Baharın gelişiyle birlikte doğa canlanırken, Türkiye’nin pek çok bölgesinde kene kaynaklı hastalık riski de zirveye ulaştı. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, bu yıl kene popülasyonunda ciddi bir patlama beklendiğini vurgulayarak vatandaşları uyardı. Özellikle İç Anadolu ve Karadeniz hattında yoğunlaşan tehlike, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarını yeniden gündeme taşıdı. Doğada vakit geçirmeyi planlayanların mutlaka bilmesi gereken bu kritik süreçte, basit görünen ancak hayat kurtaran önlemler büyük önem arz ediyor. Peki, hangi iller büyük risk altında ve vücuda yapışan kene için en doğru müdahale nedir?
Risk Altındaki 9 İl ve Bölgesel Tehlike Analizi
Prof. Dr. İlhan Çetin, kene sayısındaki artışın tesadüf olmadığını, doğadaki ekolojik dengelerin bu durumu tetiklediğini belirtti. Çetin, “Yağış, sıcaklık, nem ve bitki örtüsü gibi faktörler kene sayısını doğrudan etkiliyor. Bu yıl özellikle İç Anadolu ve Karadeniz’in güneyinde yoğun kar ve yağış oldu. Bitki örtüsünün artmasıyla birlikte kene popülasyonunda da artış bekliyoruz” ifadeleriyle durumun ciddiyetini ortaya koydu. Uzmanın özellikle işaret ettiği riskli iller arasında Yozgat, Kayseri, Sivas, Tokat, Gümüşhane, Çorum, Amasya, Erzincan ve Erzurum yer alıyor. Ancak tehlike sadece bu şehirlerle sınırlı değil; geçen yıl 26 farklı ilde vaka görülmesi, hastalığın coğrafi sınırlarını genişlettiğini kanıtlıyor.
Keneyi Fark Etmenin "Beyaz Örtü" Yöntemi
Keneler, avlarını sanıldığından çok daha stratejik bir şekilde takip ediyor. Isı ve karbondioksit takibi yapan bu parazitler, genellikle otların arasından ayak bileklerine tutunarak yukarı tırmanıyor. Prof. Dr. Çetin, bulunduğunuz çevrede risk olup olmadığını anlamak için ilginç bir yöntem paylaştı: "Bulunduğunuz alanda kene olup olmadığını test etmek mümkün. Beyaz bir örtü serip yere hafifçe vurduğunuzda keneler hareketlenerek görünür hale gelebiliyor." Özellikle hayvancılıkla uğraşanların ve tarım işçilerinin bu konuda en büyük risk grubunda (%70-80 oranında) olduğunu belirten Çetin, paçaların çorap içine sokulmasının en temel koruma kalkanı olduğunu hatırlattı.
İlk 5 Gün Hayati Önem Taşıyor: Belirtilere Dikkat!
KKKA hastalığı oldukça sinsi bir ilerleme gösteriyor ve erken teşhis edilmediğinde ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Belirtilerin genellikle halsizlik, ateş ve yorgunluk şeklinde başladığını belirten Prof. Dr. Çetin, süreci şu sözlerle özetledi: “Kene mutlaka sağlık kuruluşunda çıkarılmalı. 3. ve 5. günlerde test yapılırsa erken teşhisle hayat kurtarmak mümkün. 7. günden sonra ise kanamalar başlayabiliyor.” Hastalığın ciddiyetine dikkat çeken uzman, ölüm oranının %10’lara kadar çıkabildiğini ve bu rakamın COVID-19 ile kıyaslandığında oldukça yüksek bir risk seviyesi olduğunu vurguladı. Vatandaşların keneyi asla elle koparmaması ve doğrudan bir hekime başvurması gerektiği belirtiliyor.
