Anabasis Kuzey Rotası Anadolu’nun Kadim Tarihini Karadeniz’e Taşıyor
Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından iç turizmi canlandırmak amacıyla hayata geçirilen “Kadim Şehirler Yolu” projesinin üçüncü etabı olan Anabasis Kuzey Rotası, Anadolu’nun kadim yerleşimlerinden Karadeniz kıyılarına uzanan tematik bir keşif güzergâhı oluşturuyor. Antik Çağ tarihçisi ve komutanı Ksenofon’un “Anabasis (On Binlerin Dönüşü)” adlı eserinden ilham alan rota; Erzurum, Bayburt, Gümüşhane ve Trabzon’u birbirine bağlayarak tarihi yapıları, doğal güzellikleri ve farklı dönemlere ait kültürel mirası ziyaretçilerle buluşturuyor.
Anabasis Kuzey Rotası dört ili birbirine bağlıyor
Anabasis Kuzey Rotası, Ksenofon’un eserinde anlattığı tarihi yolculuktan hareketle oluşturuldu.
Pers tahtında hak iddia eden Genç Kyros’un ordusunda bulunan Yunan paralı askerlerin, milattan önce 401’deki Kunaksa Muharebesi’nin ardından Anadolu üzerinden Karadeniz’e ulaşma mücadelesi, rotanın tarihsel temelini oluşturuyor.
Yaklaşık 10 bin askerin dönüş yolculuğunu anlatan “Anabasis”, askeri bir sefer anlatısının yanı sıra dönemin coğrafyası, toplulukları ve yaşam koşulları hakkında bilgiler de içeriyor.
Erzurum’dan Karadeniz’e uzanan tarihi güzergâh
Mezopotamya’dan başlayarak Doğu Anadolu’nun dağlık coğrafyasını, Çoruh Havzası’nı ve Karadeniz’e açılan geçitleri kapsayan tarihi yolculuk, günümüzde turizm rotası olarak yeniden ele alındı.
Güzergâh kapsamında Erzurum’da Narman Peribacaları, Oltu, Gökkuşağı Tepeleri, Engüzek Kalesi, Pirinkayalar Seyir Terası ve Öşvank Manastırı ziyaret edilebiliyor.
Bayburt, Gümüşhane ve Trabzon’daki tarihi ve doğal duraklarla devam eden rota, farklı dönemlerin izlerini aynı yolculukta bir araya getiriyor.
Bayburt’ta kale, Ulu Cami ve yeraltı şehri öne çıkıyor
Anabasis Kuzey Rotası’nın Bayburt etabında Bayburt Kalesi, Ulu Cami ve Aydıntepe Yeraltı Şehri dikkat çekiyor.
Çoruh Nehri kıyısındaki sarp kayalıkların üzerinde yükselen Bayburt Kalesi, tarih boyunca Doğu Anadolu ile Karadeniz arasındaki geçiş güzergâhlarının güvenliğinde önemli rol oynadı.
İlk inşa tarihi kesin olarak bilinmeyen kale, Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde onarım gördü. Selçuklu, Saltuklu ve Danişmendli dönemlerinde de tahkim edilen yapı, Osmanlı döneminde çeşitli onarımlardan geçti.
Bayburt Ulu Cami Selçuklu mirasını günümüze taşıyor
Bayburt Kalesi’nin yakınında bulunan Ulu Cami, Anadolu Selçuklu döneminden günümüze ulaşan önemli dini mimari eserler arasında gösteriliyor.
Sultan II. Gıyaseddin Mesud döneminde 13. yüzyılın sonlarında inşa edildiği kabul edilen cami, geçirdiği onarımlara rağmen özgün mimarisinden bazı izleri koruyor.
Minaresindeki geometrik ve bitkisel motifli çini süslemeler yapının dikkat çeken özellikleri arasında bulunuyor.
Gümüşhane’de çok kültürlü tarih Süleymaniye’de yaşatılıyor
Gümüşhane etabının öne çıkan duraklarından tarihi Süleymaniye Mahallesi, kentin eski yerleşim merkezi olarak dikkat çekiyor.
“Eski Gümüşhane” olarak da anılan yerleşim, gümüş madenleri ve tarihi İpek Yolu üzerindeki konumu sayesinde uzun yıllar ekonomik ve stratejik önem taşıdı.
Türklerin yanı sıra Rum ve Ermeni topluluklarının da yaşadığı bölgede cami, kilise, hamam, köprü ve okul gibi farklı dönemlere ait yapılar, mahallenin çok kültürlü geçmişini günümüze taşıyor.
Santa Harabeleri taş mimarisiyle rotanın önemli duraklarından
Gümüşhane’nin Dumanlı köyü sınırlarında bulunan Santa Harabeleri de Anabasis Kuzey Rotası’nın önemli durakları arasında yer alıyor.
Geçmişte önemli bir madenci yerleşimi olan Santa, dini, ticari ve kültürel yaşamın birlikte şekillendiği bir merkez olarak gelişti.
Piştoflu, Binatlı, İşhanlı, Terzili, Çakallı, Zurnacılı ve Sincanlı-Kozlu olmak üzere 7 mahalleden oluşan yerleşimde 300’ü aşkın ev bulunuyor.
Taş işçiliğinin öne çıktığı evler, kiliseler ve diğer tarihi yapılar bölgenin kendine özgü mimari dokusunu yansıtıyor.
Trabzon rotanın Karadeniz’e açılan son durağı
Anabasis Kuzey Rotası’nın Karadeniz’e açılan son durağı Trabzon, tarihi yapıları ve doğal güzellikleriyle güzergâhın dikkat çeken bölümlerinden birini oluşturuyor.
Rotada Çal Mağarası, Tonya Canikdere Şelalesi, Kızlar Manastırı ve Furtuna Konağı ziyaret edilebilecek noktalar arasında yer alıyor.
Beşikdüzü sahilinden Beşikdağı’nın zirvesine uzanan yaklaşık 3 kilometrelik teleferik hattı da ziyaretçileri 530 metre rakımdaki zirve istasyonuna taşıyor.
Atatürk Köşkü Cumhuriyet tarihinin izlerini taşıyor
Trabzon’un Soğuksu semtinde bulunan Atatürk Köşkü de güzergâhın yakın dönem tarihine ışık tutan duraklarından biri olarak öne çıkıyor.
yüzyılın sonlarında inşa edilen ve Avrupa mimari üsluplarının etkisini taşıyan köşk, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Trabzon ziyaretlerinde konakladığı yapılar arasında bulunuyor.
Atatürk’ün 1937’deki Trabzon ziyareti sırasında mal varlığını Türk milletine bağışlama kararını açıkladığı köşk, mobilyaları, dekorasyonu ve bahçesiyle Cumhuriyet tarihinin izlerini günümüze taşıyor.
Furtuna Konağı Karadeniz’in yerel yaşam kültürünü yansıtıyor
TRT 1 ekranlarında yayınlanan “Taşacak Bu Deniz” dizisiyle tanınan Araklı ilçesindeki Furtuna Konağı da rotanın dikkat çeken duraklarından biri.
Taş ve ahşap mimarisiyle Doğu Karadeniz’in geleneksel konut kültürünü yansıtan konak, ziyaretçilere bölgenin tarihi dokusunu yakından görme imkânı sunuyor.
Anabasis Kuzey Rotası, böylece antik çağın askeri yolculuğundan Selçuklu ve Osmanlı mirasına, Cumhuriyet döneminden Karadeniz’in yerel yaşam kültürüne uzanan geniş bir tarihi ve kültürel çerçeve ortaya koyuyor.
