Rize havası tüm dünyaya umut olabilir: Kuraklığa karşı mikroorganizma tabanlı çözüm
Türkiye'nin en çok yağış alan ili Rize, şimdi sadece yağmurlarıyla değil, geliştirdiği çevreci teknolojiyle de dikkat çekiyor. Rizeli girişimci Habip Koçal ve danışman akademisyen Prof. Dr. Serkan Naci Koç’un yürüttüğü projeyle, yerli probiyotik mikroorganizmalar kullanılarak yağmur bulutlarının daha fazla yağış bırakması sağlanmaya çalışılıyor. Bu yeni yöntem, hem klasik gümüş iyodür teknolojisine çevre dostu bir alternatif sunuyor hem de toprakta biyolojik gübre işlevi görerek tarımsal verimi artırma potansiyeli taşıyor. Proje başarıya ulaşırsa, hem Türkiye’de hem de küresel ölçekte su krizi ve iklim değişikliğine karşı sürdürülebilir bir çözüm ortaya çıkacak.
Yağmur kapsülü teknolojisi: Hem toprağa hem atmosfere katkı
Projede kullanılan mikroorganizmalar, özellikle 0 derece civarındaki sıcaklıkta etkili olabilen türlerden oluşuyor. Bu canlılar, atmosferdeki su buharını yağmur kapsüllerine dönüştürerek bulutların yağış kapasitesini artırıyor. Yeryüzüne inen bu kapsüller sadece yağmur olarak toprağa düşmekle kalmıyor; aynı zamanda biyolojik gübre etkisiyle tarımsal üretimi destekliyor. Girişimci Habip Koçal’ın aktardığına göre, ilk denemelerin baraj havzaları ve su kaynakları üzerinde yapılması planlanıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü ile temaslar sürüyor.
"Ayder havası, Anzer havası" dünyaya yayılabilir
Habip Koçal, kullanılan mikroorganizmaların Rize’nin genetik kaynaklarından elde edildiğini belirterek üç farklı ürün geliştirdiklerini açıkladı:
HB010: Atmosferde yağmur kapsülleri oluşturuyor
HB07: Havayı zararlı mikroorganizmalardan arındırıyor
HB03: Topraktaki mineral dengesini iyileştiriyor, demir miktarını 17 kat artırabiliyor
Koçal, "Tüm Türkiye’yi ve hatta tüm dünyayı bir Ayder havası, bir Anzer havası gibi yapabiliriz" diyerek mikroorganizmaların hava kalitesini artırma potansiyeline de dikkat çekti. Özellikle hava kirliliği ve iklim dengesizliği yaşayan bölgeler için bu sistem umut verici bir alternatif olabilir.
Prof. Dr. Koç: Mikroorganizmalar çevre dostu, etkili ve ekonomik
Projeye bilimsel danışmanlık yapan İTÜ öğretim üyesi Prof. Dr. Serkan Naci Koç, dünyada yağmur yağdırma teknolojilerinin çoğunun hâlen pahalı ve çevreye zarar verebilecek unsurlar içerdiğini belirtti. Özellikle gümüş iyodür teknolojisinin eksi 8-10 derece gibi düşük sıcaklıklarda çalıştığını ve maliyetli olduğunu ifade eden Koç, mikroorganizmalarla yağmur tohumlamanın bu açıdan daha sıcak hava koşullarında çalışabildiğini ve çevreye zarar vermediğini vurguladı.
Ayrıca üretilen mikroorganizmaların tamamen yerli kaynaklarla geliştirildiğini ve analizlerinin İtalya’da yapıldığını belirten Koç, bu sistemin hem iklim kriziyle mücadelede hem de tarımsal üretimin desteklenmesinde etkili bir araç haline gelebileceğini söyledi.
