Kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak anılan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”, TBMM’de kabul edilmesinin ardından Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 7595 sayılı ve 10 Ağustos 2026 kabul tarihli kanun toplam 12 maddeden oluşuyor. Düzenlemede soruşturma ve kovuşturmaların belirli şartlarla ertelenmesi, mahkûmiyet hükümlerinin infazı, silah ve malzeme teslimi, sürecin takibi için kurul oluşturulması ve başvuru süreleri gibi başlıklar yer alıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından kapsamlı bir açıklama yaptı.
Çerçeve yasa TBMM’nin ardından yürürlüğe girdi
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un yasama süreci tamamlandı.
TBMM’de kabul edilen düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girdi. Kanun metninde düzenlemenin uygulanabilmesi açısından PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi şartı bulunuyor.
Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanması, kanundaki birçok hükmün uygulanması açısından temel koşullardan biri olarak düzenlendi.
Erdoğan: 467 milletvekilinin desteğiyle kabul edildi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kanunun yürürlüğe girmesinin ardından yaptığı açıklamada düzenlemenin TBMM’de 467 milletvekilinin desteğiyle kabul edildiğini belirtti.
Erdoğan, kanunun Türkiye’nin huzurlu, güvenli ve müreffeh geleceği açısından önemli bir adım olduğunu ifade ederek MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, MHP Grubu, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, AK Parti Grubu ile düzenlemeye destek veren diğer siyasi parti grupları ve milletvekillerine teşekkür etti.
Sürece katkıda bulunan devlet kurumları ve görevlilerini de tebrik eden Erdoğan, uygulamanın kanunun belirlediği zeminde sürdürüleceğini belirtti.
Çerçeve yasa hangi suçları kapsıyor?
Kanunun birinci maddesinde düzenlemenin amacı ve kapsamı ayrıntılı şekilde tanımlandı.
Metne göre düzenleme; PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma suçları ile örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçları kapsıyor.
Ayrıca örgüt lehine işlendiği belirtilen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçlar da düzenlemenin içerisinde yer alıyor.
Kanunda bazı ağır suçlara ilişkin özel istisnalar ise ayrıca düzenleniyor.
Soruşturma ve kovuşturmalarda 5 ve 10 yıllık erteleme
Kanunun en dikkat çeken bölümlerinden biri soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin üçüncü madde oldu.
Belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde, kapsam içerisindeki ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl ertelenmesi öngörülüyor.
Ancak örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen bazı müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar bu düzenlemenin dışında tutuluyor.
Mahkûmiyet hükümlerinin infazına ilişkin düzenleme
Kanunun altıncı maddesinde kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin infazına ilişkin hükümler yer alıyor.
Belirtilen şartların oluşması halinde, kapsam içerisindeki suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların cezalarının infazının 5 yıl, toplam 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet cezalarında ise 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.
Bu işlemlerin infaz hâkimi kararıyla gerçekleştirileceği belirtiliyor.
Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde ise ertelemenin kaldırılması ve cezanın infazına devam edilmesi hüküm altına alındı.
Yeni suç işlenmezse hangi süreç işleyecek?
Kanunun beşinci ve altıncı maddeleri, erteleme sürecinin ardından uygulanacak hükümlere de açıklık getiriyor.
Soruşturma veya kovuşturması ertelenen kişinin belirlenen süre içerisinde yeniden terör suçlarından birini işlemesi halinde erteleme kararı kaldırılacak.
Belirlenen sürenin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması durumunda ise soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığına, devam eden davalarda da düşme kararı verilmesi öngörülüyor.
Mahkûmiyet hükümlerinin infazında ise erteleme süresinin suç işlenmeden tamamlanması durumunda cezanın infaz edilmiş sayılacağı belirtiliyor.
Süreci Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurul izleyecek
Çerçeve yasanın yedinci maddesiyle uygulamayı takip edecek yeni bir kurul oluşturulması öngörüldü.
Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık edecek. Kurulda şu isimler ve makamlar yer alacak:
| Kurul üyeleri |
|---|
| Cumhurbaşkanı Yardımcısı |
| Adalet Bakanı |
| Dışişleri Bakanı |
| İçişleri Bakanı |
| Milli Savunma Bakanı |
| Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri |
| MİT Başkanı |
| MGK Genel Sekreteri |
Kurulun ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabileceği ve farklı kamu kurumlarından temsilcileri toplantılara davet edebileceği belirtiliyor.
TBMM’de İzleme Komisyonu kurulacak
Kanun yalnızca yürütme bünyesinde oluşturulacak kurulla sınırlı kalmıyor.
Yedinci maddeye göre kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni düzenli olarak bilgilendirecek.
TBMM Başkanlığı bünyesinde ayrıca kanun kapsamındaki faaliyetleri takip etmek amacıyla bir İzleme Komisyonu oluşturulacak.
Komisyonun uygulamaları izlemesi ve gerekli gördüğü alanlarda tavsiyelerde bulunabilmesi öngörülüyor. Böylece sürecin yürütme organlarının yanı sıra Meclis tarafından da takip edilmesi amaçlanıyor.
Silah ve mühimmat teslimi kayıt altına alınacak
Kanunun sekizinci maddesi silah ve malzeme teslimine ilişkin hükümleri düzenliyor.
Buna göre kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.
Uygulamanın ayrıntılarına ilişkin usul ve esaslar ise güvenlik kurumlarının görüşleri doğrultusunda İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Başvuru için 6 aylık süre öngörüldü
Kanundan yararlanmak isteyen kişiler açısından önemli bir süre sınırı da getirildi.
Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından kanun hükümlerinden yararlanmak isteyenlerin 6 ay içerisinde başvuruda bulunması gerekiyor.
Başvuruların bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı olarak yapılması öngörülüyor.
Dolayısıyla kanunun yürürlüğe girmiş olması, tüm erteleme hükümlerinin aynı anda ve koşulsuz biçimde uygulanacağı anlamına gelmiyor; metinde belirtilen güvenlik tespiti, MGK kararı ve başvuru şartları önem taşıyor.
Çerçeve yasada yer alan 12 madde ne getiriyor?
Kanunun temel başlıkları özetle şöyle:
| Madde | Düzenleme |
|---|---|
| 1 | Amaç ve kapsam |
| 2 | Örgüt ve kurul tanımları |
| 3 | Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi |
| 4 | Koruma tedbirleri ve kanun yolu dosyaları |
| 5 | Erteleme kayıtları ve yeniden suç işlenmesi |
| 6 | Mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi |
| 7 | Takip, koordinasyon ve uygulama |
| 8 | Silah ve malzeme teslimi |
| 9 | Başvuru süresi |
| 10 | Görev ve sorumluluk |
| 11 | Yürürlük |
| 12 | Yürütme |
Kanunun 11. maddesine göre düzenleme yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken, 12. maddede hükümleri Cumhurbaşkanı’nın yürüteceği belirtiliyor.
Erdoğan sürecin nasıl devam edeceğini açıkladı
Cumhurbaşkanı Erdoğan açıklamasında şehit yakınları, gaziler ve toplumun hassasiyetlerinin dikkate alınacağını belirtti.
Erdoğan, bundan sonraki sürecin kanunun çizdiği çerçeve içerisinde ilgili kurum ve kurulların yönetiminde devam edeceğini ifade etti.
Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte gözler şimdi metinde şart olarak gösterilen güvenlik kurumlarının tespiti, buna ilişkin Milli Güvenlik Kurulu kararı ve sonrasında oluşturulacak uygulama mekanizmalarına çevrildi.
