Elektrikli otomobil pazarının en güçlü markalarından BYD, Türkiye’de büyük beklenti yaratan fabrika yatırımında yeni bir karar aldı. Daha önce 1 milyar dolarlık yatırım, 150 bin araçlık yıllık üretim kapasitesi ve yaklaşık 5 bin kişilik istihdam hedefiyle duyurulan proje için kurulum sürecinin askıya alındığı açıklandı. Şirketin önceliğini Macaristan’daki üretim tesisine verdiği, Avrupa’da ikinci fabrika için de yer arayışını sürdürdüğü belirtildi. Bu gelişme, hem otomotiv sektörü hem de Türkiye’ye yönelik yabancı yatırım beklentileri açısından önemli bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
Byd Türkiye Fabrikası İçin Takvim Belirsizleşti
BYD’nin Türkiye’de kurmayı planladığı fabrikanın inşaat aşamasına geçmediği ve üretime başlama konusunda net bir takvim bulunmadığı ifade edildi. Şirketin üst düzey yöneticisi Stella Li, mevcut önceliğin Macaristan’daki tesis olduğunu belirtti. Türkiye yatırımının askıya alınması, 2024 yılında büyük törenle duyurulan projenin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. BYD Türkiye fabrikası için verilen ilk hedeflerde üretimin 2026’da başlaması bekleniyordu. Ancak son açıklamalar, bu takvimin artık geçerliliğini yitirdiğini gösteriyor.
Avrupa’da İkinci Fabrika Arayışı Başladı
BYD, Avrupa pazarındaki büyüme planını Türkiye yerine şimdilik Macaristan merkezli yürütüyor. Macaristan fabrikasının yılın dördüncü çeyreğinde üretime başlaması beklenirken, şirket Avrupa’da ikinci bir üretim tesisi için alternatif lokasyonları değerlendirmeye aldı. Bu karar, markanın Avrupa Birliği pazarına daha yakın üretim stratejisini öne çıkardığını gösteriyor. Elektrikli araç rekabetinin hızlandığı dönemde BYD’nin üretim üssü tercihleri, kıtadaki otomotiv dengelerini doğrudan etkileyebilir.
Byd Türkiye Anlaşması 2024’te İmzalanmıştı
BYD ile Türkiye arasındaki yatırım anlaşması 8 Temmuz 2024’te imzalanmıştı. Anlaşma kapsamında şirketin yıllık 150 bin araç kapasiteli fabrika kurması, 5 bin kişilik istihdam sağlaması ve üretime 2026 yılında başlaması hedeflenmişti. Ayrıca fabrika tamamlanana kadar sınırlı sayıdaki ithal araç için vergi indirimi sağlandığı belirtilmişti. Projenin askıya alınmasıyla birlikte bu teşviklerin geleceği ve yatırım şartlarının uygulanıp uygulanmayacağı yeniden gündeme geldi.
Byd’ye Ceza Uygulanacak Mı?
Türkiye’de en çok merak edilen başlıklardan biri, BYD’nin yatırım şartlarını yerine getirmemesi halinde cezai yaptırımla karşılaşıp karşılaşmayacağı oldu. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı daha önce teşvik sistemi kapsamında desteklenen yatırımların tamamlanmaması durumunda mevzuatta müeyyideler bulunduğunu açıklamıştı. Ayrıca teminat mekanizmalarıyla ülke çıkarlarının korunduğu vurgulanmıştı. Kamuoyunda BYD’ye uygulanabilecek cezanın 1 milyar dolar seviyesinde olabileceği iddia ediliyor.
