6 İlden Topladılar, Tek Bahçede Koruyorlar: İncirde Genetik Hamlesi

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (KTAE), Karadeniz Bölgesi’nde yetişen yerel incir türlerinin genetik özelliklerini korumak ve geleceğe taşımak amacıyla yürüttüğü çalışmada önemli bir aşamaya geldi. Enstitü, 2018 yılında Samsun, Ordu, Giresun, Kastamonu, Sinop ve Artvin’den topladığı incir türlerine ait materyallerle Bafra ilçesinde özel bir bahçe oluşturdu. Bahçede bulunan 16 farklı genotip ilk meyvelerini vermeye başlarken, bunların üreticiye ve ekonomiye kazandırılması için de çalışmalar sürüyor. Enstitü Müdürü İlyas Deligöz, iklim değişikliğinin bazı genotiplerin kaybolmasına neden olabildiğine dikkat çekti.

A A 20260919 42511861 42511860 K A R A D E N I Z I N I N C I R T U R L E R I N I N G E N E T I G I K O R U M A A L T I N A A L I N D I

6 ilden incir genotipleri toplandı

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, bölgedeki yerel incir çeşitlerinin belirlenmesi ve genetik kaynaklarının korunması amacıyla çalışmalarına 2018 yılında başladı.

Bu kapsamda Samsun, Ordu, Giresun, Kastamonu, Sinop ve Artvin’de bulunan incir türlerinden örnekler toplandı. Toplanan materyaller, Samsun’un Bafra ilçesinde oluşturulan incir bahçesinde muhafaza altına alındı.

Enstitü tarafından yürütülen çalışmanın temel amaçlarından birinin, bölgede bulunan yerel incirlerin zaman içerisinde kaybolmasının önüne geçmek olduğu belirtildi.

Bafra’daki bahçede 16 farklı genotip bulunuyor

A A 20260919 42511861 42511858 K A R A D E N I Z I N I N C I R T U R L E R I N I N G E N E T I G I K O R U M A A L T I N A A L I N D I

KTAE Müdürü İlyas Deligöz, Karadeniz Bölgesi’nin incir seleksiyonu için Bafra’da oluşturulan bahçede birbirinden farklı 16 genotip bulunduğunu açıkladı.

Deligöz, “Bu yerel türlerin kaybolmasını önlemek ve bunlardan farklı seleksiyon amaçlarına göre çeşitlerini geliştirerek hem üreticilerimize hem de tüketicilerimize sunmayı hedefliyoruz” dedi.

Bahçeye dikilen incirlerin ilk meyvelerini vermeye başladığı, elde edilen sonuçların da yeni çeşitlerin geliştirilmesi için değerlendirildiği belirtildi.

Üç çeşit gelecek ay tescile sunulacak

Enstitünün yaptığı araştırmalar sonucunda bazı incir genotipleri tescil aşamasına geldi.

İlyas Deligöz, gelecek ay içerisinde biri sofralık, biri reçellik, biri de hem sofralık hem reçellik olmak üzere toplam üç çeşidin tescile sunulacağını açıkladı.

Şubat ayında ise iki sofralık çeşidin daha tescil sürecine alınmasının planlandığını belirten Deligöz, tescilin ardından fidan üretimi ve üreticilere dağıtım çalışmalarının başlayacağını ifade etti.

A A 20260919 42511861 42511856 K A R A D E N I Z I N I N C I R T U R L E R I N I N G E N E T I G I K O R U M A A L T I N A A L I N D I

Hedef incir çeşitlerini ekonomiye kazandırmak

Genetik kaynakların korunmasının yanı sıra geliştirilen çeşitlerin üretime dahil edilmesi de projenin temel hedefleri arasında yer alıyor.

Deligöz, tescil işlemlerinin tamamlanmasının ardından fidanların üretilerek üreticilere ulaştırılacağını söyledi.

Böylece Karadeniz’in farklı illerinden toplanan yerel incir genotiplerinin yalnızca korunması değil, tarımsal üretimde değerlendirilmesi ve ekonomiye kazandırılması da amaçlanıyor.

“İklim değişikliği bazı genotipleri kaybettiriyor”

A A 20260919 42511861 42511855 K A R A D E N I Z I N I N C I R T U R L E R I N I N G E N E T I G I K O R U M A A L T I N A A L I N D I

İlyas Deligöz, genetik kaynakların korunmasına yönelik çalışmaların iklim değişikliği nedeniyle daha önemli hale geldiğine dikkat çekti.

Deligöz, “Bu tür çalışmalar önemli. Çünkü artık küresel ısınma ve iklim değişiklikleri bazı genotiplerin kaybolmasına yol açıyor” ifadelerini kullandı.

Enstitünün yalnızca incirde değil, başka meyve çeşitleri ve bazı sebze tohumlarında da benzer koruma çalışmaları yürüttüğünü belirten Deligöz, amaçlarının genetik kaynakların kaybolmasının önüne geçmek olduğunu söyledi.

Çalışmalar başka ürünlerde de sürüyor

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün yerel genetik kaynakları koruma çalışmaları incirle sınırlı kalmıyor.

Deligöz, farklı meyve çeşitleri ile bazı sebze tohumlarının da koruma altına alınmasına yönelik çalışmalar yaptıklarını belirtti. Bu çalışmalarla hem yerel çeşitlerin geleceğe aktarılması hem de üreticiye yeni ekonomik değerler kazandırılması hedefleniyor.

Bafra’daki incir bahçesinde ilk meyvelerin alınmaya başlamasıyla birlikte, önümüzdeki dönemde tescil ve fidan üretimi sürecinin öne çıkması bekleniyor.

Kaynak: AA