Türkiye genelinde milyonlarca konut sahibini ve kiracıyı yakından ilgilendiren "aidat kaosu" nihayet yargı ve yasama kıskacına giriyor. Özellikle büyükşehirlerde kira bedelleriyle yarışır hale gelen, bazen de kirayı geçen fahiş aidat artışlarına karşı vatandaşlardan yükselen feryat, Meclis gündeminde yankı buldu. Bu hafta TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi beklenen yeni kanun teklifi, apartman ve site yönetimlerinin yönetimsel zırhını esneterek yetkiyi doğrudan asıl hak sahiplerine, yani kat maliklerine devretmeyi amaçlıyor. Artık "ben yaptım oldu" dönemi kapanırken, şeffaflık ve uzlaşı dönemi başlıyor.
Aidat Artışında "Üçte İki" Barajı: Yönetimin Eli Bağlanıyor
Yeni düzenlemenin en can alıcı noktası, bütçe hazırlama ve zam belirleme sürecindeki yetki paylaşımı. Mevcut sistemde yönetimlerin hazırladığı bütçeler, bazen yeterli katılımın sağlanmadığı toplantılarda oldu bittiye getirilerek kabul edilebiliyordu. Yeni teklifle birlikte, aidat artışlarının geçerlilik kazanabilmesi için kat maliklerinin üçte iki çoğunluğunun onayı şart koşulacak. Bu durum, site sakinlerinin rızası alınmadan yapılan fahiş zamların hukuken geçersiz sayılması anlamına geliyor. Gayrimenkul hukukçuları, bu hamlenin özellikle profesyonel yönetim şirketlerinin denetlenemeyen harcamalarına karşı güçlü bir bariyer oluşturacağını vurguluyor.
Kabul Edilmeyen Bütçeye "Yeniden Değerleme" Freni
Eğer hazırlanan bütçe teklifi kat malikleri tarafından reddedilirse ne olacak? Düzenleme bu noktada bir kaos yaşanmaması için "geçici bütçe" formülünü devreye sokuyor. Bütçesi reddedilen site yönetimi, en geç 3 ay içerisinde revize edilmiş yeni bir bütçeyi tekrar onaya sunmak zorunda kalacak. Bu ara dönemde ise yönetim, aidatlara keyfi bir zam yapamayacak. Uygulanabilecek artış miktarı, o yılki yeniden değerleme oranını kesinlikle aşamayacak. Böylece hem hizmetlerin aksaması engellenecek hem de mülk sahipleri enflasyonun çok üzerindeki "sürpriz" zamlardan korunmuş olacak.
Şeffaf Yönetim ve Hesap Verilebilirlik Dönemi
Gayrimenkul uzmanları, bu yasal değişikliğin sadece rakamlarla ilgili olmadığını, aynı zamanda bir zihniyet devrimi yarattığını belirtiyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan uzmanlar şunu ifade ediyor: "Yönetimlerin hazırladığı bütçeler artık birer temenni değil, maliklerin onayına muhtaç birer teklif niteliğinde olacak. Bu durum, yönetimleri daha şeffaf olmaya ve her kuruşun hesabını vermeye itecektir." Keyfi harcamaların ve gereksiz kalemlerin bütçeden ayıklanmasını sağlayacak olan bu sistem, site sakinlerinin yönetim süreçlerine doğrudan dahil olmasını teşvik ederek komşuluk hukukunu da koruma altına almayı hedefliyor.
