Milyonlarca çalışanı ilgilendiren kıdem tazminatı hesabında önemli bir Yargıtay kararı gündeme geldi. Satış hedeflerine göre değişken prim alan çalışanların bu ödemelerinin, yalnızca her ay aynı miktarda ve düzenli olmadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı hesabının dışında bırakılamayacağına hükmedildi.
Yargıtay’ın kararına göre, çalışanın son bir yılda aldığı satış primlerinin aylık ortalaması hesaplanarak kıdem tazminatına esas “giydirilmiş ücret” içine dahil edilecek. Bu durum, kıdem tazminatına hak kazanan bazı çalışanların alacağı tutarın daha yüksek hesaplanmasını sağlayabilecek.
Değişken Primler Hesaptan Çıkarılamayacak
Karara konu olayda çalışan, temel ücretinin yanında satış miktarına bağlı olarak prim alıyordu.
Ancak prim ödemeleri her ay aynı tutarda gerçekleşmiyor, çalışan yalnızca belirlenen satış hedeflerini yakaladığı dönemlerde prime hak kazanıyordu.
Bölge Adliye Mahkemesi, bordrolarda “ÇPS Bonus” olarak yer alan bu ödemelerin sürekli olmadığı gerekçesiyle primleri kıdem tazminatına esas ücretten çıkardı.
Dosyanın Yargıtay’a taşınmasının ardından bu değerlendirme hatalı bulundu.
Yargıtay’dan Kritik Değerlendirme
Yargıtay, satış rakamlarına veya performansa göre hesaplanan prim tutarlarının aydan aya değişmesinin, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmasına engel olmadığına işaret etti.
Buna göre çalışan bazı aylarda prim alıp bazı aylarda hiç prim almamış olsa bile, söz konusu ödeme çalışma ilişkisi kapsamında elde edilmişse tamamen hesap dışında bırakılamayacak.
Son bir yıldaki primlerin toplamı üzerinden aylık ortalama bulunarak kıdem tazminatına esas ücretin hesabına eklenecek.
Tazminat Tutarı Artabilecek
Yeni hesaplama özellikle satış, pazarlama, mağazacılık ve performansa bağlı prim sistemiyle çalışan işçiler açısından önem taşıyor.
Örneğin bir çalışan yılın sadece belirli aylarında satış primi aldıysa, son 12 ayda elde ettiği toplam prim miktarı hesaplanacak. Bu tutarın aylık ortalaması bulunarak sabit maaşa ve diğer yan haklara eklenecek.
Böylece çalışanın kıdem tazminatına esas günlük ücreti daha yüksek çıkabilecek.
Yan Haklar da Giydirilmiş Ücrete Dahil
Kıdem tazminatı hesabında yalnızca çalışanın çıplak maaşı dikkate alınmıyor.
İşçiye düzenli olarak sağlanan yemek, yol, ikramiye ve para ile ölçülebilen bazı yan haklar da şartları sağlaması halinde giydirilmiş ücrete dahil edilebiliyor.
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş da Yargıtay’ın yerleşik kararlarında değişken tutarlı satış ve performans primlerinin hedefe bağlı olsa bile son bir yıllık ortalama üzerinden hesaplamaya dahil edilebildiğine dikkat çekti.
Primle Çalışanlar İçin Önemli
Karar, özellikle maaşının önemli bölümünü satış veya performans primi oluşturan çalışanlar açısından dikkat çekiyor.
Ancak karar, her türlü tek seferlik ödemenin otomatik olarak kıdem tazminatına ekleneceği anlamına gelmiyor. Ödemenin niteliği, çalışma ilişkisi içindeki devamlılığı ve bordro kayıtları somut olaya göre değerlendirilecek.
Bu nedenle kıdem tazminatı hesabında çalışanın son bir yıllık ücret ve prim bordroları büyük önem taşıyor.
