Doğalgazda yeni dönem: az tüketene destek sürecek
Türkiye’de doğalgaz faturalarını doğrudan etkileyecek yeni bir düzenleme 1 Nisan itibarıyla yürürlüğe giriyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hayata geçirilen sistemle birlikte, tüketim esaslı kademe uygulamasına geçilecek. Bu modelde her ilin ortalama doğalgaz tüketimi baz alınacak ve belirlenen sınırların üzerinde tüketim yapan aboneler devlet desteğinden yararlanamayacak. Yaklaşık 21,8 milyon aboneyi ilgilendiren düzenlemede, 19 milyon kişinin destek almaya devam edeceği, 2,8 milyon abonenin ise yeni sistemden etkileneceği belirtiliyor.
Kademe sistemi nasıl işleyecek?
Yeni doğalgaz düzenlemesinde her il için farklı tüketim ortalamaları belirlenecek. Bu ortalamalar, o ilin iklim koşulları ve kullanım alışkanlıklarına göre şekillenecek. Belirlenen ortalamanın üzerine çıkan tüketimlerde ise devlet desteği kademeli olarak kaldırılacak.
Örneğin İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde kış aylarında ortalama tüketimin 200 metreküp olduğu varsayıldığında, bu miktarın yaklaşık yüzde 75 üzerinde tüketim yapan aboneler destek kapsamı dışında kalacak. Yaz aylarında ise tüketim daha düşük olduğu için limitler de aşağı çekilecek. Bu sistemle birlikte, tüketim arttıkça ödenecek fatura da doğrudan yükselecek.
Amaç: sosyal adalet ve dengeli destek
Yeni sistemin temel hedeflerinden biri, enerji desteklerinin daha adil dağıtılması olarak öne çıkıyor. Düşük ve orta gelirli, daha az tüketim yapan hanelerin desteklenmeye devam etmesi planlanırken, yüksek tüketimli ve gelir seviyesi yüksek olduğu varsayılan aboneler destek kapsamı dışında bırakılacak.
Yetkililer, özellikle büyük ve yüksek tüketimli konutlarda yaşayan abonelerin daha fazla enerji harcadığını, bu nedenle devlet desteğinin ihtiyaç sahibi kesimlere yönlendirilmesinin amaçlandığını ifade ediyor. Böylece kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması hedefleniyor.
2,8 milyon abone etkilenecek
Türkiye genelinde yaklaşık 21,8 milyon doğalgaz abonesi bulunuyor. Yeni kademe uygulamasından yaklaşık 2,8 milyon abonenin doğrudan etkileneceği hesaplanıyor. Buna karşın 19 milyon abonenin mevcut desteklerden yararlanmaya devam edeceği belirtiliyor.
Bu durum, geniş bir kesimin mevcut sistemden olumsuz etkilenmeyeceğini gösterse de, yüksek tüketim yapan haneler için ciddi bir maliyet artışı anlamına geliyor. Özellikle büyük metrekareli konutlarda yaşayan ya da yoğun tüketim yapan abonelerin faturalarında belirgin artışlar yaşanabilir.
İllere göre tüketim farkı dikkat çekiyor
Türkiye genelinde doğalgaz tüketimi bölgelere göre önemli farklılıklar gösteriyor. Soğuk iklime sahip bölgelerde tüketim daha yüksek olurken, ılıman bölgelerde daha düşük seviyelerde kalıyor.
Verilere göre:
Marmara Bölgesi: ortalama 155 metreküp
İç Anadolu: ortalama 180 metreküp
Karadeniz: ortalama 175 metreküp
Güneydoğu Anadolu: ortalama 195 metreküp
Doğu Anadolu: ortalama 235 metreküp
Özellikle Hakkari, yıllık 1.662 metreküp tüketimle en yüksek kullanım oranına sahip il olarak öne çıkıyor. Bu farklılıklar, yeni sistemde illere özel kademelerin neden gerekli olduğunu ortaya koyuyor.
Yeni doğalgaz düzenlemesiyle birlikte tüketim alışkanlıklarının değişmesi ve tasarruf bilincinin artması bekleniyor. Siz de bu yeni sistem hakkında düşüncelerinizi paylaşabilir, doğalgaz kullanımınızı nasıl etkileyeceğini değerlendirebilirsiniz.
