Gıda Fiyatlarında Küresel Durgunluk, Türkiye'de Sert Yükseliş! Uzmanlardan Kur Uyarısı
Uzmanlar, Türkiye'deki gıda enflasyonunun uluslararası fiyatlardan ayrıştığına dikkat çekiyor. Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre'nin değerlendirmeleri ise döviz kurunun gıda fiyatları üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdı. Açıklanan veriler, küresel piyasalardaki sakin görünüm ile Türkiye'deki yüksek gıda fiyatları arasındaki farkı gözler önüne serdi.
FAO Verileri Küresel Gıda Fiyatlarında Sınırlı Hareket Gösterdi
FAO tarafından yayımlanan Mayıs 2026 raporuna göre Gıda Fiyat Endeksi 130,8 puan olarak gerçekleşti. Bu rakam, bir önceki aya göre yüzde 0,2'lik gerilemeye işaret etti. Tahıl ve şeker fiyatlarında görülen yükselişler, bitkisel yağlar ve süt ürünlerindeki düşüşlerle dengelendi.
Küresel gıda fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre daha yüksek seviyede bulunmasına rağmen, Mart 2022'de görülen tarihi zirvenin oldukça altında kaldı. Bu durum dünya genelinde gıda piyasalarında büyük bir fiyat şoku yaşanmadığını gösteriyor.
Özellikle birçok ülkede enflasyon baskılarının hafiflemesiyle birlikte gıda fiyatlarındaki hareketlerin daha kontrollü seyrettiği görülürken, Türkiye'deki tablo ise farklı bir görünüm ortaya koyuyor.
Uzman İsimden Dikkat Çeken Açıklama: Kur Etkisi Hafife Alınıyor
Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre, FAO verilerinin ardından yaptığı değerlendirmede Türkiye'deki gıda fiyatlarının döviz kuru etkisiyle önemli ölçüde yükseldiğini savundu.
Cibre'nin paylaştığı verilere göre, gıda enflasyonu kur etkisinden arındırıldığında Türkiye'deki artışın uluslararası gıda fiyatlarına daha yakın bir görünüm sergilediği görülüyor. Ancak nominal olarak değerlendirildiğinde FAO Gıda Endeksi 2015 yılından bu yana yaklaşık yüzde 29 artış gösterirken, TÜİK'in gıda endeksindeki artışın yüzde 1990 seviyesine ulaştığı ifade edildi.
Bu değerlendirme, döviz kurundaki değişimlerin yalnızca ithal ürünleri değil, üretim süreçlerinde kullanılan enerji, gübre, yem ve lojistik maliyetlerini de etkileyerek gıda fiyatları üzerinde geniş çaplı baskı oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Tahıl ve Şeker Fiyatlarındaki Artış Dikkat Çekti
FAO Tahıl Fiyat Endeksi mayıs ayında yüzde 2,6 yükselerek 114,3 puana çıktı. Özellikle buğday fiyatlarında üst üste dördüncü ay artış yaşandı. ABD başta olmak üzere önemli üretici ülkelerde hasat beklentilerinin zayıflaması ve yükselen maliyetler fiyatları yukarı taşıdı.
Mısır fiyatlarında da güçlü talep ve arz endişeleri nedeniyle yükseliş görüldü. Aynı dönemde pirinç fiyatları da yüzde 2,7 arttı.
Şeker piyasasında ise daha dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı. FAO Şeker Fiyat Endeksi mayısta yüzde 7,5 yükselerek son yedi ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Brezilya'da etanol üretiminin artabileceği beklentisi ve Hindistan ile Tayland'daki üretim riskleri fiyatların yükselmesinde etkili oldu.
Bitkisel Yağlar ve Süt Ürünlerinde Gerileme Yaşandı
Küresel piyasalarda bitkisel yağ fiyatları yılın ilk aylık düşüşünü kaydetti. Palm yağı ve soya yağı fiyatlarındaki gerileme, endeksin yüzde 4,6 düşmesine neden oldu.
Süt ürünleri tarafında da benzer bir görünüm oluştu. Süt Ürünleri Fiyat Endeksi mayısta yüzde 0,5 geriledi. Tereyağı ve peynir fiyatlarındaki düşüşler bu gerilemede etkili oldu.
Uzmanlar, dünya genelindeki bu sakin görünüme rağmen Türkiye'de gıda fiyatlarının döviz kuru, üretim maliyetleri ve arz zinciri kaynaklı nedenlerle daha yüksek seyretmeye devam ettiğini belirtiyor. Önümüzdeki aylarda açıklanacak yeni veriler, gıda fiyatlarının seyrine ilişkin daha net bir tablo ortaya koyacak.
