Türkiye, son iki hafta içinde İran topraklarından ateşlenen ve hava sahasını ihlal eden iki ayrı füze hadisesiyle teyakkuza geçti. Güvenlik kaynaklarından alınan bilgilere göre, her iki füzenin de çıkış noktasının Tahran’ın doğusundaki aynı bölge olduğu tespit edildi. Yaşanan bu tehlikeli hareketlilik üzerine Ankara, en üst düzeyden diplomatik kanalları işleterek Tahran yönetimini sert bir dille uyardı. Bölgedeki gerilimin Türkiye’ye sıçramaması için yoğun mesai harcanırken, füzelerin imha edilmesiyle sonuçlanan süreçte "Mozaik Savunma" sistemindeki aksaklıklar ve emir-komuta zincirindeki kopukluklar ön plana çıkıyor.
İran’ın Mozaik Savunma Sistemi ve Komuta Zafiyeti
Güvenlik birimleri, füzelerin ateşlenme nedenini İran’ın uyguladığı “Mozaik Savunma” stratejisine bağlıyor. Bu sistemde ülke savunması 7-8 özerk parçaya bölünmüş durumda. ABD ve İsrail’in merkezi yönetim sistemine yönelik saldırıları sonrası, bölge komutanlarının önceden verilmiş "otomatik" emirleri uyguladığı değerlendiriliyor. Yani merkezi hükümetten bağımsız olarak, yerel komutanların eski talimatlar doğrultusunda hareket etmesi, Türkiye hava sahasına yönelen füzelerin ana sebebi olarak görülüyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede, bu riskli adımlardan kaçınılması gerektiği net bir şekilde ifade edildi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan "Tavizsiz" Telefon Trafiği
Krizin derinleşmesi üzerine İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın talebiyle gerçekleşen telefon görüşmesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin kararlılığını masaya koydu. Erdoğan, Türkiye’nin tarafı olmadığı bir çatışmanın faturasını ödemeyeceğini belirterek, hava sahası ihlallerinin hiçbir gerekçeyle mazur görülemeyeceğini vurguladı. Türkiye’nin sınır güvenliğini korumak adına her türlü tedbiri alacağını hatırlatan Erdoğan, bölgedeki istikrarsızlığın daha geniş bir alana yayılmaması için sağduyu çağrısında bulundu. İran tarafı ise füzelerin kendilerinden kaynaklanmadığını iddia etse de teknik veriler Tahran'ın doğusunu işaret etmeye devam ediyor.
1.200 Kilometre Menzilli Füzeler ve Caydırıcılık
Güvenlik kaynakları, düşürülen ikinci füzenin de ilkiyle aynı teknik özelliklere sahip olduğunu ve 1.200 kilometre menzil taşıdığını açıkladı. Füzenin, Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO bünyesindeki bir ABD gemisinden fırlatılan önleme füzesiyle havada imha edildiği belirtildi. Ankara, olası bir üçüncü füze senaryosuna karşı askeri ve diplomatik caydırıcılığını en üst seviyede tutuyor. Türkiye'nin temel hedefi; savaşın bölgeye yayılmasını önlemek ve İran'ın toprak bütünlüğünün korunmasını sağlamak. Bu kapsamda Azerbaycan ve diğer bölge ülkeleriyle de koordinasyon sürdürülerek yeni cephelerin açılmasının önüne geçilmeye çalışılıyor.