Türkiye otomobil piyasasında son dönemde yaşanan hareketlilik, rakamların ötesinde bir tabloyu gözler önüne seriyor. Sahibinden.com ve Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırlanan son rapor, araç fiyatlarındaki "reel" gerilemeyi net bir şekilde ortaya koydu. Her ne kadar etiket fiyatlarında yıllık bazda bir artış gözlemlense de, yüksek enflasyondan arındırılmış veriler otomobilin bir yatırım aracı olarak ivme kaybettiğini gösteriyor. Satış rakamlarındaki düşüş ve talep endeksindeki gerileme, piyasanın yeni bir denge noktası aradığının en güçlü kanıtı olarak öne çıkıyor.
Reel Fiyatlarda Yüzde 6,9’luk Gerileme
Otomobil piyasasındaki nominal artış hızı, genel enflasyon oranının gerisinde kalmaya devam ediyor. Rapora göre, Türkiye'de ortalama otomobil fiyatı yıllık bazda yüzde 22,5 oranında artış göstererek 1 milyon 159 bin TL seviyesine ulaştı. Ancak bu rakam enflasyon etkisinden temizlendiğinde, araç değerlerinin gerçekte yüzde 6,9 oranında düştüğü görülüyor. Bu durum, nakit gücünü koruyan alıcılar için potansiyel fırsatlar doğururken, satıcılar cephesinde ilan sürelerinin ve pazarlık marjlarının yeniden değerlendirilmesine neden oluyor. Piyasada fiyat artış hızının kesilmesi, talep tarafındaki iştahın da aylık bazda yüzde 8,1 oranında azalmasına yol açtı.
Segmentlere Göre Fiyat Artış Farklılıkları
Araç sınıfları incelendiğinde, her segmentin piyasa koşullarına farklı tepki verdiği görülüyor. En yüksek fiyat artışı yüzde 26,1 ile geniş ailelerin ve filo tercihlerinin odağındaki C segmentinde gerçekleşti. C segmentini yüzde 25,3 ile D, yüzde 24,7 ile B segmenti takip etti. Üst segment olarak kabul edilen E segmenti araçlar ise yüzde 23,9 ile en düşük artış oranına sahip grup oldu. Model yılı baz alındığında ise özellikle 2014–2018 arası yaş grubundaki araçlar popülerliğini korurken, yeni nesil araçlarda 2020 modellerin fiyat artışında zirveye yerleşmesi dikkat çekiyor. Elektrikli araçlardaki sınırlı artış ise bu alandaki arz-talep dengesinin henüz oturduğunu gösteriyor.
İlan Sayıları Azalırken Satış Süresi Kısaldı
Piyasadaki genel yavaşlamaya rağmen, ilanların yayında kalma süresinde şaşırtıcı bir iyileşme kaydedildi. Toplam satılık otomobil ilan sayısı 877 bin 481’e gerilerken, satılan araç sayısında da yüzde 6’lık bir düşüş yaşandı. Ancak, doğru fiyatlanan araçların hızla el değiştirdiği görülüyor; zira ortalama ilan süresi 1,6 gün kısalalarak 21,3 güne düştü. Talep endeksinin yıllık bazda yüzde 5,6 artıda kalması, otomobile olan ihtiyacın sürdüğünü ancak alıcıların fiyat/performans dengesi konusunda çok daha seçici davrandığını kanıtlıyor. Mevcut tablo, otomobilin sadece bir ihtiyaç olarak görüldüğü bir döneme girildiğine işaret ediyor.
