Samsun’daki Onur Anıtı’nın kaidesinde yer alan kabartmalar, Milli Mücadele döneminde Karadeniz’in zorlu koşullarında görev yapan mavnacıların kahramanlığını gözler önüne seriyor. Açıkta demirleyen gemilerden silah ve mühimmatı kıyıya ulaştıran mavnacıların mücadelesi, anıt üzerindeki figürlerle yaşatılıyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş, mavnacıların gece karanlığında ve hırçın dalgalar arasında gerçekleştirdiği taşımacılığın Milli Mücadele’ye önemli lojistik destek sağladığını belirtti. Çamaş, Samsun, İnebolu ve Trabzon mavnacılarının gösterdiği fedakârlığın İstiklal Madalyası ile onurlandırıldığını ifade etti.
Onur Anıtı Milli Mücadele’nin izlerini taşıyor
Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş, Onur Anıtı’nın hem Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü hem de Milli Mücadele’ye destek veren Anadolu insanını simgelediğini söyledi.
Anıtın kaidesinde yer alan kabartmaların Milli Mücadele’nin farklı aşamalarını anlattığını belirten Çamaş, figürlerin dönemin fedakârlıklarını bugüne taşıdığını ifade etti.
Özellikle Karadeniz’de görev yapan mavnacıların mücadelesinin kabartmalarda önemli bir yer tuttuğunu vurgulayan Çamaş, anıtın bu yönüyle tarihsel hafızayı canlı tuttuğunu dile getirdi.
Onur Anıtı 1932 yılında törenle açıldı
Onur Anıtı’nın yapım sürecine ilişkin bilgi veren Necmi Çamaş, eserin Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel’e 1927 yılında sipariş edildiğini söyledi.
Anıtın 1931 yılında Samsun’a getirildiğini belirten Çamaş, 15 Ocak 1932’de düzenlenen törenle açılışının gerçekleştirildiğini aktardı.
Kaidesindeki kabartmalarda Milli Mücadele’nin farklı yönlerinin tasvir edildiği anıt, Samsun’un tarihi hafızasında önemli bir yere sahip bulunuyor.
Kabartmalarda yalnızca askeri mücadele değil, cephe gerisindeki lojistik destek de anlatılıyor.
Mavnacılar silah ve mühimmatı kıyıya taşıdı
Onur Anıtı’nın kaidesindeki kabartmalardan biri, Karadeniz’in zorlu şartlarında görev yapan mavnacıların mücadelesini tasvir ediyor.
Necmi Çamaş, gemilerin kıyıdan birkaç mil açıkta demirlediğini ve mavnacıların silah ile mühimmatı gecenin karanlığında sahile ulaştırdığını söyledi.
Çamaş, “Birkaç mil açıkta demirleyen gemilerden silah ve mühimmatı gecenin karanlığında kıyıya ulaştırdılar” ifadelerini kullandı.
Karaya çıkarılan mühimmatın daha sonra kadın, erkek, genç ve yaşlı demeden Anadolu insanı tarafından taşınarak Milli Mücadele’ye ulaştırıldığını belirtti.
Karadeniz’in hırçın dalgalarına karşı mücadele ettiler
Mavnacıların gerçekleştirdiği görev, yalnızca taşımacılık açısından değil, karşılaşılan doğal koşullar nedeniyle de büyük risk taşıyordu.
Karadeniz’in sert ve hırçın dalgalarıyla mücadele eden mavnacılar, açıkta bekleyen gemilerden yükleri kıyıya ulaştırmaya çalıştı.
Necmi Çamaş, Onur Anıtı’ndaki figürlerin bu mücadelenin güçlü bir özeti olduğunu ifade etti.
Çamaş, “Karadeniz'in hırçın dalgalarıyla mücadele ederek açıkta demirleyen gemilerden silah ve mühimmatı karaya çıkaran mavnacıların mücadelesi bu figürlerde anlatılıyor” dedi.
Mavnacıların mücadelesi İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı
Çamaş, mavnacıların gösterdiği fedakârlığın 1924 yılında Gazi Meclis tarafından İstiklal Madalyası ile tescillendiğini söyledi.
Hayatlarını hiçe sayarak Milli Mücadele’ye lojistik destek veren mavnacıların kahramanlıklarının resmi olarak onurlandırıldığını ifade eden Çamaş, Samsun’un yanı sıra İnebolu ve Trabzon mavnacılarının da bu mücadelede önemli görev üstlendiğini belirtti.
Çamaş, Samsun, İnebolu ve Trabzon’daki mavnacıların Milli Mücadele’ye sunduğu katkının İstiklal Madalyası ile tarihe geçtiğini vurguladı.
Samsun İstiklal Madalyası’na 101 yıl sonra kavuştu
Necmi Çamaş, Samsun’un İstiklal Madalyası’na 101 yıl sonra kavuştuğunu da belirtti.
Samsun Valisi Orhan Tavlı, Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve milletvekillerinin katkılarıyla yürütülen çalışmaların ardından madalyanın geçen yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlenen törenle Samsun’a tevdi edildiğini anlattı.
İstiklal Madalyası’nın kente kazandırılmasıyla birlikte mavnacıların Milli Mücadele’deki rolünün daha geniş kitlelere anlatılması amacıyla yeni çalışmaların da planlandığı belirtildi.
İstiklal Madalyası Müzesi kurulacak
Samsun Büyükşehir Belediyesi, İstiklal Madalyası ile mavnacıların kahramanlığını gelecek nesillere aktarmak amacıyla yeni bir çalışma yürütüyor.
Necmi Çamaş, Valilik bahçesinde bulunan Etnografya Müzesi’nin yeniden düzenleneceğini açıkladı.
Müzenin, “İstiklal Madalyası Müzesi - Karadeniz’in Sessiz Kahramanları Mavnacılar” adıyla müze ve sergi salonuna dönüştürüleceğini belirtti.
Bu çalışmayla hem madalyanın tarihinin hem de Karadeniz’de görev yapan mavnacıların Milli Mücadele dönemindeki fedakârlıklarının ziyaretçilere aktarılması hedefleniyor.
Mavnacıların hatırası gelecek nesillere taşınacak
Onur Anıtı’nın kaidesindeki kabartmalar, Samsun’da Milli Mücadele hafızasının önemli parçalarından biri olarak varlığını sürdürüyor.
Mavnacıların zorlu deniz koşullarında gerçekleştirdiği lojistik faaliyetlerin anıt üzerindeki figürlerle anlatılması, dönemin fedakârlıklarının unutulmamasını sağlıyor.
Planlanan İstiklal Madalyası Müzesi ile de bu hikâyenin daha kapsamlı biçimde gelecek nesillere aktarılması amaçlanıyor.
Samsun, İnebolu ve Trabzon mavnacılarının Milli Mücadele dönemindeki katkıları, hem Onur Anıtı’ndaki kabartmalarda hem de İstiklal Madalyası’nın taşıdığı anlamda yaşatılmaya devam edecek.
