Yaylalarda kışın habercisi olan ve yayla sakinlerine göç etme zamanının geldiğini hatırlatan çiçekler, laleye benzeyen yapısı, yerden 15-20 santimetre uzunluğu ve sapının üzerindeki mor ve beyaz yapraklarıyla biliniyor. Doğu Karadeniz bölgesinin genelinde görülen, bazı yerlerde “dön geri” veya “güz gülü” olarak adlandırılan çiçek her yıl sonbahar mevsiminde kendini gösterirken yöre sakinleri çiçeğin “Havalar soğuyor, kış geliyor, artık geri dön” uyarısında bulunduğuna inanıyor.
Beyaz ve mor renkleriyle Doğu Karadeniz yaylalarına ayrı bir güzellik katan ve yörede kışın habercisi olarak bilinen Vargit çiçekleri, Trabzon’un Şalpazarı ilçesinin yüksek yaylalarında kendini göstermeye başlayınca yayla sakinleri Mayıs ayında gelin gibi süsledikleri inekleri ile çıktıkları yaylalardan yine aynı şekilde dönüşe geçti. Yöre halkının giydiği çiçekli fistanlarını giyen Çepni kadınları ve kızları, Alaca, Kadırga ve Sis Dağı Yaylaları’ndan kilometrelerce hayvanları ile birlikte yaya olarak yürüyerek mahallerine dönmeye başladı.
Yaylalarda 4-5 aylık konaklamanın ardından havaların soğuması artık kışın soğuk rüzgarların başlamasıyla beraber yola dönen büyükbaş sürü sahiplerinden Şalpazarı ilçesi Sinlice mahallesi sakini 47 yaşındaki Salih Usta, yaptığı açıklamada “Yaylaya hareket ederken ineklerimizde bizde bir başka huzur ve neşe ile yola çıkarız. Yaylaya gidecek olan ineklerimiz süslediğimiz zaman o hayvanlar yaylaya gideceklerini anlarlar bize hiç zahmet etmeden konaklayacak olduğumuz yaylamıza giderler. Giderken içimizdeki neşe geriye dönüşte bir yakınımız kaybetmiş gibi hüzne dönüşür. Yaylada vargit çiçekleri açınca biz artık yayla zamanının sona erdiğini anlarız. Eşim, komşularım, akrabalarımız hepimiz gözlerimiz doldu dönüşte. Gelmek istemedik ancak havalar soğumaya başlayınca mecbur yaylalardan dönüşe geçtik” ifadelerini kullandı.
