Sahte Sigorta İçin Kritik Emeklilik Uyarısı
Fiilen bir işte çalışmadığı halde çalışmış gibi sigortalı gösterilen kişiler, denetimler sonucunda ağır sonuçlarla karşı karşıya kalabiliyor. SGK’nın sahte sigortaya yönelik denetimlerini sürdürdüğü belirtilirken, sahte sigorta ile emekli olduğu tespit edilenlerin emekli aylıkları kesiliyor. Ayrıca daha önce ödenmiş aylıklar ve sağlık hizmeti giderleri faiziyle geri istenebiliyor. Uzmanlar, sahte sigorta yerine kanunun izin verdiği isteğe bağlı sigorta yolunun tercih edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Sahte Sigorta İki Farklı Şekilde Yapılıyor
Sahte sigortalılık konusunda yapılan uyarılarda iki farklı yönteme dikkat çekiliyor. Bunlardan ilki, kişinin fiilen çalışmadığı halde eşe, dosta ya da tanıdığa ait bir iş yerinde çalışıyor gibi gösterilmesi olarak ifade ediliyor. İkinci yöntem ise doğrudan sahte sigorta yapmak amacıyla kurulmuş iş yerleri üzerinden kişilerin sigortalı gösterilmesi şeklinde gerçekleşiyor. Uzmanlara göre 4/a yani eski adıyla SSK statüsünde sigortalı olabilmek için fiili çalışmaya dayalı gerçek bir iş ilişkisinin bulunması gerekiyor. Bu nedenle yalnızca prim ödeniyor gibi görünmesi yeterli kabul edilmiyor.
Toplanan Primlerin SGK’ya Yatırılmadığı Belirtiliyor
Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç, sahte sigorta amacıyla kurulan şirketlerin vatandaşlardan topladıkları parayı SGK’ya yatırmadığını belirtti. Kıvanç, “Fiilen çalışmıyor olsam bile SGK’ya prim yatırıyorum, devletin bir kaybı olmuyor” düşüncesinin doğru olmadığını vurguladı. Kanuna göre sigortalılık için fiili çalışma şartının bulunduğunu ifade eden Kıvanç, sahte iş yerleri üzerinden yapılan işlemlerin vatandaşlar için ciddi mağduriyet oluşturduğunu aktardı. Bu tür uygulamalara başvuranların, emeklilik hayali kurarken prim günlerini kaybetme riskiyle karşılaşabileceği belirtiliyor.
SGK Sahte Sigortaya Karşı Denetim Yapıyor
SGK’nın sahte sigortayla mücadele için 2016 yılından bu yana proje yürüttüğü ifade ediliyor. Bu kapsamda yaklaşık 100 parametre kullanılarak milyonlarca iş yerinin sahte olma ihtimaline göre sınıflandırıldığı belirtiliyor. Ahmet Kıvanç’ın aktardığı bilgilere göre, proje kapsamında 323’ü 2025 yılında olmak üzere 3 bin 273 sahte iş yeri tespit edildi. Ayrıca 38 bin 769’u 2025 yılında olmak üzere toplam 245 bin 740 sahte sigortalı belirlendi. Sosyal güvenlik denetmenlerinin çalışmalarıyla birlikte 2025 yılında tespit edilen sahte sigortalı sayısı 185 bin 561 kişiye ulaştı.
Emekli Aylığı Kesiliyor, Ödemeler Faiziyle İsteniyor
Sahte sigortalılık tespit edildiğinde kişilerin bu sürelere ait prim günleri iptal ediliyor. Bu durumda yatırılmış gibi görünen primler emeklilik hesabından düşüyor ve kişi büyük bir hak kaybı yaşayabiliyor. Sahte sigortalı gösterilen süre içinde SGK üzerinden sağlık hizmeti alanlardan, tedavi masrafları da faiziyle geri isteniyor. Daha ağır tablo ise sahte sigortalılık emekli olduktan sonra ortaya çıktığında yaşanıyor. Bu durumda emekli aylığı iptal ediliyor, emeklilik tarihinden itibaren ödenmiş tüm aylıklar faiziyle geri alınıyor.
Yeniden Emekli Olmak İçin Eksik Günlerin Tamamlanması Gerekiyor
Sahte sigorta nedeniyle emekliliği iptal edilen kişilere yeniden aylık bağlanabilmesi için eksik prim günlerinin tamamlanması gerekiyor. Bu eksik günlerin ya fiilen çalışarak ya da isteğe bağlı sigorta primi ödenerek tamamlanması gerektiği belirtiliyor. Sahte sigorta tespitinin emeklilikten önce yapılması durumunda kişinin kendisini daha şanslı sayması gerektiği ifade ediliyor. Çünkü emekli olduktan yıllar sonra yapılan tespitlerde geri alınacak aylıklar, sağlık giderleri ve faizlerle birlikte çok daha ağır mali sonuçlar ortaya çıkabiliyor.
İşverenler İçin Hapis ve Para Cezası Riski Var
Fiilen çalışmayan kişileri sigortalı gösteren işverenler de ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabiliyor. Bu kişiler, Türk Ceza Kanunu’nun resmi belgede sahtecilik, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan ve özel belgede sahtecilik hükümleri kapsamında savcılığa sevk edilebiliyor. Resmi belgede sahtecilik suçunda 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası gündeme gelebiliyor. Diğer suçlarda da farklı sürelerde hapis cezaları uygulanabiliyor. Ayrıca sahte sigortalı gösterilen her ay için SGK’ya verilen bildirge ve maaş bordrosu da sahte kabul edilerek idari para cezası uygulanıyor.
Sahte Sigorta Yerine İsteğe Bağlı Sigorta Önerisi
Uzmanlar, fiilen bir işte çalışmayan kişilerin sahte sigorta yerine isteğe bağlı sigorta yaptırması gerektiğini belirtiyor. Kanun, herhangi bir işte çalışmayan kişilere isteğe bağlı sigorta yapma hakkı tanıyor. Ancak isteğe bağlı sigortanın 4/b yani BAĞ-KUR statüsüne sayıldığına dikkat çekiliyor. Bu nedenle SSK’dan emekli olmak isteyenlerin isteğe bağlı sigorta süresinde 1260 gün sınırına dikkat etmesi gerekiyor. Çünkü son 7 yıllık hizmet süresinde hangi statü daha fazlaysa, emeklilik koşulları o statüye göre belirleniyor.
1260 Gün Sınırına Dikkat Edilmesi Gerekiyor
Ahmet Kıvanç, isteğe bağlı sigorta yaptırırken 1260 günün kesinlikle altında kalınması gerektiğini belirtti. İsteğe bağlı sigorta süresi 1260 güne ulaşırsa, SSK’dan emeklilik hakkının ortadan kalkabileceği ifade ediliyor. İsteğe bağlı sigortadan 1259 gün kazandığı halde eksik günlerini tamamlayamayanların ise 4/a statüsünde bir işte çalışma yoluna gitmesi gerektiği belirtiliyor. Ayrıca askerlik ve doğum borçlanması hakkı bulunanların önce bu haklarını kullanması, ardından kalan eksik süreler için başka yolları değerlendirmesi öneriliyor.
