İnsan Hakları Eylem Planı kapsamında, Adalet Bakanlığı ile HEGEM Vakfı’nın yürütücülüğünde ve 27 devlet üniversitesinin ortaklığıyla başlatılan “İnsan Hakları, Şiddet Önleme ve Sosyal Arabuluculuk Bilincini Güçlendirici Saha Aktörleri Yetiştirilmesi Projesi” 2025 pilot dönemi itibarıyla tamamlandı. 2026 yılı itibarıyla 81 ilde ve nüfusu 100 bini geçen ilçelerde “Yeminli Sosyal Arabuluculuk Merkezleri”nin kurulması kararlaştırıldı.
Ankara’daki toplantı: Sosyal Arabuluculuk modeline tam destek
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında Külliye'de yapılan toplantıya, HEGEM Vakfı ve çeşitli kamu kurumu temsilcileri katıldı. Toplantıya katılanlar arasında eski İçişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Ersoy, HEGEM Vakfı Genel Başkanı Adem Solak, TBMM Akran Zorbalığı Komisyonu Başkanı Yıldız Konal Süslü, İçişleri Bakanlığı yetkilileri ve akademisyenler yer aldı.
Toplantının odak noktası, toplumda yaygınlaşan şiddet ve sosyal uyuşmazlıkların çözümünde arabuluculuğun kurumsallaştırılması oldu. Özellikle okul merkezli, aile odaklı ve kampüslerde uygulanacak sosyal arabuluculuk modellerinin yaygınlaştırılması konusunda mutabakata varıldı.
11 bin saha aktörü yetişti, 855 uzman sertifikalandı
Proje kapsamında şimdiye kadar 11 bin “saha aktörü” sertifikalı eğitim programlarına katıldı. Bunlar arasında yeminli sosyal arabulucular ve insan hakları/şiddet önleme danışmanları bulunuyor. Ayrıca 855 mezun, Sosyal Arabuluculuk Sicil Sistemi’ne kayıt yaptırarak yasal temsilcilik hakkı kazandı.
Türkiye genelinde ilk kez 44 il ve ilçede Yeminli Sosyal Arabuluculuk Merkezleri kuruldu. Bu merkezler, adli ve idari süreçlere gerek kalmadan bireyler ve kurumlar arası anlaşmazlıkları dostane yöntemlerle çözmeyi hedefliyor.
Akran zorbalığı ve okul temelli modeller ön planda
TBMM Akran Zorbalığı Komisyonu raporu doğrultusunda, eğitim kurumlarında sosyal arabuluculuk hizmetlerinin hızla uygulanmaya başlaması kararlaştırıldı. Okul temelli modellerle; öğrenci, veli ve öğretmenler arasında yaşanan sorunların büyümeden çözülmesi amaçlanıyor.
Aynı zamanda aile içi anlaşmazlıklar, iş yerinde yaşanan çatışmalar ve üniversite kampüslerindeki sosyal sorunlar için de “sosyal arabuluculuk” aktif biçimde devreye alınacak. Bu yapı, toplumsal huzura katkı sağlayacak önemli bir model olarak değerlendiriliyor.
Proje gönüllülük esasına dayanıyor
Sertifikalı eğitim programlarına katılım, gönüllülük esasına göre yürütülüyor. En fazla katılımın Milli Eğitim Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve üniversite çalışanları tarafından sağlandığı belirtildi.
HEGEM Vakfı, 30’dan fazla üniversite rektörlüğü, valilik ve başsavcılık ile 10’ar yıllık protokoller imzalayarak, uygulamaya bilimsel ve hukuki bir temel kazandırdı. Projede kullanılan 25 bilimsel eser ile uluslararası standartları aşan bir eğitim altyapısı oluşturuldu.
Tüm toplum kesimleri için çözüm odaklı sosyal yapı
Yeminli Sosyal Arabuluculuk Merkezleri; mahalle, site, aile, kurum ve iş dünyasında yaşanan sorunların çözüme kavuşturulmasında aktif rol üstlenecek. Kamusal ya da özel her kurumun, bu merkezlerin sunduğu hizmetlerden nasıl faydalanacağına ilişkin mevzuatlar hazırlandı. Kamu kurumlarının bu süreçteki pozisyonu ise ilgili bakanlıkların yaklaşımına göre şekillenecek.
