Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın aile yapısının korunması ve dijital kumarın oluşturduğu risklere yönelik uyarılarının ardından finans sektöründe dikkat çeken bir dönüşüm başladı. “Her telefon bir kumarhaneye dönüştü” vurgusuyla kamuoyunun dikkatine sunulan tehlike, bankacılık sisteminde somut adımlarla karşılık buldu. Kamu bankaları, dijital kanallar üzerinden şans oyunlarına para aktarımını kolaylaştıran uygulamaları devre dışı bırakırken, bu sitelere düzenli ödeme yapan kullanıcılar için kredi notu, kara liste ve “makul şüphe” değerlendirmeleri de gündeme alındı. Yeni süreç, yalnızca bireysel finansal davranışları değil, toplumsal sorumluluk anlayışını da doğrudan etkiliyor.
Kamu Bankalarından Dijital Kumara Erişim Engeli
Ziraat Bankası, VakıfBank ve Halkbank, mobil bankacılık uygulamaları başta olmak üzere tüm dijital kanallarında yer alan “Şans Oyunları” sekmelerini tamamen kaldırdı. Böylece kullanıcıların, herhangi bir limit olmaksızın yasal ya da yasa dışı şans oyunu platformlarına hızlı para transferi yapmasının önüne geçilmiş oldu. Bu adım, “Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı” kapsamında belirlenen “finansal sistemde önleme” başlığı doğrultusunda hayata geçirildi. Amaç, dijital kumarın yaygınlaşmasını yavaşlatmak ve riskli finansal davranışları daha erken aşamada engellemek.
Kredi Notu, Kara Liste ve “Makul Şüphe” Kriteri
Yeni dönemin en dikkat çeken başlığı ise kullanıcıların finansal profillerine yönelik getirilen ek değerlendirme kriterleri oldu. Bankacılık sisteminde, şans oyunu sitelerine düzenli para aktaran kişiler “kumar bağımlısı” kategorisinde riskli müşteri olarak sınıflandırılabilecek. Bu durum, kredi notlarının düşmesine ve yapılacak kredi başvurularının olumsuz sonuçlanma ihtimalinin artmasına yol açabilecek. Ayrıca “makul şüphe” ilkesi kapsamında, bu kişilerin çektikleri krediyi kumar amacıyla kullanabilecekleri varsayımıyla kara listeye alınmaları da gündeme gelebilecek. Uygulama, bireysel özgürlükler ile finansal güvenlik dengesini yeniden tartışmaya açtı.
Özel Bankalar ve Devam Eden Transferler
Kamu bankalarının aldığı bu sert kararlar sonrası gözler özel bankalara çevrildi. Mevcut tabloda özel bankalarda şans oyunları sitelerine para transferi işlemleri devam ediyor. Kullanıcılar, düşük tutarlı işlem ücretleri karşılığında bu platformlara ödeme yapabiliyor. Ancak dikkat çeken bir diğer unsur, şans oyunu ödemelerine uygulanan komisyon oranlarının bazı durumlarda normal EFT ve havale işlemlerinden daha düşük olması. Uzmanlara göre, kamu bankalarının başlattığı bu sürecin özel bankalara da yayılması, önümüzdeki dönemde finans sektörünün en önemli gündem maddelerinden biri olacak.
Kumarın Toplumsal ve Ekonomik Yükü
Yeşilay ve YEDAM verileri, dijital kumarın yalnızca bireysel değil, toplumsal bir sorun olduğunu ortaya koyuyor. Kumar bağımlılığının Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin yaklaşık 40 milyar dolar olduğu hesaplanıyor. Başvuranların büyük bölümünün lise ve üzeri eğitim seviyesine sahip olması, sorunun her kesimi etkilediğini gösteriyor. Ortalama kumara başlama yaşının 21 seviyesinde olması ise dijital platformların gençler üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. Spor bahisleri, en yaygın tercih edilen bağımlılık türü olarak öne çıkıyor.
