Türkiye’de 2025 yılına ait kırmızı et ve süt üretim verileri tarım ve hayvancılık sektöründeki kırılgan tabloyu yeniden gündeme taşıdı. TÜİK verilerine göre kırmızı et üretimi geçen yıla göre yüzde 10,5 azalırken, çiğ süt üretiminde de yüzde 4,9’luk gerileme yaşandı. Üstelik bu düşüş, hayvan varlığındaki artışa rağmen gerçekleşti. Sektör temsilcileri kırmızı etteki gerilemenin temel nedenini yüksek fiyatlar ve düşen alım gücü olarak gösterirken, süt üretimindeki kaybın merkezinde ise geçen yıl etkili olan şap hastalığı bulunuyor. Üretici tarafında maliyet baskısı sürerken, tüketimdeki yavaşlama da piyasadaki dengeleri değiştiriyor.
Hayvan Sayısı Arttı Ama Et Üretimi Geriledi
TÜİK verilerine göre 2025 yılında büyükbaş hayvan sayısı yüzde 4,3 artarak 17 milyon 709 bine yükseldi. Küçükbaş hayvan varlığı da yüzde 5,4 artışla 57 milyon 874 bin baş seviyesine çıktı. Ancak hayvan sayısındaki yükseliş, üretime aynı şekilde yansımadı.
Kırmızı et üretimi geçen yıl yüzde 10,5 düşüşle 1 milyon 885 bin 130 tona geriledi. Alt kalemlerde ise sığır eti üretiminde yüzde 11,5, koyun etinde yüzde 8,1 ve keçi etinde yüzde 8,8 oranında düşüş kaydedildi.
Kırmızı Et Sanayicileri ve Üreticileri Birliği Derneği Başkanı Ahmet Yücesan, piyasadaki daralmanın temel nedenlerinden birinin tüketicinin alım gücündeki gerileme olduğunu söyledi. Yücesan’a göre vatandaş artık kırmızı eti düzenli tüketmekte zorlanıyor.
Sektör temsilcileri ayrıca tavuk ihracatına getirilen kısıtlamaların ardından beyaz et fiyatlarının sert şekilde düşmesinin tüketici tercihini değiştirdiğini belirtiyor. Normal şartlarda kırmızı et ile beyaz et arasındaki fiyat farkının üç kat civarında olduğunu ifade eden üreticiler, son dönemde bu farkın altı kata kadar çıktığını ve tüketicinin daha ucuz olan beyaz ete yöneldiğini dile getiriyor.
Şap Hastalığı Süt Verimini Doğrudan Etkiledi
Çiğ süt üretiminde yaşanan yüzde 4,9’luk düşüş, sektörün en dikkat çekici gelişmeleri arasında yer aldı. Türkiye’de 2024 yılında 22,5 milyon ton seviyesinde olan çiğ süt üretimi, 2025’te 21 milyon 379 bin tona geriledi.
İnek sütü üretimindeki düşüş yüzde 4 olurken, manda sütünde yüzde 33, keçi sütünde yüzde 29,8 ve koyun sütünde yüzde 11,9 oranında gerileme yaşandı.
Ulusal Süt Konseyi Başkanı Hamit Can, düşüşün en önemli nedeninin geçen yıl görülen şap hastalığı olduğunu söyledi. Hastalığın süt veriminde ciddi kayıplara yol açtığını belirten Can, gebe düve ithalatındaki aksaklıkların da üretim artışını sınırladığını ifade etti.
Can ayrıca süt tüketimindeki büyümenin de arz üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti. Önceki yıllarda fazla süt nedeniyle regülasyon uygulandığını hatırlatan sektör temsilcileri, bu yıl piyasada arz fazlası oluşmadığını, aksine birçok işletmenin süt bulmakta zorlandığını belirtiyor.
Uzmanlara göre hayvan hastalıklarının yanı sıra yem maliyetleri, bakım giderleri ve işletme yönetimindeki zorluklar da süt üretimini doğrudan etkiliyor.
Kırmızı Et Tüketimindeki Daralma Sürebilir
Sektör temsilcileri, kırmızı ette yaşanan tüketim kaybının önümüzdeki aylarda da devam edebileceğini öngörüyor. Özellikle Kurban Bayramı sonrasında piyasada tüketimin daha da yavaşlaması bekleniyor.
Ahmet Yücesan, karkas et fiyatlarının bazı bölgelerde maliyet seviyesinin altına gerilediğini belirterek üreticinin zarar ettiğini söyledi. Şu anda karkas etin kilogram fiyatının yaklaşık 600 liraya kadar düştüğünü ifade eden Yücesan, üretimin sürdürülebilir olması için sektörün yeniden cazip hale getirilmesi gerektiğini savundu.
Üreticiler, maliyet baskısına rağmen satışların zayıf kalmasının sektörde yeni yatırım iştahını azalttığını belirtiyor. Özellikle yem fiyatları ve enerji giderleri nedeniyle küçük ölçekli işletmelerin ayakta kalmakta zorlandığı aktarılıyor.
Süt Ürünleri İhracatı Artış Gösterdi
Üretimde yaşanan gerilemeye rağmen süt ürünleri ihracatında yükseliş dikkat çekti. Türkiye Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği Başkanı Fatma Can Sağlık, 2025 yılında 213 bin 76 ton süt ve süt ürünü ihracatı gerçekleştirildiğini açıkladı.
Bu ihracattan elde edilen gelirin 480 milyon doların üzerine çıktığı belirtilirken, sektör temsilcileri dış pazardaki talebin üreticiler açısından önemli bir avantaj sunduğunu ifade ediyor.
Uzmanlara göre iç piyasadaki üretim kaybının sürmesi halinde önümüzdeki dönemde hem fiyat baskısının hem de arz sorunlarının daha görünür hale gelmesi bekleniyor.
2025’te Et ve Süt Üretimindeki Değişim
| Ürün | Değişim Oranı |
|---|---|
| Kırmızı et üretimi | %-10,5 |
| Sığır eti üretimi | %-11,5 |
| Koyun eti üretimi | %-8,1 |
| Keçi eti üretimi | %-8,8 |
| Çiğ süt üretimi | %-4,9 |
| İnek sütü üretimi | %-4,0 |
| Manda sütü üretimi | %-33,0 |
| Keçi sütü üretimi | %-29,8 |
| Koyun sütü üretimi | %-11,9 |
