Kültür/Sanat

İslam’da İbadet Kavramı Ve Namaz

“Ey insanlar! Sizi ve sizden öncekileri yaratan Rabbinize ibadet ediniz. Umulur ki, korunmuş olursunuz” İbadet bizi yaratan ve pek çok Iütuflarda bulunan Allah Teâlâ’ya bir teşekkürdür. İnsan, iyiliklerini gördüğü kimselere karşı daima kendisini borçlu görür ve her vesile ile bu borcunu gördüğü iyiliğe karşılık vermek sûretiyle ödemek ister ve bundan haz da duyar.

25.02.2026 - 03:05 Okunma Süresi: 6 Dk

Halbuki insanın bu konuda en çok minnet duyması Iâzım gelen, hiç şüphe yok ki, Yüce Allah’tır. Çünkü insan, O yüce yaratıcının sayısız nimetlerine erişmiş olarak dünyaya gelmiştir. Allah Teâlâ onu en güzel sûrette yaratmış ve evrende olan her şeyi onun emrine vermiştir. Yeri ve gökleri ve bunlarda olan her şeyi insana hizmet için var etmiştir. Nitekim Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurulmuştur. Namaz için ön şartlardan birisi kıble istikametine doğru yönelişi içerir.

“Çocuklarınıza yedi yaşına geldiklerinde namaz kılmalarını öğütleyin”

Böylece çocuklar, erginlik çağına gelip namaz kendilerine farz olunca, namaza karşı yabancılık çekmiş olmazlar. Namaz, Allah’a karşı yapılması gereken kulluk görevlerinin en önemlisidir. Çünkü Allah, imandan sonra namazdan daha üstün bir ibadeti emretmemiştir. Namaz, Kur’an-ı Kerim’in pek çok yerinde ,çeşitli vesilelerle geçmektedir. Namaz, kalp, söz ve beden ile yapılan ibadetleri bir araya toplamış bulunmaktadır. Namazın insan için pek çok yararları vardır. Çünkü Allah Teâlâ, bizlere yararı olmayan bir şeyi emretmemiştir. Zira, Allah Teâlâ hiç bir şeye muhtaç değildir. İhtiyacı olan biziz, yapılmasını istediği her şeyde bizler için pek çok yararlar vardır.

SORU CEVAP

SORU: Oruç tutan, namaz kılmak zorunda mı?

CEVAP: Değerli kardeşimiz,

Elbette, oruç tutan da oruç tutmayan da namaz kılmak zorundadır. Ancak namaz kılmayan bir Müslümanın tuttuğu oruç geçerlidir. Böyle durumlarda, namaz kılmayan kardeşimize namazın önemini anlatmak ve namazı da kılması gerektiğini ifade etmek gerekir. Yoksa namaz kılmadığı için orucunun da geçersiz olduğunu söylemek hem ehlisünnete aykırıdır hem de tebliğ metoduna uymaz. Namaz, her Müslümana farzdır, kılmadığı her vakit için büyük günah işlemiş olur, hemen tövbe etmeli ve kılmadığı her namazı mutlaka kaza etmelidir. Aynı durum oruç için de geçerlidir. Oruç da her Müslümana farzdır, tutmadığı her vakit için büyük günah işlemiş olur, hemen tövbe etmeli ve tutmadığı her namazı mutlaka kaza etmelidir. Namaz kılmayan bir kardeşimiz büyük günah işlemekle beraber, tuttuğu oruçlar ve diğer ibadetleri geçerlidir. Ama bu durum onu namaz borcundan kurtarmaz, onu da kılmalı, eğer kılmadıysa mutlaka kaza etmelidir. Özetle, namaz kılmak da oruç tutmak da farzdır, birini yapmıyor diye diğeri geçersiz olmaz; yaptığının sevabını ve mükâfatını alır, yapmadığının da günahını ve cezasını alır. "Allah'a yemin olsun ki, hiçbir kul, kendi nefsi için istediği güzelliği kardeşi için de istemedikçe tam iman etmiş olmaz." anlamındaki hadiste geçen "imanı etmiş olmaz" ifadesi, "kâmil imana sahip olmaz" anlamındadır. Yoksa "imansız olur" anlamında değildir.

Demek ki, namazı terk eden bir kimsenin diğer diğer ibadetleri geçerlidir, ancak kâmil anlamda yerine gelmiş olmaz. Çünkü namaz dinin direğidir, bu kadar önemli bir ibadetin terk edilmesi, elbette diğer ibadetlerin sevaplarına tesir edecektir. “Namaz kılmayanın hiçbir ameli kabul edilmez.” Veya "Namaz kılmayanın ibadetleri kabul olmaz." anlamında rivayetleri, "Namaz kılmayanların diğer ibadetleri kâmil anlamda olmaz" şeklinde anlamak gerekir. Nitekim

"Allah'a yemin olsun ki, hiçbir kul, kendi nefsi için istediği güzelliği kardeşi için de istemedikçe tam iman etmiş olmaz."

Anlamındaki hadiste geçen "imanı etmiş olmaz" ifadesi, "kâmil imana sahip olmaz" anlamındadır. Yoksa "imansız olur" anlamında değildir. Demek ki, namazı terk eden bir kimsenin diğer diğer ibadetleri geçerlidir, ancak kâmil anlamda yerine gelmiş olmaz. Çünkü namaz dinin direğidir, bu kadar önemli bir ibadetin terk edilmesi, elbette diğer ibadetlerin sevaplarına tesir edecektir.

Namazla ilgili bir ayet meali şöyledir:

“Öyle yiğitler vardır ki, onları ne bir ticaret, ne bir alışveriş, Allah’ı anmaktan, namazı dosdoğru kılmaktan ve zekat vermekten alıkoyabilir. Onlar, dehşetinden kalplerin ve gözlerin ters döneceği günden korkarlar.” (Nur, 24/37)

BİR AYET

Allah, boş bulunarak ettiğiniz yeminlerle sizi sorumlu tutmaz. Ama bile bile yaptığınız yeminlerle sizi sorumlu tutar. Bu durumda yeminin keffareti, ailenize yedirdiğinizin orta hâllisinden on yoksulu doyurmak, yahut onları giydirmek ya da bir köle azat etmektir. Kim (bu imkânı) bulamazsa, onun keffareti üç gün oruç tutmaktır. İşte yemin ettiğiniz vakit yeminlerinizin keffareti budur. Yeminlerinizi tutun. Allah, size âyetlerini işte böyle açıklıyor ki şükredesiniz. (Mâide Sûresi 89)

BİR HADİS

Allah Teâlâ şöyle buyurdu: ‘Kullarımın bana en sevgili olanı, oruç açmakta acele davranandır’

NAMAZ:

İslâm'ın şartlarından biri olan bir ibadettir. Kur'an- Kerim’de günün belli vakitlerinde abdestle birlikte duaya kalkılması ifadesi bulunur. Kur'an'a göre namaz Allah'ı anarak teslimiyetin gösterildiği bir arınma biçimi ve İbrâhim peygambere öğretilen bir ibadet şeklidir.

7. GÜN RAMAZAN MENÜSÜ EZOGELİN ÇORBASI

Malzemeler:

Bayburt'ta 'Kitap Günleri' 27 Şubat'ta başlıyor

İçeriği Görüntüle

*1 çay bardağı kırmızı mercimek

*2 yemek kaşığı bulgur

*1 yemek kaşığı pirinç

*1 yemek kaşığı salça

*1 küçük soğan

*1 diş sarımsak

*1 tatlı kaşığı nane

*Tuz, pul biber

Yapılışı:

Soğan ve sarımsağı kavur. Salçayı ekle. Yıkanmış mercimek, bulgur ve pirinci ekle. Üzerine sıcak su koy ve yumuşayana kadar pişir. Blenderdan geçir, baharat ekle.

HÜNKAR BEĞENDİ

Malzemeler:

Et için:

*400 gr kuşbaşı dana eti

*1 soğan

*1 yemek kaşığı salça

*Tuz, karabiber

*Beğendi için:

*3 közlenmiş patlıcan

*1 yemek kaşığı tereyağı

*1 yemek kaşığı un

*1 su bardağı süt

Kaşar rendesi

Yapılışı:

Eti suyunu salıp çekene kadar kavur. Soğan ve salça ekleyip pişir. Ayrı tavada tereyağı + un kavur. Süt ekleyip beşamel yap. Patlıcanı ekle, karıştır. Tabağa beğendi, üstüne et koy.

ŞEHRİYELİ BASMATİ PİLAV