Reel Kesim Güven Endeksi 99,2’ye Geriledi: Beklentiler Ayrıştı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Kasım 2026 dönemine ilişkin İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, imalat sanayisinde beklentilerin farklı yönlerde hareket ettiğini ortaya koydu. Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi ekim ayına göre 0,6 puan düşerek 99,2’ye gerilerken, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi 0,2 puan artarak 101,3 seviyesine çıktı. Anket, imalat sanayisinde faaliyet gösteren 1.960 iş yerinin yanıtlarıyla oluşturuldu. Gelecek üç aya ilişkin üretim ve ihracat siparişi beklentileri güçlenirken, istihdam ve sabit sermaye yatırımı beklentilerindeki gerileme dikkat çekti.
Reel kesim güven endeksi kasımda 99,2 oldu
TCMB’nin açıkladığı verilere göre mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi kasım ayında 99,2 seviyesinde gerçekleşti.
Endeks, ekim ayına göre 0,6 puan geriledi.
Buna karşılık mevsimsel etkilerden arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi aynı dönemde 0,2 puan artarak 101,3’e yükseldi.
Böylece iki gösterge kasım ayında farklı yönlerde hareket etti.
Verilerin oluşturulmasında imalat sanayisinde faaliyet gösteren toplam 1.960 iş yerinin anket yanıtları esas alındı.
Üretim beklentisi 17,0 seviyesine yükseldi
Kasım ayında gelecek üç aylık üretim hacmine ilişkin beklentiler güçlendi.
Üretim hacmi beklentisinin denge değeri ekim ayında 12,8 seviyesindeyken kasımda 17,0’ye yükseldi.
Bu artış, reel kesim güven endeksini yukarı yönlü destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Son üç aylık üretim hacmine ilişkin değerlendirmelerde ise artış bildirenler lehine olan seyrin önceki aya göre zayıfladığı belirtildi.
Buna rağmen ileriye dönük üretim beklentilerinin daha güçlü bir görünüm sergilediği görüldü.
İhracat siparişi beklentilerinde artış kaydedildi
İmalat sanayisinin gelecek üç aylık ihracat sipariş beklentilerinde de yükseliş görüldü.
Ekim ayında 13,4 olan ihracat sipariş miktarı beklentisinin denge değeri kasım ayında 15,2’ye çıktı.
İç piyasa sipariş miktarı beklentisi de 11,1’den 11,6’ya yükseldi.
Son üç aylık döneme ilişkin ihracat sipariş değerlendirmelerinde ise daha önce azalış bildirenler lehine olan görünümün, artış bildirenler lehine döndüğü belirtildi.
Bu göstergeler, sipariş beklentilerinin kasım ayında endeksi destekleyen başlıklar arasında olduğunu ortaya koydu.
İstihdam beklentisi 6,6’dan 2,4’e düştü
Kasım verilerinde dikkat çeken en belirgin gerilemelerden biri istihdam beklentilerinde yaşandı.
Gelecek üç aylık toplam istihdam beklentisinin denge değeri ekim ayında 6,6 seviyesindeyken kasım ayında 2,4’e geriledi.
Bu değişim, reel kesim güven endeksini aşağı yönlü etkileyen unsurlar arasında yer aldı.
İmalat sanayisindeki firmaların kısa vadeli istihdam beklentilerindeki zayıflama, üretim ve sipariş beklentilerindeki iyileşmeyle karşılaştırıldığında kasım ayındaki ayrışmayı daha görünür hale getirdi.
Sabit sermaye yatırım beklentisi eksiye döndü
Gelecek 12 aylık döneme ilişkin sabit sermaye yatırım harcaması beklentilerinde de dikkat çekici düşüş kaydedildi.
Ekim ayında 7,2 olan denge değeri, kasım ayında eksi 0,2 seviyesine geriledi.
Böylece yatırım harcamalarında artış bekleyenler lehine olan görünüm, azalış bekleyenler lehine döndü.
Sabit sermaye yatırım harcamalarındaki bu gerileme, endeksi aşağı çeken ana kalemlerden biri olarak öne çıktı.
Kasım verileri, üretim beklentileri güçlenirken yatırım iştahında zayıflama yaşandığını gösterdi.
Üretici enflasyonu beklentisi yüzde 29,9’a indi
İmalat sanayisi temsilcilerinin gelecek 12 aylık dönem sonuna ilişkin yıllık üretici fiyatları enflasyonu beklentisinde düşüş kaydedildi.
Ekim ayında yüzde 30,4 seviyesinde bulunan beklenti, kasım ayında 0,5 puan azalarak yüzde 29,9’a geriledi.
Buna karşılık gelecek üç aylık dönemde ortalama birim maliyetlerde artış bekleyenler lehine olan seyrin güçlendiği belirtildi.
Satış fiyatlarında artış bekleyenler lehine olan görünüm ise zayıfladı.
Satış fiyatı beklentisi 37,7’ye geriledi
Gelecek üç aya ilişkin satış fiyatı beklentisinin denge değeri de kasım ayında aşağı yönlü hareket etti.
Ekim ayında 38,7 olan satış fiyatı beklentisi kasımda 37,7’ye geriledi.
Bu gelişme, satış fiyatlarında artış bekleyen firmaların ağırlığındaki görünümün bir önceki aya kıyasla zayıfladığını ortaya koydu.
Bununla birlikte aynı dönemde ortalama birim maliyetlerde artış bekleyenler lehine eğilimin güçlendiği belirtildi.
Bu iki veri birlikte değerlendirildiğinde maliyet ve satış fiyatı beklentilerinde farklı bir seyir oluştu.
Mevcut siparişlerde olumsuz görünüm zayıfladı
Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğunu belirtenler lehine olan görünüm kasım ayında bir önceki aya göre zayıfladı.
Bu durum, mevcut siparişler açısından olumsuz değerlendirmenin bir miktar hafiflediğine işaret etti.
Mevcut mamul mal stoklarının mevsim normallerinin altında olduğunu belirtenler lehine olan seyir ise güçlendi.
Son üç aylık toplam sipariş miktarı, genel gidişat, mevcut mamul mal stoku ve mevcut toplam sipariş miktarı da endeksi yukarı yönlü etkileyen başlıklar arasında sıralandı.
Kapasite kullanım oranı yüzde 74,1’e geriledi
İmalat sanayisinde kapasite kullanım oranında da kasım ayında sınırlı gerileme yaşandı.
Ekim ayında yüzde 74,3 seviyesinde bulunan kapasite kullanım oranı, kasım ayında yüzde 74,1’e düştü.
Sanayi dalındaki genel gidişata ilişkin değerlendirmelerde ise bir önceki aya göre daha kötümser olduğunu belirtenler lehine olan seyrin zayıfladığı görüldü.
Bu veri, genel görünümdeki olumsuz algının bir miktar hafiflediğine işaret ederken, yatırım ve istihdam beklentilerindeki düşüş kasım ayının öne çıkan zayıf noktaları arasında kaldı.




