Türkiye’de milyonlarca ev hanımı, sosyal güvenceden yararlanarak emekli olmanın yollarını araştırıyor. Son dönemde gündeme gelen düzenlemeler ve beklentiler, “Ev hanımlarına emeklilik geliyor mu?” sorusunu yeniden öne çıkardı. SGK Uzmanı Murat Göktaş’ın değerlendirmeleri ise bu konuda net bir tablo ortaya koyuyor. Mevcut sistemde ev hanımlarına doğrudan bir ayrıcalık bulunmazken, bazı yöntemlerle emeklilik hakkı elde etmek mümkün. Ancak bu süreçte atılacak adımların doğru ve zamanında olması büyük önem taşıyor.
Ev hanımları emekli olabilir mi, şartlar neler?
Türkiye’de emeklilik sistemi kadın ya da erkek ayrımı olmaksızın üç temel kritere dayanıyor. Bunlar; prim gün sayısının tamamlanması, sigortalılık süresinin dolması ve yaş şartının karşılanması olarak öne çıkıyor. SGK Uzmanı Murat Göktaş’a göre, ev hanımı olmak bu şartları ortadan kaldırmıyor. Yani sistemde otomatik bir emeklilik hakkı bulunmuyor. Bu nedenle ev hanımlarının, emeklilik planı yaparken bu üç kriteri dikkate alması gerekiyor. Aksi halde beklenti ile gerçekler arasında ciddi farklar oluşabiliyor.
Ev hanımlarına özel emeklilik hakkı var mı?
Son yıllarda sıkça gündeme gelen “devlet destekli ev hanımı emekliliği” modeli henüz hayata geçirilmiş değil. Uzmanlara göre mevcut durumda yalnızca ev hanımı olmak, ekstra bir avantaj sağlamıyor. Bu nedenle ev hanımlarının bireysel olarak sisteme dahil olması gerekiyor. Özellikle sosyal güvenlik sistemine hiç giriş yapmamış kişilerin, emeklilik için alternatif yolları değerlendirmesi büyük önem taşıyor. Beklentilere rağmen şu an yürürlükte olan sistemde özel bir ayrıcalık bulunmuyor.
İsteğe bağlı sigorta ve doğum borçlanması nasıl avantaj sağlar?
Ev hanımları için en önemli seçeneklerden biri isteğe bağlı sigorta olarak öne çıkıyor. Bu sistem sayesinde düzenli prim ödeyerek emeklilik hakkı kazanmak mümkün hale geliyor. Öte yandan daha önce sigortalı çalışmış kadınlar için doğum borçlanması önemli bir avantaj sunuyor. Üç çocuk için toplam 2160 güne kadar prim kazanılabiliyor. Ancak uzmanlar, bu borçlanmanın maliyetinin her geçen yıl arttığına dikkat çekiyor. Bu nedenle imkânı olanların süreci ertelememesi öneriliyor.
“Bir gün bile önemli” uyarısı neden yapılıyor?
Uzmanlar, sosyal güvenlik sistemine erken dahil olmanın büyük avantaj sağladığını vurguluyor. Murat Göktaş’a göre, “Ben emekli olamam” düşüncesiyle hareket etmek ciddi hak kayıplarına yol açabilir. Çünkü ilerleyen yıllarda yasa değişiklikleri veya sağlık durumuna bağlı olarak malulen emeklilik gibi haklar doğabiliyor. Ayrıca yıl sonuna doğru artan asgari ücretle birlikte borçlanma maliyetleri de yükseliyor. Bu nedenle bir gün bile prim ödenmiş olması, ileride önemli fırsatlar yaratabiliyor.
