6. GastronomiRize Günleri, "Sofrada Yaşayan Miras" mottosuyla devam ederken kentin yerel ürünlerini daha yüksek ekonomik değere dönüştürmeyi hedefleyen çalışmalar ön plana çıkıyor. Coğrafi işaretli Anzer ve Ayder ballarının uluslararası pazarda daha güçlü konumlandırılması, Rize'ye özgü satsuma mandalinalarının turizm deneyimine dönüştürülmesi ve çay atıklarının yeniden üretimde kullanılması bu vizyonun temel başlıklarını oluşturuyor. Rize'nin yeni gastronomi yaklaşımı, ziyaretçileri yalnızca sofraya değil, ürünlerin yetiştiği bahçelere ve üretim alanlarına da davet ediyor.
Rize Balı İçin Büyük Hedef! Anzer ve Ayder Balları Öne Çıkıyor
Rize'nin gastronomi vizyonunun en önemli başlıklarından birini bal üretimi oluşturuyor.
Anzer'den Ayder'e uzanan yaylalarda bulunan zengin bitki örtüsü, farklı özelliklere sahip balların üretilmesine imkân sağlıyor. Kestane ve orman gülü gibi bitkilerin bulunduğu farklı rakım ve flora kuşakları, bölgedeki bal çeşitliliğini destekliyor.
Coğrafi işaretli Anzer balının yanı sıra Ayder Balı da menşe adıyla tescilli ürünler arasında yer alıyor. Ayder Balı, kestane balı ve multifloral çiçek balı olmak üzere iki farklı karakter taşıyor. Üretiminde ise Kafkas melezi arılar kullanılıyor.
Rize'nin yeni hedefi, bu balları yalnızca geleneksel gıda ürünleri olarak değil, yüksek katma değerli premium ürünler olarak konumlandırmak.
Rize Arıcılar Birliği ve Rize Belediyesinin desteğiyle yürütülmesi planlanan çalışmalarda bilimsel veriler, ürün izlenebilirliği, kalite standartları ve premium ambalajlama öne çıkıyor.
Böylece Rize ballarının sağlıklı yaşam ekonomisinde daha güçlü bir yer edinmesi amaçlanıyor.
Rize'nin 9 Mandalina Çeşidi Tescillendi! Turizmde Yeni Hedef
Rize'de gastronomi turizminin yeni duraklarından biri de satsuma mandalinası bahçeleri olacak.
Yaklaşık bir asırlık üretim geçmişine sahip satsuma mandalinası, kentte alternatif bir tarımsal değer ve turizm deneyimi olarak öne çıkarılıyor.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesinin çalışmaları sonucunda Rize'ye özgü 9 satsuma mandalinası çeşidi tescil edildi.
Tescillenen çeşitler şöyle:
-
RTEÜ Yıldızı
-
Rizem
-
Pazarın Yıldızı
-
Senem
-
İyiderem
-
Derepazarım
-
Kuzey Yıldızı
-
Erten
-
Derin
Bu çeşitler için 2026 yılında sertifikalı fidan üretiminin temelleri de atıldı.
Turist Bahçede programıyla ziyaretçilerin üretim alanlarında Rize'nin beslenme kültürünü deneyimlemesi hedefleniyor.
Gelecekte turistlerin mandalina bahçelerinde hasada katılması, meyveleri dalından tatması, yerel mandalinalı yemek ve içecekleri denemesi ve üreticilerle buluşması planlanıyor.
Böylece Rize'de çay bahçeleriyle özdeşleşen tarım turizminin mandalina bahçelerine de yayılması amaçlanıyor.
Çay Atıkları Ekonomiye Kazandırılıyor! Çaykopit Projesi Dikkat Çekiyor
Rize'nin gastronomi ve sürdürülebilir üretim çalışmalarında çay atıklarının değerlendirilmesi de önemli bir yer tutuyor.
ÇAYKUR'un Çaykopit projesi, çay işleme sürecinde ortaya çıkan liflerin yeniden kullanılmasını hedefliyor.
ÇAYKUR Çay Araştırma Enstitüsü ile üniversitelerden akademisyenlerin iş birliğiyle geliştirilen Çaykopit, topraksız tarımda kullanılan ve büyük ölçüde ithal edilen hindistan cevizi kabuğu bazlı kokopite alternatif olarak hazırlandı.
Ürün, kabak, fasulye ve domates yetiştiriciliğinde denendi. Sera çalışmalarında ilk ürünlerin alınmaya başlandığı belirtildi.
ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, projenin hedefini "Yurt dışına giden o dövizleri Türkiye içinde tutmak" sözleriyle ifade etti.
Rize Belediyesinin çalışmaları da çay atıklarının değerlendirilmesine katkı sağlıyor.
Belediyenin biyokütle tesisinde daha önce çay liflerinden biyoçar, mangal kömürü ve sıvı organik gübre üretimi gerçekleştirildi. Çaydalı markası altında çay atıkları gübre, toprak iyileştirici ürün, çay sirkesi ve mangal kömürüne dönüştürülüyor.
Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık yaklaşımıyla ilişkilendirilen bu çalışmalar, tarımsal atıkların yeniden ekonomik değere kazandırılmasını amaçlıyor.
Rize'nin yeni gastronomi vizyonunda bal, mandalina ve çay yalnızca tüketilen ürünler olarak değil, turizmi ve üretimi destekleyen ekonomik değerler olarak öne çıkıyor.
