Karadeniz Kooperatifler Bölge Birliği Başkanı Bahar Kastan, TAKA Gazetesi’nin konuğu oldu. Mardin doğumlu, “Mardin kızı, Trabzon gelini” olarak kendini ifade eden ve Trabzon’a duyduğu derin bağlılıkla dikkat çeken Kastan, iki farklı kültürü üretim ve dayanışma ekseninde buluşturan güçlü bir kadın girişimci olarak öne çıkmayı başarmış.

Trabzon’a olan sevgisini sadece sözde değil, sahada yürüttüğü projelerle de ortaya koyan Kastan, yerel değerleri koruyarak ulusala ve uluslararası arenaya taşımayı hedefleyen çalışmalarıyla kadın istihdamına uzun yıllardır katkı sağlıyor ve sağlamaya da devam ediyor. El emeğini, kültürel mirası ve sürdürülebilir üretimi merkezine alan bu yolculukta, hem “Trabzon aşığı” kimliğiyle hem de duruşuyla dikkat çekiyor. Kastan, “Yerelden Ulusala, Ulusaldan Dünyaya” vizyonuyla üretimi uluslararası arenaya taşımayı amaçlıyor. Bahar Kastan ile gerçekleştirdiğimiz röportajda, üretimden kooperatifçiliğe uzanan bu kapsamlı sürecin detaylarını konuştuk.

‘’MARDİN DOĞDUĞUMUZ YER TRABZON İSE DOYDUĞUMUZ YER’’

TAKA: Mardin’in el işi ve sanatını Trabzon’a taşımak istediğinizi sosyal medya hesaplarınızda fazlasıyla duyduk. Uluslararası seviyeye taşımak istiyorsunuz. Bu konu hakkında bizlere neler söylemek istersiniz?

BAHAR KASTAN: ‘’Bizler memleket Türkiye’den yola çıktık. Mardin’den Trabzon’a gelin geldiğimiz zaman, Mardin’de başlayan hikayeyi Trabzon’a aktarmak istedik. Mardin doğduğumuz yer, Trabzon ise doyduğumuz ve evlat yetiştirdiğimiz yerdi. Burada meslek edinmesi gereken birçok evladımız vardı. Trabzon’un muhteşem siyaset, ticaret, bürokrasi ve futbol okulu olmuş bir şehirde, çok çalışkan kadınların bulunduğu, bir kadının adeta fabrika niteliğinde olduğu bir şehirde bizler sadece bir networking alanı oluşturduk. 50 metrede bir zanaatın, sanatın bulunduğu bir şehirde güçlü kadınlarla birlikte bir yapılanma kurduk.’’

‘’YERELDEN ULUSALA ULUSALDAN DÜNYAYA’’

BAHAR KASTAN: ‘’Kıymetli devlet büyüklerimizin hibe teşviklerinden faydalanarak açılmış olan alanı kadınlar için değerlendirdik. Bu işte her zaman en önemli sloganımız: “Yerelden ulusala, ulusaldan dünyaya.” Çünkü bizlerin “memleket Türkiye” diye tanımlandığımız yerli ve milli ürünleri, gastronomi, el sanatları, hijyen, tıbbi aromatik bitkiler ve zanaat alanlarında takdire şayan. Dolayısıyla bunun artık uluslararası arenada daha fazla yer alması gerektiğine inanıyoruz ve biliyoruz.’’

‘’MARDİN KIZIYIM TRABZON GELİNİYİM’’

TAKA: Mardin’den Trabzon’a gelirken hangi yolları katettiğiniz, Mardin’deki çalışmalarınız, ne zaman başladığınız ve Trabzon’da ne zaman devam ettiğiniz... Bunlardan da bahsedebilir misiniz?

BAHAR KASTAN: ‘’Mardin bir kültür şehri ve uluslararası turist alan kadim bir şehir; en az 5 bin yıllık, diller ve dinler şehri. Bizler orada büyümenin avantajıyla, memleketin ortak hareket etmesi gerektiğine inananlardanız. O şekilde büyüdük. Ben Trabzon’a çocukluğumdan beri aşık bir kadındım ve yıllar geçtikçe bu duygu daha da yoğunlaştı. Çok sevdiğim, aşık olduğum, isteyerek geldiğim bu memlekete gelin oldum. Bu, hani KPSS’ye hazırlanırsınız ya, istediğiniz bir bölüm olur, bizler de bu alanda Trabzon’un, daha doğrusu Karadeniz’in gücünden faydalandırmak istedik insanlığı.

Dolayısıyla Mardin’de başlayan, eski adı Yerel Gündem 21, şimdiki adı Kent Konseyi Gençlik Meclisleri olan yapılarda ve kadın meclislerinde aktif gönüllü roller aldık. Belediye bünyesinde kanaat önderleri, iş insanları, belediye başkanları ve kamu kurum temsilcileriyle her ay düzenli toplantılar yapıp ‘şehre ne değer katabiliriz’ derdine düştük. Aynı zamanda bir sabun atölyesi kurduk ve kadın istihdamını destekleyen birçok projede aktif rol aldık.’’

‘’TRABZON YEŞİLİN VE MAVİNİN BULUŞTUĞU O KADİM ŞEHİR’’

TAKA: Peki kaç kadınla başlamıştınız?

BAHAR KASTAN: ‘’Yaklaşık 16 kadındık. Şu an sayımız aynı devam ediyor; tabii azalanlar oluyor. Çünkü kadınlar anne, eş, gelin, kayınvalide gibi birçok role sahip. Toplumda en çok ihtiyaç duyulan kişiler oldukları için bazen ara verip tekrar aramıza katılıyorlar. Sonrasında Mardin’de kurduğumuz düzeni Trabzon’a gelin geldiğimde, bu muhteşem ambiyansı görünce buraya taşımamız gerektiğini düşündük. Yeşil ve mavinin buluştuğu bu şehirde, bilgimizin zekatını vermemiz gerektiğine inandık. Ben bu şehirde bir evlat yetiştiriyordum, bu çok önemliydi. Hayat bir devridaim sistemi. Bize nasıl güzel bir memleket bırakıldıysa, biz de onu gelecek nesillere bırakacağız. Asıl olan, evlatlarımızı ahlaki ve etik değerlerle meslek sahibi yapabilmek. Devlet politikalarından nasıl faydalanacaklarını, 5N1K ile proje yazım tekniklerini öğretmek önemli. Yapay zekanın hayatımızda olduğu bu dönemde gençlere doğru aktarım yapmak çok kıymetli.’’

‘’132 KADIN KOOPERATİFİYLE AKTİFİZ’’

TAKA: Mardin’in yapısı ile Trabzon’un yapısı farklı. Kadınlar sizin üretimlerinize uyum sağlayabiliyor mu?

BAHAR KASTAN: ‘’Elbette bölgesel farklılıklar var. Güneydoğu’nun coğrafyasıyla Karadeniz’in coğrafyası farklı. Bu fark el sanatlarına ve gastronomiye de yansıyor. Mezopotamya’da et ve bulgur ağırlıklı bir yaşam varken, Karadeniz’de kadınlar tarlada, bahçede, hayvancılıkta aktif oldukları için pratik yemekler ön plana çıkıyor. Yani farklılıklar olsa da aynı döngünün içindeyiz. Biz Maçka’da başladık. Esiroğlu’nda bir kenevir dokuma atölyesi kurduk. Bu ürün Rize Bezi olarak bilinir ve coğrafi işaretlidir. Daha sonra bunu Yomra’da ev tekstiline dönüştürdük. Bu model Trabzon genelinde yaygınlaştı ve 18 ilçede farklı el sanatları geliştirildi. Kooperatifçilikte sürdürülebilir tek ürün çok önemlidir. 18 parçalık bir koleksiyon oluşturduk ve bunu önce yerelde, sonra bölgesel olarak yaydık. Doğu Karadeniz Projesi kapsamında Artvin’den Sinop’a kadar Karadeniz Bölge Birliği’ni kurduk. 132 kadın kooperatifiyle aktif çalışıyoruz.’’

‘’7500 KADIN İLE BÖLGEDE İSTİHDAM VE AKTİF ROL’’

BAHAR KASTAN: ‘’Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın destekleriyle 7500 kadınla bölgede aktif çalışıyoruz. Eğitimler veriyor, mentörlük yapıyoruz ve istihdam sağlıyoruz. Türkiye Kooperatifçilik Vakfı ile hem Trabzon’da hem Ankara’da yapılanma kurduk. Bu yapı masa ve saha yönetimi şeklinde ilerliyor. 252 bin kişiye ulaştık.

Kooperatifçiliğin amacı küçük ve orta ölçekli işletmeleri bir araya getirmektir. Ben değil biz olma anlayışıyla hareket ediyoruz. Kamu, STK ve özel sektör iş birliği bizim için çok önemli.’’

‘’GÖNÜLLÜ VE AŞKLA YAPIYORUZ’’

TAKA: Bahar Hanım ben Karadeniz Kooperatifler Bölge Başkanı olarak misyonunuzda sorsam? BAHAR KASTAN: ‘’Misyonumuz, tecrübeli kooperatiflerle yeni başlayanları bir araya getirmek, bilgi aktarımını sağlamak. Gönüllü eğitimler veriyor, marka danışmanlığı, liderlik ve girişimcilik alanlarında destek sağlıyoruz. Karadeniz’de 7500, Türkiye genelinde 252 bin kişiyle çalışıyoruz. Bu da yaklaşık 1,5 milyon insana dokunmak demek. Bu işi gönüllülükle ve aşkla yapıyoruz. Bir kadının ekonomik olarak güçlenmesi, bir çocuğun daha sağlıklı gelişmesini sağlar. Toplumun temeli ailedir. Anne-baba rol model olmalıdır. Evlatlar değerlidir ama ilahlaştırılmamalıdır. Sorumluluk verilmelidir ben bunu söyler bunu bilirim. Kahramanmaraş’ta yaşanan durumdaki çocuğumuzda bizim evladımızdı diğer hayatlarını kaybedenler de bizim çocuklarımızdı. Bizim asıl olarak bu hale gelmemizi gerektirecek olan eylem neydi buna ne sebep oldu diye araştırmamız ve sormamız gerektiği vurgulanmalıdır.’’

‘’İNSAN NÜFUSU BİZDE SANAYİ BÜYÜKLERİMİZDEN’’

TAKA: Araklı’daki yatırım hakkında neler söylemek istersiniz?

BAHAR KASTAN: ‘’Çok önemli bir konuya değindiniz. Araklı’da yeni bir kadın kooperatifi kurduk ve adı ise Arakale Kadın Koperratifi olarak başladık ve kravat üretim tesisi oluşturduk. Türkiye’nin kravatlarını artık kooperatifimiz yapacak. Araklının bu çalışması Trabzon için çok önemli bir adımdır. Kıymetli Belediye Başkanımızın da aktif rol alarak ilerlemesi aynı zamanda ise uğraşını bizlerde görüyor ve takdir ediyoruz ve kendilerine de sonsuz destek veriyoruz. 7/24 kendileri ile istişare içerisinde çalışıyoruz. Araklı için gerçekten çok önemli bir ivme ve deniz kenarında olan bir yerleşim ve muhteşem bir istihdam alanı. Bizlerde tebrik ediyoruz, insan nüfusu bizlerde sanayi ise büyüklerimizden ayrıca Belediyemizin desteğiyle ilerliyoruz ve üretime katkı sunmaya devam edeceğiz.’’