Enerji yoksulluğu, Avrupa genelinde milyonlarca insanın yaşam kalitesini doğrudan etkileyen en önemli sosyal sorunlardan biri olmayı sürdürüyor. 2024 yılı enerji yoksulluğu verileri, hem Avrupa Birliği ülkeleri hem de Türkiye açısından dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Verilere göre AB genelinde evini yeterince ısıtamayanların oranı düşüş gösterse de, güney ve doğu Avrupa’da tablo hâlâ endişe verici. Türkiye’de ise önceki yıla kıyasla belirgin bir gerileme yaşanmasına rağmen, ülke AB ortalamasının oldukça üzerinde yer aldı. Uzmanlara göre bu tablo, artan yaşam maliyetleri, enerji fiyatları ve konutların enerji verimliliğiyle yakından ilişkili.
AB’de Enerji Yoksulluğu Geriledi Ama Sorun Bitmedi
2024 yılında Avrupa Birliği genelinde konutlarını yeterince ısıtamayan nüfus oranı yüzde 9,2 olarak ölçüldü. Bu oran, bir önceki yıla göre 1,4 puanlık bir iyileşmeye işaret ediyor. Ancak bu düşüşe rağmen yaklaşık 40 milyon AB vatandaşı hâlâ evini yeterince ısıtamıyor.
Veriler, Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından yayımlandı. Kurum, enerji verimliliği yatırımları, sosyal destek mekanizmaları ve konut politikalarının bu düşüşte etkili olduğunu vurguluyor. Buna karşın özellikle güney ve doğu Avrupa ülkelerinde enerji yoksulluğu, yapısal bir sorun olmaya devam ediyor.
Yunanistan ve Bulgaristan Zirvede
2024 verilerine göre enerji yoksulluğunun en yaygın olduğu ülkeler Yunanistan ve Bulgaristan oldu. Her iki ülkede de nüfusun yüzde 19’u evlerini yeterince ısıtamadığını belirtti. Bu oranlar, AB ortalamasının neredeyse iki katına denk geliyor.
Bu ülkeleri yüzde 18 ile Litvanya, yüzde 17,5 ile İspanya ve yüzde 15,7 ile Portekiz izledi. Söz konusu ülkelerde enerji fiyatları, gelir dağılımı eşitsizliği ve eski konut stokları, sorunun temel nedenleri arasında gösteriliyor. Uzmanlar, kısa vadeli desteklerin yanı sıra uzun vadeli yapısal çözümlerin zorunlu olduğuna dikkat çekiyor.
Türkiye’de Düşüş Var Ama Risk Sürüyor
Türkiye’de 2024 yılında evini yeterince ısıtamayanların oranı yüzde 15,1 olarak kaydedildi. Bu oran, 2023’teki yüzde 19,5 seviyesine kıyasla 4,4 puanlık önemli bir gerilemeye işaret ediyor. Ancak bu iyileşmeye rağmen Türkiye, AB ortalamasının oldukça üzerinde yer alarak en yüksek oranlara sahip 6. ülke konumunda bulunuyor.
Türkiye, bu oranla Kıbrıs ve Fransa gibi ülkeleri geride bırakırken; Romanya ve AB ortalamasına kıyasla daha olumsuz bir tablo sergiliyor. Uzmanlara göre yüksek enerji maliyetleri, düşük gelir gruplarının alım gücü ve konutlardaki yalıtım sorunları, Türkiye’de enerji yoksulluğunun temel nedenleri arasında.
Kuzey Avrupa’da Neden Daha İyi?
Avrupa’nın kuzeyinde ise tablo oldukça farklı. İsviçre’de bu oran yüzde 0,7, Norveç’te yüzde 2,2, Finlandiya’da ise yüzde 2,7 seviyesinde ölçüldü. Polonya, Slovenya, Lüksemburg ve Estonya gibi ülkelerde de oranlar AB ortalamasının oldukça altında kaldı.
Bu ülkelerde yüksek enerji verimliliğine sahip konutlar, güçlü sosyal devlet uygulamaları ve yenilenebilir enerji yatırımları öne çıkıyor. Uzmanlar, bu modellerin diğer ülkeler için de örnek teşkil edebileceğini belirtiyor.
Öne Çıkan Ülkeler – 2024 Enerji Yoksulluğu Oranları
| Ülke | Isıtamayanların Oranı (%) |
|---|---|
| Bulgaristan | 19,0 |
| Yunanistan | 19,0 |
| Litvanya | 18,0 |
| İspanya | 17,5 |
| Portekiz | 15,7 |
| Türkiye | 15,1 |
| Kıbrıs | 14,6 |
| AB Ortalaması | 9,2 |
| İsviçre | 0,7 |
