Cumhurbaşkanlığı Sağlık Kurulu: Sigara Fiyatı En Az 300 Lira Olmalı
Sigara fiyatlarına yapılan zamlar kamuoyunda tartışılmaya devam ederken, Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu konuyu ekonomik ve sağlık temelli bir boyutla yeniden gündeme taşıdı. Kurul üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, sigaranın Türkiye’ye yıllık toplam maliyetinin 24 milyar doları bulduğunu ve fiyatların, halkın alım gücüyle orantılı olarak yeterince artırılmadığını belirtti. Ergüder’e göre bu gidişle sigara kullanım oranlarını düşürmek mümkün değil. Önerisi ise oldukça çarpıcı: “Bir paket sigara en az 300 lira olmalı.”
"Türkiye'de Sigara Hâlâ Çok Ucuz"
Prof. Dr. Ergüder, sigara fiyatlarının OECD ülkeleri ve Avrupa ile kıyaslandığında Türkiye'de açık ara en düşük seviyelerde olduğuna dikkat çekti. 2008-2012 yılları arasında uygulanan vergi politikalarının etkili olduğunu ve bu dönemde tüketimin %14 oranında azaldığını hatırlatan Ergüder, 2013’ten bu yana ise satın alma gücüne göre anlamlı bir artış yapılmadığını savundu.
“Sigara fiyatı düşük oldukça kullanım oranını düşürmek mümkün değil. Çünkü fiyat arttıkça tüketim azalıyor. Yüzde 10'luk bir fiyat artışı, tüketimi yüzde 8 oranında azaltıyor.”
Bu veriler ışığında, sigarayla mücadelede en etkili stratejilerden birinin ekonomik önlemler olduğuna vurgu yaptı.
Sigaranın Ekonomiye Gizli Maliyeti: 24 Milyar Dolar
Sağlığa verdiği zarar kadar, ekonomik etkileri de ağır olan sigaranın Türkiye’ye yıllık maliyeti dudak uçuklatıyor. Prof. Dr. Ergüder, sadece doğrudan sağlık harcamaları değil, aynı zamanda iş gücü kaybı, hastalık tedavileri ve ithal ilaç maliyetleriyle birlikte toplam zararın 24 milyar doları geçtiğini belirtti.
“Bu hesaplara dolaylı maliyetleri ve işsizlik etkisini de eklediğinizde ortaya çıkan rakam çok daha büyüyor. Üstelik bu yük, sadece sağlık sistemini değil, ülke ekonomisinin tamamını etkiliyor.”
"Sigara, Benzin Fiyatıyla Kıyaslanmalı"
Fiyat artışı karşısında kaçakçılık ve enflasyon gerekçesiyle karşı lobi yapan çok uluslu sigara şirketlerine de değinen Ergüder, bu argümanların bilimsel dayanağı olmadığını söyledi. Maliye Bakanlığı’yla birlikte yaptıkları bir çalışmada, 2002-2019 yılları arasında sigara fiyatları ile enflasyon arasında anlamlı bir ilişki bulamadıklarını aktardı.
“Dünyada sigara fiyatları genellikle 5 litre benzin fiyatına eş değerdir. Türkiye’de bu kıstas dikkate alındığında bir paketin en az 300 lira olması gerekiyor. Bu seviyeye ulaşmadan etkili bir mücadele yürütmek zor.”
Ortak Mücadele Vurgusu
Prof. Dr. Toker Ergüder, sigarayla mücadelede yalnızca sağlık politikalarının değil, ekonomi, vergi ve gümrük politikalarının da aktif şekilde devrede olması gerektiğini belirtti.
“Bu sadece bir sağlık sorunu değil, ulusal bir mücadele meselesidir. Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, üniversiteler ve STK’lar birlikte hareket etmeli.”
Türkiye’de sigara bağımlılığıyla mücadelede uzun vadeli başarı isteniyorsa, hem fiyat politikalarının hem de kamu bilincinin eş zamanlı olarak güçlendirilmesi gerekiyor.
Sigara fiyatlarına yönelik bu çarpıcı öneri, önümüzdeki dönemde kamuoyunda ve karar vericiler nezdinde nasıl karşılık bulacak merak konusu. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Görüşlerinizi paylaşmayı unutmayın.
