Malezya’nın Batik Sanatı, Trabzonlu Öğretmenin Atölyesinde Hayat Buluyor
Malezya, Endonezya, Hindistan ve Sri Lanka gibi Asya ülkelerine özgü olan batik sanatı, Trabzon’da farklı bir yorumla hayat buluyor. Görsel sanatlar öğretmeni Gülcan Eroğlu, üniversite yıllarında tanıştığı bu kadim sanatla yıllar sonra bağını koparmadı.
Pamuk ve ipek kumaşlar üzerine balmumu ve kök boyalarla işlediği insan, hayvan ve doğa figürleriyle batik sanatını özgün bir şekilde sürdüren Eroğlu, hem sanatını geliştiriyor hem de atölyesinde açtığı kurslarla bu kültürü meraklılarına aktarıyor.
İpeğin Üzerine Sabırla İşlenen Gelenek
Gülcan Eroğlu, batik sanatına ilk adımı üniversite eğitimi sırasında attı. Zamanla bu ilgisi tutkuyla birleşti ve bugün kendi atölyesinde ipek kumaşları adeta tuval gibi kullanarak çalışmalarına devam ediyor. Sanatçı, "Benim tuvalim ipek. Bu yüzden daha hassas, daha dikkatli çalışmam gerekiyor," diyerek sürecin inceliğini vurguluyor. Eserlerinde doğa, insan ve çevre figürlerini merkeze alan Eroğlu, Osmanlı ve İran minyatürlerinden de ilham alıyor.
Batik sanatı, kumaş üzerine eritilmiş balmumu ile çizim yapılması ve ardından kök boya ile renklendirme esasına dayanıyor. Balmumu, boyaların birbirine karışmasını engelleyerek desenin netliğini koruyor. Bu yönüyle hem zahmetli hem de sabır isteyen bir sanat dalı. Eroğlu da bu süreci, “Aşama aşama, nakış nakış işliyorsunuz,” sözleriyle tanımlıyor.
Doğadan Sanata: Trabzon’un Renkleri Kumaşa Yansıyor
Trabzon’un doğal zenginliği, Gülcan Eroğlu’nun sanatında önemli bir yer tutuyor. Bölgenin yeşili, coğrafyası ve insan dokusu, batik desenlerine ilham veriyor. “Her bakış, her gözlem bir tabloya dönüşebiliyor. Kalple, gözle, beyinle bunları önce kâğıda, sonra ipeğe işliyorsunuz,” diyen sanatçı, geleneksel teknikleri bireysel yorumla harmanlayarak kendine özgü bir estetik dil oluşturuyor.
Batik sanatını sadece bireysel üretimle sınırlamayan Eroğlu, bu kültürü yaygınlaştırmak amacıyla eğitimler de veriyor. Atölyesinde açtığı kurslarla hem sanata ilgi duyanları yönlendiriyor hem de bu nadir sanatın gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlıyor.
Dört Sergi, Sayısız Eser ve Paylaşılan Birikim
Gülcan Eroğlu, bugüne kadar dört kişisel sergi açarak batik sanatını daha geniş kitlelerle buluşturdu. Bu sergilerde ipek üzerindeki çalışmalarını sanatseverlerle paylaşan Eroğlu, sanatı bir ifade biçimi olarak görmenin yanı sıra kültürel bir miras olarak da sahipleniyor.
Zamanla gelişen teknik becerisiyle Türkiye’de batik sanatının nadir temsilcilerinden biri haline gelen Eroğlu, bu sanat dalının hem geçmişle bağ kurduğunu hem de yeni yorumlara açık olduğunu söylüyor. Kendi deyimiyle bu yolculuk uzun, zahmetli ama bir o kadar da heyecan verici.
Trabzon’un doğal güzelliklerinden beslenen, Asya’nın geleneksel sanatını Karadeniz’in renkleriyle harmanlayan Gülcan Eroğlu, batik sanatına gönül vermiş bir isim olarak sanatseverlere ilham veriyor. Bu özel tekniği merak edenler için onun atölyesi, hem bir üretim alanı hem de bir öğrenme mekânı.
