Dijital dolandırıcılık yöntemleri her geçen gün daha karmaşık ve ikna edici hale gelirken, masum görünen bir davranış binlerce kişiyi adli sürecin içine çekebiliyor. Son dönemde “hesabım bloke oldu”, “yasal bir işlem” gibi bahanelerle vatandaşların banka hesaplarını kullanan şebekeler, mağduriyet zincirini büyütüyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, yayımladığı kapsamlı bilgilendirme metniyle bu risklere dikkat çekti. Uyarıda, hesabını başkasına kullandıranların dolandırıcılık dosyalarında ilk şüpheli olarak değerlendirileceği açıkça vurgulandı. Yapay zekâ destekli deepfake videolarından kripto tuzaklarına kadar uzanan geniş suç yelpazesi, herkes için ciddi bir tehdit oluşturuyor.
“Para katırı” nedir, nasıl tuzağa düşülür?
Dolandırıcılar, paranın izini kaybettirmek için üçüncü kişilerin banka hesaplarını “köprü” olarak kullanıyor. Bu kişilere literatürde para katırı deniyor. En sık kullanılan yöntemler ise oldukça tanıdık: “Hesabım geçici olarak bloke edildi, ödemeyi senin üzerinden alalım”, “Sadece birkaç gün sürecek, tamamen yasal” ya da “Öğrenciysen harçlığını çıkar, hesabını kirala.” Bu mesajlar ilk bakışta zararsız gibi görünse de sonuçları ağır. Hesabını kullandıran kişi, dolandırıcılık zincirinin en görünür halkası haline geliyor ve soruşturmanın odağına yerleşiyor.
Neden ilk hedef hesap sahibi oluyor?
Adli süreçlerde paranın gittiği adres kritik öneme sahip. Mağdurun para gönderdiği IBAN doğrudan tespit edilebildiği için, soruşturma önce bu hesap üzerinden ilerliyor. Paranın kaynağı ve sonraki transferler incelense bile, ilk temas noktası hesap sahibi oluyor. Bu durum, kara para aklama veya nitelikli dolandırıcılık suçlamalarıyla gözaltı ve tutuklama riskini beraberinde getirebiliyor. “Ben sadece yardımcı oldum” savunması ise çoğu dosyada yeterli görülmüyor.
Deepfake ve kripto tuzaklarına dikkat
Başsavcılığın bilgilendirme metninde, yapay zekâ destekli deepfake videolarla oluşturulan sahte yüz ve ses kayıtlarına da özel vurgu yapıldı. Tanıdık birinin sesiyle arayıp acil para isteyen dolandırıcılar, kripto yatırım vaatleriyle de hesap kiralamayı cazip hale getiriyor. Özellikle sosyal medya üzerinden ulaşılan bu teklifler, kısa sürede yüksek kazanç iddiasıyla kullanıcıları yanıltıyor. Dijital okuryazarlığı yüksek kişilerin dahi bu tuzaklara düşebildiği belirtiliyor.
Vatandaşlar ne yapmalı?
Başsavcılığın önerileri net ve hayati:
-
Hesabınızı kimseye vermeyin: IBAN, kart bilgisi ve mobil bankacılık şifreleri kişiye özeldir.
-
Belgeleri saklayın: Şüpheli bir durumu fark ederseniz yazışma ve dekontları delil olarak koruyun.
-
Adli makamlara başvurun: Hesabınızın izinsiz kullanıldığını düşünüyorsanız gecikmeden savcılığa bildirin.
-
Ailenizi bilgilendirin: Yaşlılar ve gençler, “kolay kazanç” vaatlerine karşı mutlaka uyarılmalı.
