Hürmüz Boğazı Alarmı: İran’ın Mayın Hamlesi Piyasaları Sarsabilir
Orta Doğu’da süren savaşın etkileri küresel ekonomiyi sarsmaya devam ediyor. ABD güvenlik kaynaklarına dayandırılan son istihbarat iddialarına göre İran’ın küresel petrol taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı deniz mayınlarıyla döşemeye başladığı öne sürüldü. Bu gelişme, petrol fiyatlarının düşmeye başladığı bir dönemde piyasaları yeniden tedirgin etti. Uzmanlara göre boğazın mayınlanması ihtimali gerçekleşirse küresel enerji ticareti ciddi şekilde sekteye uğrayabilir.
Küresel Petrol Akışının En Kritik Noktası
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Basra Körfezi’nden çıkan petrol tankerlerinin büyük bölümü bu dar su yolundan geçerek dünya piyasalarına ulaşıyor.
Boğazın dar yapısı, olası bir askeri müdahale veya mayınlama durumunda enerji ticaretini doğrudan etkileyebilecek bir risk oluşturuyor. Bu nedenle bölgede yaşanan her gelişme küresel petrol fiyatları üzerinde hızlı ve güçlü etkiler yaratabiliyor.
Son günlerde petrol fiyatlarının düşüşe geçmesi piyasalar için olumlu bir gelişme olarak görülüyordu. Ancak mayınlama iddiası bu iyimser tabloyu kısa sürede tersine çevirdi.
Küçük Teknelerle “Hayalet” Mayınlama İddiası
ABD merkezli CBS News’in güvenlik kaynaklarına dayandırdığı habere göre İran ordusu, Hürmüz Boğazı’nda asimetrik bir savaş yöntemi kullanmayı planlıyor.
İddiaya göre İran, dikkat çekebilecek büyük savaş gemileri yerine küçük ve hızlı teknelerle deniz mayınları bırakıyor. Radar sistemlerinde tespit edilmesi zor olan bu teknelerin her birinin yalnızca birkaç mayın taşıdığı ancak yoğun şekilde kullanıldığında boğazı geçilmez hale getirebileceği belirtiliyor.
Uzmanlar bu yöntemin “hayalet mayınlama” olarak adlandırıldığını ve müdahale süresini ciddi şekilde daralttığını ifade ediyor.
İran’ın Elinde Binlerce Deniz Mayını Olduğu İddiası
İstihbarat tahminlerine göre İran’ın deniz mayını kapasitesi oldukça yüksek. Askeri kaynaklara göre İran’ın elinde 2.000 ila 6.000 arasında deniz mayını bulunduğu değerlendiriliyor.
Bu mayınların bir kısmının Rusya ve Çin teknolojisine dayandığı, bir kısmının ise İran’da üretildiği belirtiliyor. Hürmüz Boğazı’nın en dar noktasının yaklaşık 39 kilometre olması nedeniyle bu stokun küçük bir bölümünün bile kullanılması deniz trafiğini uzun süre durdurabilecek bir etki yaratabilir.
Bölgede böyle bir senaryonun gerçekleşmesi durumunda petrol tankerlerinin geçişi riskli hale gelebilir.
Petrol Piyasalarında Yeni Kriz Endişesi
Savaşın başladığı ilk günlerde petrol fiyatları hızla yükselmiş ve Brent petrol varil fiyatı 119 dolara kadar çıkmıştı. Son günlerde diplomatik girişimlerin etkisiyle fiyatların 84 dolara kadar gerilemesi piyasalarda kısa süreli bir rahatlama yaratmıştı.
Ancak Hürmüz Boğazı’nın mayınlanması ihtimali petrol piyasalarında yeni bir şok dalgası yaratabilir. Çünkü boğazın kapatılması sadece savaş süresince değil, mayınların temizlenmesi süresince de petrol taşımacılığını durdurabilir.
