Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılı enflasyonunun hedeflenen aralığın üzerinde gerçekleşmesi üzerine yasal zorunluluk kapsamında hükümete açık mektup gönderdi. 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu gereği hazırlanan bu mektupta, enflasyon hedefinden sapmanın nedenleri detaylı şekilde açıklanırken, alınacak önlemler ve para politikası yol haritası da paylaşıldı. Banka, özellikle arz yönlü gelişmeler, fiyatlama davranışlarındaki katılık ve enflasyon beklentilerinin hedeflerle tam uyumlu olmamasının süreci olumsuz etkilediğini vurguladı.
Dezenflasyon Süreci Devam Etti Ancak Beklenen Hızda Değil
TCMB’nin mektubunda, 2024 yılının ortasında başlayan dezenflasyon sürecinin 2025 yılında da devam ettiği ifade edildi. Sıkı para politikası, finansal koşullardaki sıkılık ve talep tarafındaki dengelenmenin bu sürece olumlu katkı sağladığı belirtildi. Ancak tüm bu olumlu gelişmelere rağmen enflasyondaki düşüş beklenen hızda gerçekleşmedi. Arz yönlü sorunlar ve fiyatlama davranışlarındaki katılık, dezenflasyon sürecinin yavaş ilerlemesine neden oldu. Bu durum, enflasyonun hedeflenen patikanın üzerinde kalmasında belirleyici oldu.
Arz Şokları ve Gıda Fiyatları Enflasyonu Tetikledi
Mektupta enflasyonu yukarı çeken en önemli unsurlardan biri olarak arz şokları gösterildi. Özellikle kuraklık ve don olaylarının tarımsal üretimi olumsuz etkilediği ve bunun gıda fiyatlarına doğrudan yansıdığı ifade edildi. Bitkisel üretimde yaşanan düşüşlerin yılın belirli dönemlerinde fiyat dalgalanmalarına yol açtığı belirtilirken, bu gelişmelerin enflasyon beklentilerini de olumsuz etkilediği vurgulandı. Küresel emtia fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar ve enerji fiyatlarındaki oynaklık da maliyet baskısı oluşturan diğer faktörler arasında yer aldı.
Kur Etkisi Sınırlı Kaldı, Hizmet Sektörü Öne Çıktı
TCMB, 2025 yılında döviz kurunun enflasyon üzerindeki etkisinin geçmiş yıllara kıyasla daha sınırlı kaldığını açıkladı. Türk lirasındaki görece istikrarın kur geçişkenliğini azalttığı belirtilirken, buna karşın hizmet sektöründeki fiyat artışlarının öne çıktığı ifade edildi. Özellikle kira ve eğitim gibi kalemlerde yüksek artışların devam ettiği, bu durumun çekirdek enflasyondaki düşüşü yavaşlattığı kaydedildi. Hizmet grubundaki yaygın fiyat artışları, enflasyonla mücadelede önemli bir zorluk olarak öne çıktı.
Enflasyon Beklentileri Hedeflerle Uyumlu Seyretmedi
Mektupta dikkat çeken bir diğer unsur ise enflasyon beklentilerinin hedeflerle tam uyumlu olmaması oldu. Beklentilerde genel olarak bir iyileşme görülse de, hedef seviyelere ulaşamaması dezenflasyon sürecini sınırladı. Bu durum, fiyatlama davranışlarının da katılaşmasına yol açarak enflasyonun düşüş hızını yavaşlattı. TCMB, beklentilerin kalıcı şekilde iyileştirilmesinin orta vadeli para politikası açısından kritik olduğunu vurguladı.
Para Politikası Sıkı Duruşunu Sürdürecek
TCMB, 2025 yılı boyunca sıkı para politikası duruşunu sürdürdüğünü ve bu yaklaşımın devam edeceğini açıkladı. Faiz politikası, enflasyon görünümü ve beklentiler doğrultusunda şekillendirilirken, gerektiğinde ilave sıkılaştırma adımlarının atılabileceği ifade edildi. Ayrıca makroihtiyati tedbirlerle finansal istikrarın korunmasına yönelik adımların sürdüğü belirtildi. Banka, fiyat istikrarının sağlanmasının temel hedef olmaya devam ettiğinin altını çizdi.
