Araç kiralamada yeni dönem: Yaş ve depozitoya sınır geliyor

Araç kiralama sektöründe hem işletmeleri hem de tüketicileri doğrudan ilgilendiren yeni dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik ile kiralık araçlara yaş ve kilometre sınırı getirildi. İşletmeler için yetki belgesi ve asgari filo zorunluluğu belirlenirken, tüketicilerin ödediği depozito için de üst sınır konuldu. Düzenlemeyle birlikte rezervasyon iptali, olağan yıpranma, sigorta güvenceleri ve internetten araç kiralama süreçleri de yeniden şekillendirildi. Yeni kuralların büyük bölümü 1 Ocak 2027 itibarıyla uygulanmaya başlayacak.

Araç kiralamada yetki belgesi zorunlu olacak

Yeni düzenlemeye göre ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması gerekecek. İşletmelerin meslek odasına kayıtlı olması ve vergi mükellefiyeti şartı aranacak.

İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, yönetmelikte belirtilen suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” mesleki yeterlilik belgesine sahip olması da zorunluluklar arasında yer alıyor.

Kiralama işlemleri ile araçların takibi için Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak.

6 yaşından büyük araçlar kiralanamayacak

Yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri kiralık araçlara getirilen yaş sınırı oldu. Klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşını geçen araçların kiralanmasına izin verilmeyecek.

Kilometre açısından da yeni üst sınırlar uygulanacak. İçten yanmalı ve diğer araçlarda kilometre sınırı 180 bin, elektrikli araçlarda ise 300 bin kilometre olacak.

Bu değerleri aşan araçlar kiralama faaliyetinde kullanılamayacak. Periyodik bakımları zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların da tüketiciye kiralanması yasak olacak.

Kriter Yeni sınır
Araç yaşı En fazla 6 yaş
İçten yanmalı ve diğer araçlar En fazla 180 bin km
Elektrikli araçlar En fazla 300 bin km
1-6 günlük kiralama depozitosu En fazla 3 günlük kira
7-29 günlük kiralama depozitosu En fazla 7 günlük kira
Depozito iadesi En geç 7 gün

Araç kiralama şirketlerine asgari filo şartı geliyor

Kiralama şirketlerinin sahip olması gereken araç sayısı da yeni kurallarla belirlendi. Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin toplamda en az 10 araca sahip olması gerekecek. Bu araçlardan en az 5’inin işletme adına tescilli olması şartı aranacak.

Nüfusu 30 bini aşmayan ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise toplam en az 5 araç bulunacak ve bunlardan en az 2’si işletmenin kendi adına kayıtlı olacak.

Filoda hibrit veya elektrikli araç bulundurma şartı

Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini geçen ilçelerde faaliyet gösteren işletmeler için çevreci araç şartı da getirildi.

Bu işletmelerin filolarında en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması gerekecek. Söz konusu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı aranacak.

Böylece yönetmelikle yalnızca araç sayısı değil, filo yapısının niteliği de yeniden düzenlenmiş olacak.

Depozitoya üst sınır ve 7 günlük iade süresi

Tüketicileri yakından ilgilendiren en önemli değişikliklerden biri depozito uygulamasında yapılacak. Yeni kurallara göre 1 ila 6 günlük araç kiralamalarında alınabilecek depozito, en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olabilecek.

7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise bu sınır en fazla 7 günlük kira bedeli olarak uygulanacak.

Araç teslim edildikten sonra depozitonun tüketiciye en geç 7 gün içerisinde iade edilmesi gerekecek.

Rezervasyon iptalinde tüketiciye yeni hak

Ön ödemeli araç kiralama rezervasyonlarında da yeni bir tüketici hakkı tanımlandı. Aracın teslimine 24 saatten daha az süre kalmamış olması şartıyla tüketici, herhangi bir gerekçe göstermeden rezervasyonunu değiştirebilecek veya iptal edebilecek.

Bu işlem nedeniyle herhangi bir kesinti yapılamayacak.

Yeni düzenleme, özellikle internet üzerinden yapılan erken rezervasyonlarda tüketicinin hareket alanını genişleten önemli değişikliklerden biri olarak öne çıkıyor.

Normal yıpranma için ücret alınamayacak

Yeni yönetmeliğe göre aracın olağan kullanımından kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ayrıca ücret istenemeyecek.

Bu tür yıpranmalar gerekçe gösterilerek depozitodan kesinti de yapılamayacak. İşletmeler ayrıca mevsim koşulları, trafik ve kiracı güvenliğinin gerektirdiği durumlarda kış lastiği sağlamakla yükümlü olacak.

Sigorta güvenceleri kiralama ücretine dahil edilecek ve tüketicinin bu güvencelerden faydalanması ek bir ücret veya başka bir koşula bağlanamayacak.

Araçtaki değer kaybı için doğrudan ücret talep edilemeyecek

Düzenlemeye göre işletme ile kiracının anlaşması dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadan araçtaki değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan doğrudan ücret talep edilemeyecek.

Kiralama şirketleri ayrıca hasar veya arıza durumlarında müşterilerin ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı kurmak zorunda olacak.

Bu hükümlerle birlikte araç teslimi sonrası ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda tüketici açısından daha net bir çerçeve oluşturulması hedefleniyor.

İnternetten araç kiralamada ilan platformlarına yeni görev

Yeni kurallar yalnızca araç kiralama firmalarını değil, aracı ve ilan platformlarını da kapsıyor. Platformların, ilan veren işletmelerin yetki belgesi bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekecek.

Yetki belgesi olmayan işletmelerin platformlara üye olması veya kiralık araç ilanı yayımlaması engellenecek.

Ayrıca aracı ve ilan platformlarının haksız ticari uygulamalarda bulunmasına izin verilmeyecek. Böylece internet üzerinden araç kiralama süreçlerinde de kayıtlı ve denetlenebilir bir yapı oluşturulması amaçlanıyor.

Yeni araç kiralama kuralları ne zaman başlayacak?

Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Halihazırda faaliyet gösteren işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanınacak.

Asgari araç sayısı ve araçların niteliklerine ilişkin şartların ise 1 Ocak 2028’e kadar yerine getirilmesi gerekecek.

Maç Keyfini Dev Ekrana Taşı
Maç Keyfini Dev Ekrana Taşı
İçeriği Görüntüle

Yönetmelik öncesinde ilan platformları ile kiralama işletmeleri arasında imzalanan sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi zorunlu olacak.

Kaynak: DÜNYA.COM