Türkiye’de inşaat sektörünü doğrudan etkileyecek yeni çevre düzenlemeleri yürürlüğe girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni mevzuata göre, 1 Ocak 2027’den itibaren 10 bin metrekare ve üzerindeki yeni yapılarda “bina yaşam döngüsü analizi” zorunlu hale gelecek. Yapıların yalnızca enerji tüketimi değil, üretimden yıkıma kadar tüm karbon ayak izi hesaplanacak. Düzenleme kapsamında çevre dostu projeler için “Düşük Karbonlu Bina Belgesi” uygulaması da devreye alınacak.
10 Bin Metrekare Üzeri Binalar İçin Yeni Şart Geliyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Resmi Gazete’de yayımladığı düzenleme ile birlikte büyük ölçekli projelerde yeni belge zorunluluğu başlayacak.
1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı alacak ve toplam inşaat alanı 10 bin metrekareyi aşan yeni binalar bu kapsamda değerlendirilecek. İnşaat sürecinin tamamlanmasının ardından iskân aşamasında yalnızca enerji kimlik belgesi değil, aynı zamanda “Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi” de sunulacak.
Yeni uygulamanın özellikle büyük konut projeleri, alışveriş merkezleri, oteller, hastaneler ve iş merkezlerini doğrudan etkilemesi bekleniyor.
Binanın Tüm Karbon Ayak İzi Hesaplanacak
Yeni sistemde binaların yalnızca kullanım sırasındaki enerji tüketimi değil, tüm yaşam sürecindeki çevresel etkileri analiz edilecek.
“Bina yaşam döngüsü analizi” kapsamında şu süreçlerde oluşan sera gazı emisyonları hesaplanacak:
- Ham maddenin üretimi
- İnşaat malzemelerinin taşınması
- Yapım süreci
- Kullanım ve işletme dönemi
- Bakım, onarım ve yenileme işlemleri
- Yıkım süreci ve atık yönetimi
- Geri dönüşüm ve yeniden kullanım aşamaları
Tüm hesaplamalar BEP-TR sistemi üzerinden dijital ortamda gerçekleştirilecek. Belgeler ise yalnızca yetkilendirilmiş Enerji Kimlik Belgesi uzmanları tarafından hazırlanabilecek.
Düşük Karbonlu Bina Belgesi Uygulaması Başlıyor
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de “Düşük Karbonlu Bina Belgesi” oldu. Çevre dostu projeleri teşvik etmeyi amaçlayan sistemde belirli enerji kriterlerini karşılayan yapılar özel belge almaya hak kazanacak.
Buna göre:
- Sera gazı emisyon sınıfı en az “B”
- Enerji performans sınıfı ise minimum “C”
olan binalar düşük karbonlu yapı olarak sertifikalandırılacak.
Uzmanlar, bu uygulamanın özellikle sürdürülebilir mimari ve yeşil bina yatırımlarını artırabileceğini belirtiyor.
Enerji Uzmanlarına Yeni Eğitim ve Yetki Şartı
Yönetmelik değişikliğiyle birlikte Enerji Kimlik Belgesi uzmanlarının görev alanı da genişletildi. Uzmanlar artık yaşam döngüsü analizi ve düşük karbonlu bina belgelerini de hazırlayabilecek.
Yeni dönemde eğitim süreleri artırılırken, mevcut uzmanların haklarının belge süresi sonuna kadar korunacağı açıklandı. Süresi dolan uzmanların ise yeniden eğitim programına katılarak sınava girmesi gerekecek.
Bakanlık, bu adımla birlikte sektörde daha nitelikli teknik uzmanlık altyapısı oluşturmayı hedefliyor.
