Karadeniz’de fındık üreticilerinin Toprak Mahsulleri Ofisi’nin alım politikalarına yönelik tepkisi büyüyor. Üreticiler, memleketi Rize’de temaslarda bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hitaben kaleme aldıkları mektupta TMO’nun alım şartlarını eleştirdi ve yaşadıkları sorunları sıraladı. Açıklanan fındık fiyatıyla sahada gerçekleşen satış fiyatı arasında ciddi fark oluştuğunu savunan üreticiler, ürünlerin çeşitli gerekçelerle geri çevrilmesinin kendilerini tüccara yönelttiğini ifade etti. Fındığın Karadeniz için temel geçim kaynaklarından biri olduğuna dikkat çeken üreticiler, “Devletin açıkladığı fiyatı sadece tabelada değil, TMO’nun kantarında da görmek istiyoruz” mesajını verdi.
Fındık Üreticilerinden Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Açık Mektup
Karadeniz’de fındık üretimi yapan çiftçiler, yaşadıkları ekonomik sorunları ve TMO alımlarına ilişkin şikâyetlerini Cumhurbaşkanı Erdoğan’a iletti. Üreticiler, Rize’de temaslarda bulunan Erdoğan’dan fındık piyasasına müdahale edilmesini ve açıklanan fiyatların sahada uygulanmasını istedi.
Yıllardır bölgeden Erdoğan’a güçlü destek verildiğine vurgu yapan üreticiler, bunun karşılığında emeğin korunmasını beklediklerini dile getirdi. Mektupta, “Emeğimize sahip çıkmanızı bekliyoruz” çağrısı yapıldı. Üreticiler, alın terinin karşılığını alabilmek için alım kriterlerinin yeniden düzenlenmesini talep etti.
TMO Fındık Alımlarında Üreticinin Tepkisini Çeken Sorun
Üreticilerin en fazla dikkat çektiği konulardan biri, TMO’nun açıkladığı alım fiyatlarıyla sahadaki uygulamalar arasındaki fark oldu. İddiaya göre bazı üreticilerin ürünleri “haşlak, çürük veya nemli” gibi gerekçelerle alım merkezlerinden geri çevriliyor.
Fındığını açıklanan fiyat üzerinden TMO’ya satacağını düşünerek alım merkezine götüren ancak ürünü kabul edilmeyen üreticiler, daha sonra serbest piyasada daha düşük fiyatlarla satış yapmak zorunda kaldıklarını belirtiyor. Üreticiler bu durumun pazarlık güçlerini zayıflattığını ve ekonomik kaybı artırdığını savunuyor.
“250 TL Açıklandı, Üretici 150 TL’ye Satmak Zorunda Kalıyor”
Fındık üreticileri, fiyat konusunda yaşanan farkı somut rakamlarla anlattı. Mektupta, 250 TL seviyesinde açıklanan fındığın bazı durumlarda yaklaşık 150 TL seviyelerinden satılmak zorunda kalındığı ileri sürüldü.
Üreticiler, bu durumun sezonun daha başında ciddi ekonomik kayıplara neden olduğunu belirterek devlet tarafından açıklanan fiyatın uygulamada da karşılık bulmasını istedi. “Devletin açıkladığı fiyatın kâğıt üzerinde değil, gerçekten uygulanmasını istiyoruz” ifadelerini kullanan üreticiler, TMO alımlarında daha kapsayıcı bir sistem talep etti.
Fındık Üreticileri TMO’dan Randımana Göre Alım İstiyor
Üreticilerin taleplerinin başında fındığın randımanına göre sınıflandırılarak satın alınması geliyor. Buna göre TMO’nun fındığı 46–50 randıman, 40–46 randıman ve 35–40 randıman olmak üzere farklı gruplarda değerlendirmesi isteniyor.
Üreticiler, her kalite grubunun kendi randımanına göre fiyatlandırılması halinde ürünlerin tamamen geri çevrilmesinin önüne geçilebileceğini düşünüyor. Böylece daha düşük randımanlı ürünlerin de sistem içerisinde kalabileceği ve çiftçinin doğrudan tüccara yönelmek zorunda bırakılmayacağı ifade ediliyor.
Geçen Yıldan Kalan Fındık İçin De Talep Var
Mektuptaki bir diğer dikkat çekici talep, yalnızca yeni mahsulün değil, üreticinin bir önceki sezondan elinde kalan fındığın da TMO tarafından değerlendirilmesi oldu.
Üreticiler, eski mahsulün sistem dışında tutulmasının ekonomik baskıyı artırdığını savunuyor. Fındığın randımanının belirlenerek buna uygun şekilde ücret ödenmesini isteyen üreticiler, temel beklentilerinin TMO kapısından ürünleriyle birlikte geri dönmemek olduğunu dile getiriyor.
TMO’nun Piyasaya Fındık Satışına Sınırlama Talebi
Fındık üreticilerinin Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ilettiği talepler arasında piyasaya yönelik önemli bir başlık daha bulunuyor. Üreticiler, TMO’nun piyasadan satın aldığı fındığı kısa süre içerisinde yeniden ihracatçıya veya iç piyasaya sunmasının fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu savunuyor.
Bu nedenle TMO stoklarının piyasaya sunulmasının belirli bir plan çerçevesinde yapılmasını isteyen üreticiler, kamu kurumunun piyasa fiyatlarını aşağı çekecek uygulamalardan kaçınması gerektiğini belirtiyor. Üreticiler, fiyat istikrarının korunmasının hem çiftçi hem de sektör açısından önemli olduğunu ifade ediyor.
Fındık Üreticilerinin TMO’dan 4 Temel Talebi
Fındığın 46–50, 40–46 ve 35–40 randıman aralıklarında sınıflandırılarak fiyatlandırılması.
Yeni mahsulün yanı sıra geçen yıldan kalan fındığın da alım kapsamına alınması.
Ürünün tamamen geri çevrilmesi yerine randımanına göre bedel ödenmesi.
TMO’nun satın aldığı fındığı kısa sürede yeniden piyasaya sürerek fiyat baskısı oluşturmasının önlenmesi.
Üreticiler, tüm bu taleplerin temelinde tek bir beklenti bulunduğunu vurguluyor: Açıklanan fındık fiyatının yalnızca resmi duyurularda değil, gerçek alım sürecinde de uygulanması.
