İlişkide manipülasyon, yalnızca büyük tartışmalar veya açık baskılarla ortaya çıkmıyor. Bazen küçük görünen sözler, tekrar eden davranışlar ve kişinin kendi hislerinden şüphe etmesine neden olan iletişim biçimleri zaman içinde ilişkinin dengesini değiştirebiliyor. Özellikle sürekli kendinizi açıklamak zorunda kalıyor, her tartışmanın sonunda suçlu hissediyor ya da karşınızdaki kişinin vereceği tepkiyi hesaplayarak hareket ediyorsanız bazı işaretleri gözden kaçırmamak gerekiyor. Duygusal manipülasyon belirtileri kişiden kişiye değişebilse de ilişkide tekrar eden bazı davranış kalıpları dikkat çekiyor.
İlişkide sevginizi sürekli kanıtlamanız bekleniyorsa dikkat
Bir anlaşmazlık sırasında asıl mesele konuşulmak yerine konu sürekli sevginizi veya bağlılığınızı kanıtlamaya dönüyorsa bu davranış üzerinde durmak gerekebilir. Özellikle bir sınır koyduğunuzda karşınızdaki kişinin “Beni sevseydin bunu yapmazdın” benzeri ifadelerle sizi suçlu hissettirmesi, tartışmanın yönünü değiştirebilir. Böyle durumlarda konuşulması gereken sorun geri planda kalırken kişi kendisini savunmaya başlayabilir. Sağlıklı bir ilişkide tarafların sınırlarını, beklentilerini ve ihtiyaçlarını suçluluk baskısı yaşamadan ifade edebilmesi önem taşıyor.
Olmayan şeyler için sürekli suçluluk hissediyorsanız
İlişkide manipülasyon belirtileri arasında en sık dikkat çeken davranışlardan biri, karşı tarafın sürekli suçluluk veya utanç duygusu oluşturması. Bir kişinin kendi davranışlarının sorumluluğunu karşısındaki insana yüklemesi veya kendi duygularından onu sorumlu tutması zaman içinde ilişkinin iletişim biçimini değiştirebilir. Her tartışmada kendinizi özür dileyen taraf olarak buluyorsanız yaşananların nedenini yeniden değerlendirmek önemli olabilir. Özellikle ortada açık bir hatanız bulunmadığı halde sürekli suçlu hissetmeniz, ilişkinin dengesi açısından dikkate alınabilecek bir işaret olarak öne çıkıyor.
Bir gün göklere çıkarıp ertesi gün yerden yere vuruyorsa
İlişkinin bir döneminde yoğun ilgi, övgü ve sevgi gösterileriyle karşılaşırken daha sonra aynı kişinin aniden soğuk, mesafeli veya kırıcı hale gelmesi kafa karışıklığı yaratabilir. “Love bombing” olarak adlandırılan yoğun ilgi davranışları da bu noktada sıkça gündeme geliyor. Kişi zamanla başlangıçtaki yoğun ilgiyi yeniden görebilmek için daha fazla çaba göstermeye başlayabilir. Bir gün kendinizi ilişkinin merkezinde hissederken ertesi gün tamamen değersizleştirildiğinizi düşünüyorsanız bu keskin değişimlere dikkat etmek gerekebilir.
İlişkide sürekli diken üstünde hissediyorsanız
Konuşmadan önce defalarca düşünüyor, söyleyeceğiniz basit bir sözün bile nasıl karşılanacağını hesaplıyor veya karşınızdaki kişinin öfkelenmemesi için davranışlarınızı sürekli değiştiriyorsanız ilişkinizdeki iletişim biçimini gözden geçirmek faydalı olabilir. Sürekli “yumurta kabukları üzerinde yürüyormuş” gibi hissetmek, kişinin rahatça kendisini ifade etmesini zorlaştırabilir. İlişkide manipülasyon zamanla kişinin kendi davranışlarını karşı tarafın tepkisine göre şekillendirmesine neden olabilir. Bu durumda açık iletişim yerini kaygıya ve sürekli tetikte olma haline bırakabilir.
Ne hissettiğinize sizin yerinize karar veriyorsa
“Sen kıskanıyorsun”, “Bana kızgınsın” veya “Beni sevmediğin için böyle yapıyorsun” gibi ifadelerin sürekli kullanılması da ilişkide dikkat edilmesi gereken davranışlar arasında bulunuyor. Karşınızdaki kişinin sizin duygu ve düşüncelerinizi sizden önce tanımlaması, zaman içinde kendi hislerinize olan güveninizi etkileyebilir. Her bireyin ne hissettiğini kendi sözleriyle ifade edebilmesi sağlıklı iletişimin temel unsurlarından biri. Sürekli olarak duygularınızın başka biri tarafından tanımlanması ise yaşadığınız olayları sorgulamaya başlamanıza neden olabilir.
Koyduğunuz sınırlar tekrar tekrar ihlal ediliyorsa
İlişkide sınırların sürekli zorlanması, başlangıçta önemsiz gibi görünen ancak zaman içerisinde daha belirgin hale gelebilen davranışlardan biri. Şaka adı altında yapılan kırıcı yorumlar, sürekli son dakika değiştirilen planlar veya açıkça istemediğinizi söylediğiniz bir davranışın tekrar edilmesi buna örnek gösterilebilir. Tepki verdiğinizde “Şaka yaptım” veya “Çok büyütüyorsun” gibi ifadelerle yaşananların küçümsenmesi de sorunu ortadan kaldırmıyor. İlişkide manipülasyon söz konusu olduğunda kişinin sınırlarının ne kadar dikkate alındığı önemli bir gösterge olabilir.
İlişkide manipülasyon varsa ne yapmak gerekiyor?
Öncelikle karşınızdaki kişinin davranışlarının arkasındaki nedeni çözmeye çalışmak yerine kendi hislerinize ve ihtiyaçlarınıza odaklanmak daha sağlıklı bir başlangıç olabilir. İlişkide sürekli kaygılı, kafası karışık veya duyulmamış hissetmek, mevcut iletişim biçiminin yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. İhtiyaçlarınızı açıkça ifade etmek ve kişisel sınırlarınızı net biçimde ortaya koymak önemli. Ancak bunları tekrar tekrar dile getirmenize rağmen sınırlarınız yok sayılıyor veya sürekli suçlanıyorsanız ilişkinizi yeniden değerlendirmeniz gerekebilir. Güvendiğiniz bir arkadaş, aile üyesi veya bir uzmandan dışarıdan görüş almak da yaşananları farklı bir açıdan görmenize yardımcı olabilir.
