Avrupa Birliği ile Güney Amerika ülkeleri grubu Mercosur arasında imzalanan ticaret anlaşmasında sofralık zeytinle ilgili yapılan tarife düzenlemesi, sektörde geniş çaplı bir tartışma başlattı. Mercosur ülkelerinden AB’ye yapılacak zeytin ihracatında gümrük vergilerinin kademeli olarak kaldırılması öngörülürken, AB’den bu ülkelere yapılacak ihracatta yüzde 12,6’lık verginin sabit kalması sektörde “çifte standart” eleştirilerini beraberinde getirdi. Başta İspanya, Yunanistan ve İtalya olmak üzere, Avrupa'nın zeytin üreticisi ülkeleri Brüksel’e çağrıda bulunarak bu dengesizliğin düzeltilmesini talep etti.
Ticaret Anlaşmasında Asimetrik Vergi Tepkisi
Mercosur ülkelerinden (Arjantin, Brezilya, Paraguay, Uruguay, Bolivya ve Venezuela) Avrupa Birliği'ne gönderilen sofralık zeytinlerdeki gümrük vergisi, önümüzdeki yedi yıl içinde tamamen kaldırılacak. Ancak Avrupa’dan Mercosur ülkelerine yapılan ihracatta aynı kolaylık tanınmıyor. Yüzde 12,6 oranındaki vergi sabit tutulurken, indirime dair herhangi bir adım da öngörülmüyor.
Sektör temsilcileri, bu durumu ticarette karşılıklılık ilkesine aykırı bir düzenleme olarak yorumluyor. Eşitsiz uygulamaların, Avrupa'daki üreticilerin küresel pazarda rekabet gücünü zayıflatabileceği ifade ediliyor.
Akdeniz Ülkelerinden Ortak Tepki: “Rekabet Eşitliği Sağlanmalı”
Tarife eşitsizliğine ilk tepki, İspanyol Sofralık Zeytin İhracatçıları Birliği ASEMESA’dan geldi. Kurum, söz konusu asimetrik düzenlemeyi Yunanistan’daki PEMETE ve İtalya’daki ASSOM ile paylaşarak ortak bir duruş sergilenmesini sağladı.
Üç ülkenin ihracatçı birlikleri Avrupa Komisyonu ve AB üyesi hükümetlere çağrıda bulunarak, anlaşma hükümlerinin yeniden değerlendirilmesini istedi. Üreticiler, Mercosur ile yapılan bu anlaşmanın, AB menşeli zeytin üretimini ve ihracatını uzun vadede olumsuz etkileyeceğine dikkat çekiyor.
Vergiler Mercosur’dan İthalatta Sıfırlanıyor, AB İhracatı Sabit Kalıyor
Yunanistan’daki PEMETE Başkanı Kostas Zoukas da anlaşmadan duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Zoukas, Mercosur'dan AB’ye gelen sofralık zeytinlerde şu anda yüzde 12,8 olan gümrük vergisinin 7 yıl içinde sıfırlanacağını belirtti.
Ancak Avrupa’dan bu ülkelere yapılan ihracatta uygulanan yüzde 12,6’lık verginin sabit kalmasının, ciddi bir rekabet açığı doğuracağını söyledi. Özellikle küçük ve orta ölçekli üreticilerin bu durumdan olumsuz etkilenmesi bekleniyor.
Avrupa Komisyonu'na Anlaşmayı Gözden Geçirme Çağrısı
Sofralık zeytin üretimi, Akdeniz ekonomileri için stratejik bir sektör olarak öne çıkıyor. İspanya, Yunanistan ve İtalya gibi ülkeler, dünya pazarındaki liderliklerini korumak için dış ticaret politikalarında dengeli ve adil uygulamalar talep ediyor.
İhracatçılar, Avrupa Komisyonu’ndan bu asimetrik tarifelerin yeniden masaya yatırılmasını ve Avrupa üreticilerini koruyacak bir düzenleme yapılmasını istiyor.
