Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), eylül ayına ilişkin küresel gıda fiyatları verilerini açıkladı. Uluslararası gıda ürünlerinin fiyatlarındaki aylık değişimi izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, eylülde yüzde 1,5 yükselerek 136 puana ulaştı.
Endeks geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,8 artarken, Mart 2022’de görülen tarihi zirvenin yüzde 14,3 altında kaldı. Verilere göre küresel gıda fiyatlarındaki yükselişte lojistik aksamalar, olumsuz hava koşulları ve tarım ürünlerindeki fiyat artışları etkili oldu.
Tahıl fiyatları yüzde 5,1 arttı
FAO Tahıl Fiyat Endeksi eylülde bir önceki aya göre yüzde 5,1 yükseldi. Karadeniz bölgesindeki lojistik kısıtlamalar ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde görülen kurak hava nedeniyle buğday fiyatlarında yüzde 6,3 artış yaşandı.
Küresel mısır fiyatları da yüzde 5,6 yükseldi. FAO verilerinde ABD’deki verim endişeleri, Brezilya’daki ihracat kısıtları ve Hürmüz Boğazı kaynaklı belirsizlikler fiyatları etkileyen unsurlar arasında gösterildi.
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ise yüzde 0,9 arttı.
Şeker fiyatlarında yüzde 6,1’lik yükseliş
Eylülde en yüksek artışlardan biri şeker fiyatlarında görüldü. FAO Şeker Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 6,1 yükseldi.
Artışta 2026-2027 sezonunda küresel arzın daralacağı beklentisi, Tayland’daki düşük üretim öngörüsü, Hindistan’daki zayıf muson yağmurları ve güçlenen El Nino koşulları etkili oldu.
Brezilya’nın orta-güney bölgesindeki aşırı yağışlar ile Avrupa Birliği’nde şeker pancarı ekim alanlarının daralması da fiyatlara etki eden gelişmeler arasında yer aldı.
Et ve süt ürünleri fiyatları geriledi
FAO Et Fiyat Endeksi eylülde yüzde 1,1 düştü. Tavuk ve domuz eti fiyatlarında gerileme görülürken, Brezilya’nın sığır eti fiyatları ABD’deki güçlü talebin etkisiyle yükseldi.
Süt Ürünleri Fiyat Endeksi ise yüzde 0,1 geriledi. Peynir fiyatlarındaki düşüş süt tozu fiyatlarındaki yükselişi dengelerken, tereyağı fiyatlarında değişiklik yaşanmadı.
Küresel tahıl üretimi tahmini düşürüldü
FAO, 2026 yılı küresel tahıl üretimi tahminini de aşağı yönlü güncelledi. Üretimin bir önceki yıla göre yüzde 2,1 azalarak 2 milyar 979 milyon tona gerilemesi bekleniyor.
Küresel tahıl ticaretinin ise Karadeniz’deki sınırlı nakliye rotaları ve alternatif taşıma kapasitesinin yetersizliği nedeniyle önceki sezona göre yüzde 3,5 düşerek 505,8 milyon tona gerileyeceği tahmin edildi.
FAO Başekonomisti Maximo Torero, Hürmüz Boğazı ve Karadeniz’deki aksamaların iklim kaynaklı sorunlarla birleşerek enerji, taşımacılık ve temel gıda emtiaları üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti.
