Türkiye’deki binlerce sağlık çalışanını yakından ilgilendiren kritik dava sonuçlandı. Anayasa Mahkemesi, aile sağlığı merkezlerinde 60 saati, diğer sağlık kurumlarında ise 130 saati aşan nöbet hizmetleri için ücret ödenmemesini öngören kanun hükmünü mercek altına aldı. Çanakkale 2. İdare Mahkemesi'nin başvurusu üzerine yapılan incelemede, mevcut uygulamanın çalışan haklarını gasp ettiği sonucuna varıldı. Yüksek Mahkeme, sağlık personelinin yoğun iş temposu altında ezilmesinin ve emeğinin karşılığını alamamasının hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmayacağına hükmederek, ilgili maddeyi iptal etti.
"Zorla Çalıştırma Yasağı" İhlali Tescillendi
AYM'nin gerekçeli kararında en dikkat çeken nokta, uygulamanın "zorla çalıştırma yasağı" kapsamında değerlendirilmesi oldu. Kararda, sağlık personelinin yasal sınırların üzerinde nöbet tutmaya zorlanması ancak bu ek mesainin maddi bir karşılığının bulunmamasının orantısız bir külfet olduğu belirtildi. Mahkeme heyeti, Anayasa'nın 18. maddesine vurgu yaparak, angarya olarak nitelendirilebilecek bu durumun mülkiyet hakkını da ihlal ettiğini kaydetti. Bu karar, kamu yönetiminde "hizmetin gereği" adı altında yapılan ücretsiz ek mesai uygulamalarına karşı bir emsal niteliği taşıyor.
Nöbet Ücretlerinde Yeni Dönem Başlıyor
İptal kararının ardından Resmi Gazete'de yayımlanan metinle birlikte, sağlık kuruluşlarındaki nöbet ödemelerinde yeni bir süreç tetiklendi. Artık sağlık çalışanları, ayda kaç saat nöbet tutarlarsa tutsunlar, emeğinin karşılığını alma hakkına sahip olacaklar. Özellikle personel eksikliği nedeniyle uzun mesailer yapmak zorunda kalan aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezi çalışanları için bu karar büyük bir maddi kazanım anlamına geliyor. Hukukçular, bu kararın ardından geçmişe dönük alacaklar ve yeni düzenlemeler için Sağlık Bakanlığı'nın adım atmasını bekliyor.
