TİM ve PwC Türkiye ortaklığında hazırlanan rapora göre küresel ihracattaki pay 2026 itibarıyla yüzde 0,98’e düştü. Yüksek enflasyon, döviz kurunun maliyet artışlarının gerisinde kalması, finansmana erişim güçlüğü ve Asya ülkelerinden gelen fiyat rekabeti ihracatçıların kârlılığını baskılıyor. Sektör temsilcileri, değer bazında yükseliş görülmesine karşın ihraç edilen mal miktarındaki daralmanın üretim ve pazar payı açısından daha kritik bir sinyal verdiğini belirtiyor. Firmalar yeni yılda pazarlarını korumaya çalışıyor. Riskler sürüyor.
Küresel Pay Geriliyor
Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre Türkiye’nin küresel ihracattaki payı 2002’de yüzde 0,55 seviyesindeydi. Bu oran 2023’te yüzde 1,08 ile zirveye çıktı, 2024’te yüzde 1,07’ye ve 2025 sonunda yüzde 1,04’e geriledi. Son raporda ise yüzde 0,98 ile psikolojik sınırın altına indi.
Mal ihracatı 2001’de 31,3 milyar dolarken 2025 sonunda 273,3 milyar dolara ulaştı. Hizmet ihracatı da aynı dönemde 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara yükseldi. Buna rağmen rakip ülkelerin daha hızlı büyümesi Türkiye’nin toplam içindeki payını aşağı çekti.
Maliyetler Rekabeti Zorluyor
TİM-PwC raporundaki verilere göre dolar bazında üretim maliyetleri 2022’ye kıyasla makinede yüzde 60, hazır giyimde yüzde 58 ve mobilyada yüzde 55 arttı. Sektör temsilcileri, ihracatçıların ilk aşamada kâr marjlarını azalttığını, fiyat artışının zorunlu hale gelmesiyle müşterilerin alternatif tedarikçilere yöneldiğini aktarıyor.
Kur artışının iç maliyetlerdeki yükselişi karşılamaması; işçilik, enerji, hammadde, lojistik ve finansman giderlerini dış pazarlarda daha ağır hale getiriyor. İhracatın miktar bazında yaklaşık yüzde 2 gerilemesi de bu baskının üretime yansıdığına işaret ediyor.
İhracatta Yoğunlaşma Dikkat Çekiyor
Ticaret Bakanlığı verilerine göre ihracatçı firma sayısı 2025 sonunda 166 bin 500’e ulaştı. Buna karşın toplam ihracatın yüzde 52’sini yalnızca bin şirket gerçekleştiriyor. İhracatın yüzde 43’ten fazlası İstanbul merkezli firmalardan gelirken, 1 milyar dolar eşiğini aşan şirket sayısı 25’te kalıyor.
Türkiye’nin ihracatının yüzde 40’tan fazlasını gönderdiği Avrupa Birliği’ndeki “Made in EU” düzenlemesi de yeni bir risk oluşturuyor. Türkiye’nin kapsam dışında kalması halinde özellikle otomotiv ve bağlantılı sektörlerde pazar kaybı yaşanabileceği değerlendiriliyor.




