Kamuoyunda “ikinci emeklilik” olarak bilinen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemiyle ilgili dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Çalışanların maaşlarından yüzde 3 oranında katkı payı alınmasını, işverenlerin de aynı oranda sisteme katkı sağlamasını öngören TES başlığı, 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’da yer almadı. SGK Uzmanı İsa Karakaş, bu durumu sistemin mevcut haliyle rafa kalktığı şeklinde yorumladı. Ancak ortada TES’i tamamen sona erdiren ayrı bir yasal düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle maaşlardan yapılması planlanan kesintinin şimdilik gündemden çıktığını söylemek daha doğru görünüyor.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi neden gündemden düştü?
TES için daha önce birkaç kez takvim belirlenmiş ancak uygulama hayata geçirilememişti.
2023 yılında yayımlanan Orta Vadeli Program’da Otomatik Katılım Sistemi’nin işveren katkısını da içeren Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne dönüştürülmesi için 2024 yılının son çeyreği hedeflenmişti.
Bu hedef gerçekleşmeyince süreç 2025’e ertelendi. Ardından 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı’nda da sistemin takvimi yeniden ötelenmişti.
2027-2029 Orta Vadeli Programı’nda TES başlığına yer verilmemesi ise yeni bir döneme işaret etti.
Maaşlardan yüzde 3 kesinti yapılacak mı?
Planlanan modele göre çalışanların brüt ücretlerinden yüzde 3 oranında katkı kesilmesi gündemdeydi.
İşverenlerin de yüzde 3 oranında katkıda bulunması öngörülüyordu.
Ancak TES’in yeni OVP’de yer almamasıyla birlikte bu kesinti planı da şu aşamada uygulanacak bir takvime bağlı değil.
Bu nedenle çalışanların maaşlarından TES kapsamında yakın dönemde yüzde 3 oranında yeni bir kesinti yapılacağına ilişkin kesinleşmiş bir uygulama bulunmuyor.
Asgari ücretliden ne kadar kesilecekti?
2026 yılında brüt asgari ücret 33 bin 30 TL, net asgari ücret ise 28 bin 75,50 TL seviyesinde uygulanıyor.
TES kapsamında çalışan katkısının brüt ücret üzerinden yüzde 3 olması halinde asgari ücretli bir çalışandan aylık yaklaşık 991 TL kesinti yapılması söz konusu olacaktı.
Yıllık bazda bu tutar yaklaşık 11 bin 890 TL’ye ulaşıyordu.
| Hesaplama | Tutar |
|---|---|
| 2026 brüt asgari ücret | 33.030 TL |
| Yüzde 3 çalışan katkısı | Yaklaşık 991 TL |
| 12 aylık toplam çalışan katkısı | Yaklaşık 11.890 TL |
| İşveren katkısı | Yüzde 3 |
| TES’in yeni OVP’deki durumu | Yer almadı |
İşverenler de yüzde 3 katkı yapacaktı
TES yalnızca çalışanları değil işverenleri de doğrudan ilgilendiriyordu.
Planlanan yapıda işverenlerin de çalışan adına yüzde 3 oranında katkı sağlaması öngörülüyordu.
SGK Uzmanı İsa Karakaş, mevcut prim yükünün üzerine yeni bir katkı kalemi eklenmesinin özellikle KOBİ’ler ve küçük işletmeler için ek maliyet yaratabileceğini belirtti.
Karakaş’a göre mevcut ekonomik koşullar, sistemin uygulanmasını zorlaştıran temel unsurlar arasında bulunuyor.
“İkinci emeklilik” tamamen iptal mi edildi?
Şimdilik bunu kesin olarak söylemek mümkün değil.
TES’in 2027-2029 Orta Vadeli Programı’nda yer almaması, sistemin yakın dönem ekonomi takviminde bulunmadığını gösteriyor.
Ancak sistemin gelecekte farklı bir modelle yeniden gündeme getirilmesinin önünde hukuki olarak kesinleşmiş bir engel bulunmuyor.
Ayrıca bugüne kadar kamuoyuna açıklanmış nihai bir kanun teklifi ya da kesinleşmiş uygulama metni de bulunmadığı için “TES tamamen kaldırıldı” ifadesi yerine “mevcut haliyle gündemden düştü” değerlendirmesi daha temkinli bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
TES nasıl bir sistem olacaktı?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, mevcut SGK emekliliğine ek olarak çalışanlara ikinci bir gelir oluşturmayı amaçlayan bir model olarak gündeme gelmişti.
Çalışan, işveren ve olası devlet katkılarının birikim esasına dayalı sistemde değerlendirilmesi planlanıyordu.
Amaç, emeklilik döneminde SGK aylığına ek bir gelir sağlanmasıydı.
Ancak çalışan maaşlarından yapılacak yeni kesinti ve işverenlere getirilecek ek maliyet, sistemin en çok tartışılan yönleri arasında yer alıyordu.
