Sosyal yardım sisteminde istihdam odaklı yeni bir uygulama gündeme geldi. Kaynak metinde Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında, çalışabilir durumda bulunan 18-55 yaş arasındaki sosyal yardım yararlanıcılarının İŞKUR sistemine yönlendirileceği belirtiliyor. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı Doç. Dr. Canan Erdoğan’ın aktardığı bilgilere göre, kendisine sunulan geçerli iş veya mesleki eğitim tekliflerini mazeretsiz şekilde üç kez üst üste reddeden kişilerin maddi sosyal yardım ödemelerinin kesilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin yaşlılık aylığı ve belirli engelli yardımlarını kapsamadığı ifade ediliyor.
Sosyal yardım alanlar İŞKUR’a yönlendirilecek
Kaynak metne göre uygulamanın hedefinde, sosyal yardım alan ve çalışma açısından herhangi bir engeli bulunmayan kişiler yer alıyor.
18 yaşını doldurmuş ve 55 yaş grubunda bulunan, çalışmasına engel olacak bir sağlık durumu bulunmayan sosyal yardım yararlanıcılarının İŞKUR sistemine dahil edilmesi öngörülüyor.
Sisteme kayıt edilen kişilerin 20 gün içerisinde İŞKUR merkezlerine çağrılacağı ve mesleki becerileri ile ikamet ettikleri bölge dikkate alınarak açık iş pozisyonlarına yönlendirileceği aktarılıyor.
Mesleği olmayanlar eğitim programlarına alınacak
Kaynak metinde yalnızca doğrudan işe yönlendirme yapılmayacağı da belirtiliyor.
Mesleki yeterliliği bulunmayan kişilerin devlet destekli meslek edindirme kurslarına ve eğitim programlarına dahil edilmesi planlanıyor.
Uygulamanın temel amacının sosyal yardım alan çalışabilir kişilerin istihdama katılımını artırmak olduğu ifade ediliyor.
İş teklifi kaç kez reddedilebilecek?
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı Doç. Dr. Canan Erdoğan’ın kaynak metinde aktarılan değerlendirmesine göre, tek bir iş veya eğitim teklifinin reddedilmesiyle yardım hemen kesilmeyecek.
Çalışabilir durumda bulunan kişinin İŞKUR tarafından sunulan geçerli iş teklifini veya mesleki eğitim programını mazeretsiz şekilde üç kez üst üste reddetmesi halinde maddi sosyal yardım ödemelerinin tamamen kesileceği belirtiliyor.
Bu yaptırımın hangi sosyal yardım kalemlerinde ve hangi idari prosedürle uygulanacağına ilişkin kaynak metinde daha ayrıntılı bir mevzuat açıklaması yer almıyor.
Kimler uygulama kapsamında olacak?
Kaynak metindeki bilgilere göre sistemin temel şartları şöyle şekilleniyor:
Başlık Kaynak metindeki uygulama
Yaş grubu 18-55 yaş aralığındaki çalışabilir kişiler
Temel koşul Fiziksel ve zihinsel olarak çalışabilir durumda olmak
İŞKUR süreci Tespit sonrası 20 gün içinde çağrı
Yönlendirme Açık iş veya mesleki eğitim programı
Yaptırım Teklifleri mazeretsiz 3 kez üst üste reddetme halinde yardımın kesilmesi
Kaynakta ayrıca bu modelin yaklaşık 4 milyon haneyi, daha geniş sosyal yardım sisteminin ise yaklaşık 15 milyon vatandaşı ilgilendirdiği ifade ediliyor.
Yaşlılık aylığı ve engelli maaşı alanlar kapsamda mı?
Kaynak metinde 65 yaş aylığı alan vatandaşların yeni istihdam şartının dışında tutulduğu belirtiliyor.
Ayrıca yüzde 40 ve üzerinde engelli raporu bulunan ve engelli aylığı ya da evde bakım desteği alan kişilerin de uygulamanın hedef grubu olmadığı ifade ediliyor.
Düzenlemenin çalışabilir durumda bulunan sosyal yardım yararlanıcılarına yönelik olduğu vurgulanıyor.
Küçük çocuğu bulunan kadınlar için değerlendirme yapılacak
Bakmakla yükümlü olduğu bebek veya küçük yaşta çocuğu bulunan kadınların durumuna ilişkin de kaynak metinde ayrı bir değerlendirme bulunuyor.
İŞKUR yönlendirmelerinde kişilerin ailevi şartlarının ve bakıma muhtaç çocuklarının bulunup bulunmadığının sosyal inceleme kapsamında değerlendirileceği aktarılıyor.
Bu durumlarda otomatik bir yönlendirme yerine bireysel şartların dikkate alınacağı ifade ediliyor.
İŞKUR’un teklif edeceği işlerde ücret şartı
Kaynak metinde İŞKUR tarafından yönlendirilecek işlerin yasal asgari ücretin altında olamayacağı belirtiliyor.
İşlerin SGK primlerinin tam olarak yatırıldığı, İş Kanunu’na uygun, kayıtlı ve en az asgari ücret seviyesinde ücret sunan pozisyonlardan oluşması gerektiği ifade ediliyor.
Bu çerçevede sosyal yardım alan çalışabilir kişilerin yalnızca kayıtlı istihdama yönlendirilmesinin amaçlandığı aktarılıyor.
Sosyal yardım sisteminde istihdam ağırlıklı model
Kaynak metindeki düzenleme, sosyal yardımlardan yararlanan çalışabilir kişilerin iş gücü piyasasına daha fazla dahil edilmesini hedefleyen bir model olarak sunuluyor.
18-55 yaş aralığındaki kişilerin İŞKUR’a yönlendirilmesi, mesleki yeterliliği olmayanların eğitime alınması ve iş veya eğitim tekliflerinin tekrarlanan şekilde mazeretsiz reddedilmesi halinde yardımların kesilmesi sistemin temel unsurları arasında gösteriliyor.
Uygulamanın kapsamı ve yaptırım süreçlerine ilişkin ayrıntılar kaynak metinde Doç. Dr. Canan Erdoğan’ın açıklamaları üzerinden aktarılıyor.
