Kanunla, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nda değişiklik yapıldı. Buna göre, kapsama ilişkin sınırlamalar kaldırılarak kategorik bir ayrıma gitmeksizin tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin ana ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarının bir aylık asgari ücretin net tutarından az olmaması yasal güvenceye alınacak.
Net asgari ücretin 2,5 katına çıkarılacak
Kanundaki bir diğer düzenlemeyle, bakıma muhtaç gazi ve malullere net asgari ücretin 2 katı olarak yapılan ödeme, net asgari ücretin 2,5 katına çıkarılacak. Vazife malulü erbaş ve erler ile güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillerin aylıklarında artış yapılması amacıyla Terörle Mücadele Kanunu'nda da değişikliğe gidildi.
Buna göre, ilgili kanun hükümleri kapsamında bağlanacak aylıklar, bitirmiş oldukları okullar neticesinde hak kazandıkları unvanlar üzerinden yürütmüş oldukları kamu görevleri sebebiyle daha yüksek aylık bağlanmasına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar sekizinci derecenin birinci kademesindeki, diğerleri ise eğitim durumlarına bakılmaksızın onuncu derecenin birinci kademesinde bulunanların emekli keseneğine esas aylıkları üzerinden hesaplanacak vazife malullüğü aylığı tutarından düşük olamayacak ve bunlar için Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ilgili fıkrasına göre yapılacak yükseltmelerde aynı derece başlangıç olarak esas alınarak artırılacak. Derece yükselmelerinde yükseköğrenim mezunu gibi işlem yapılacak ve dördüncü dereceye yükselenler için 2 bin 100, üçüncü dereceye yükselenler için 2 bin 200, ikinci dereceye yükselenler için 3 bin, birinci dereceye yükselenler için ise 3 bin 600 ek gösterge rakamı esas alınacak.
Bu hüküm kapsamındakilere bağlanacak aylığın toplam tutarı, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutardan, hak sahiplerinin aylık tutarı ise bulunacak tutarın hisseleri oranı esas alınarak tespit edilecek tutardan az olamayacak. Hüküm uyarınca ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı Sosyal Güvenlik Kurumunca Hazineden tahsil edilecek. Terörle Mücadele Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, terör eylemleri nedeniyle yaralanmış olmakla birlikte ilgili mevzuata göre malul sayılmayan ancak Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılan kişilerin gösterge tablosu güncellenerek bağlanan aylık miktarları artırılacak.
15 temmuz gazilerine de yeni haklar
Ayrıca 15 Temmuz darbe girişiminde ve ayrıca terörle mücadele kapsamında yaralanıp malul sayılmamakla birlikte derece tespiti yapılanların aylıklarına esas gösterge rakamları yükseltilecek. Muharip gazilere tanınan ücretsiz seyahat, elektrik ve su kullanımına yönelik ücretlerde de indirim gibi diğer haklar tanınacak.
Bu düzenlemeler yayımını takip eden ödeme döneminden geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek.
Mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele yönelik düzenleme
Terörle Mücadele Kanunu'na eklenen geçici madde ile terörle mücadele görevlerinin ifası sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanması esası getirilecek.
Düzenleme ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucuları kapsama alınacak. Terör eylemleri sonucu ateşli silah mermi çekirdeği, şarapnel veya patlayıcı mühimmatın (EYP, mayın, havan, roket, el bombası vb.) vücutta penetran yaralanmaya neden olması, bunların blast (patlama basıncı) ve termal etkileriyle yaralanması ya da terör örgütü mensuplarının kesici, delici, ezici yakın muharebe saldırıları sonucu meydana gelen yaralanmalar da kapsama dahil edilecek.
1 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olacak
Olay tarihindeki yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmaması ve olay ile yaralanma arasında illiyet bağı bulunduğunun en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuyla tespitiyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak. Yapılan ödemeler fatura karşılığı Hazinece SGK'ye aktarılacak ve bu kişiler aylık hükümleri hariç 1005 sayılı Kanun kapsamındaki gazilere sağlanan diğer sosyal ve özlük haklarından yararlanabilecek.
Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar bakımından bir defaya mahsus uygulanacak. Başvuruların kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olay tarihindeki kurumlara yapılması gerekiyor. İlgililerin sonradan malul olduklarının tespiti halinde ise vazife malullüğü hükümleri uygulanarak bu maddeye göre bağlanan aylıkları kesilecek.
Bu düzenlemeler 1 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş haddine yönelik düzenleme
Düzenlemeyle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle, er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş haddi, 55 yaşını doldurdukları tarih esas alınarak düzenleniyor. FETÖ'nün 15 Temmuz'daki darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemlerin devamı niteliğindeki eylemlerin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesinin sağlanmasında yardımcı ve faydalı oldukları sırada yaralanan kamu görevlileri ve sivillerden malul sayılmayan veya Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılmayanlara bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak.
Bu aylıklar hakkında uygulanacak kanun da belirlendi. Bu düzenleme kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen aylıklar, fatura karşılığında iki ay içerisinde Hazineden tahsil edilebilecek.
Bu düzenleme yayımını takip eden ödeme döneminden geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek. Düzenlemenin Genel Kurulda kullanılan 382 oyun tamamını alarak yasalaşmasının ardından gündemdeki diğer kanun tekliflerinin isimlerini okutan TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, komisyonun yerini almaması üzerine birleşimi, saat 11.00'de toplanmak üzere kapattı.
TBMM’de kabul edilen yeni düzenlemeyle şehit yakınları, gaziler ve vazife malullerinin aylık ve sosyal haklarında önemli değişiklikler yapılacak.
Şehit aileleri, gaziler ve vazife malullerini ilgilendiren önemli düzenleme TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi için yapılan açık oylamada 382 milletvekilinin tamamı kabul oyu verdi. Böylece teklif Meclis aşamasını tamamladı.
Düzenlemeyle şehit anne ve babalarının aylıklarından bakıma muhtaç gazilere yapılan ödemelere, 15 Temmuz gazilerinden terörle mücadelede yaralanıp mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele kadar birçok kesim için yeni haklar getiriliyor.
Şehit Anne ve Babalarının Aylığına Alt Sınır
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nda yapılan değişiklikle vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına ilişkin aylıklardaki kapsam genişletiliyor.
Buna göre, kategorik ayrımlar kaldırılarak anne ve babalara bağlanacak toplam aylığın net asgari ücret tutarından az olmaması güvence altına alınacak. TBMM Genel Kurulu tutanaklarında da düzenlemenin kapsamının bu yönde genişletildiği belirtiliyor.
Bakıma Muhtaç Gazilere Ödeme Artıyor
En dikkat çeken değişikliklerden biri bakıma muhtaç gazi ve malullere yönelik oldu.
Bu kişilere halen net asgari ücretin 2 katı üzerinden yapılan ödeme, yeni düzenlemeyle net asgari ücretin 2,5 katına çıkarılacak.
Vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillerin aylıklarında da iyileştirme yapılacak.
Aylık hesaplamalarında eğitim durumuna ve derece-kademe sistemine göre yeni alt sınırlar uygulanacak.
15 Temmuz Gazilerine Yeni Haklar
Düzenleme, 15 Temmuz darbe girişiminde yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul kabul edilmeyen bazı kişileri de kapsıyor.
Derece tespiti yapılanların aylıklarında kullanılan gösterge rakamları yükseltilirken, hak sahiplerine muharip gazilere sağlanan bazı sosyal imkanlardan yararlanma hakkı da tanınıyor.
Ücretsiz seyahat ile elektrik ve su kullanımındaki indirimler de bu kapsamda getirilen haklar arasında bulunuyor.
Malul Sayılmayan Personele Aylık Bağlanacak
Terörle mücadele görevleri sırasında yaralandığı halde mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personel için de önemli bir değişiklik yapıldı.
TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli, MİT mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucuları belirlenen şartları taşımaları halinde kapsamdan yararlanabilecek.
Ateşli silah, şarapnel, EYP, mayın, havan, roket, el bombası gibi mühimmatların neden olduğu yaralanmalar ile patlama basıncı, termal etki ve yakın muharebe saldırılarından kaynaklanan belirli yaralanmalar düzenlemede yer alıyor.
Hak kazanılması halinde 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunan tutar üzerinden aylık bağlanacak.
Başvuru İçin Bir Yıllık Süre
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce yaşanan olaylar açısından uygulama bir defaya mahsus olacak.
Hak sahiplerinin kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde, olay tarihinde görev yaptıkları kuruma başvurması gerekecek.
Yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek nitelikte olması ve olayla yaralanma arasındaki bağın gerekli sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi şartı aranacak.
Söz konusu hükümlerin 1 Eylül 2026’dan itibaren geçerli olması öngörülüyor.
Er ve Erbaşların Muayene Hakkında Değişiklik
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle er ve erbaşların yeniden muayene hakkındaki yaş sınırı da yeniden düzenleniyor.
Buna göre yaş haddi, kişinin 55 yaşını doldurduğu tarih esas alınarak uygulanacak.
15 Temmuz darbe girişimi sırasında yaralanan ancak malul sayılmayan veya derece tespiti yapılmayan kamu görevlileri ile sivillere de belirlenen gösterge üzerinden aylık bağlanması sağlanacak.
Meclis’te 382 Oyun Tamamı “Kabul”
Teklifin tümü TBMM Genel Kurulu’nda açık oylamaya sunuldu.
Resmi Meclis tutanaklarına göre kullanılan 382 oyun tamamı kabul yönünde çıktı ve teklif kanunlaştı.
Düzenlemelerin yürürlüğe ilişkin hükümleri ise maddelere göre farklılık gösteriyor. Kanunun Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından uygulama takvimi resmen başlayacak.
