Adalet Bakanlığı ve TÖDEB iş birliğiyle düzenlenen "Karadeniz Bölgesi Bilişim Suçları Soruşturma Bürosu Cumhuriyet Savcıları Toplantısı" Trabzon’un ev sahipliğinde gerçekleştirildi. 72 Cumhuriyet Savcısı, dijital suçlara karşı alınacak önlemleri Kaşüstü’nde masaya yatırdı.
Karadeniz Bölgesi’nde bilişim suçlarıyla mücadelede yeni dönem ve iş birliği süreçleri, Trabzon’da düzenlenen kapsamlı bir toplantıyla mercek altına alındı. Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ile Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği (TÖDEB) organizasyonunda düzenlenen zirve, bölgedeki yargı mensuplarını ve sektör temsilcilerini bir araya getirdi.
KAŞÜSTÜ’NDE GENİŞ KATILIMLI ZİRVE
Kaşüstü’nde bulunan bir otelde gerçekleştirilen programa; Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürü Şenol Taş, Trabzon Cumhuriyet Başsavcısı Sedat Çelik, TÖDEB Başkanvekili Fevzi Güngör, savcılar kurulu tarafından görevlendirilen 72 Cumhuriyet Savcısı, Adalet Bakanlığı birim yetkilileri ve TÖDEB temsilcileri katıldı.
DİJİTAL DÜNYADAKİ TEHLİKELER VE ÇÖZÜM YOLLARI
Toplantının ana gündem maddesini, son yıllarda artış gösteren bilişim suçları, ödeme sistemleri üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık faaliyetleri ve bu suçlarla mücadelede yargı ile finans sektörü arasındaki koordinasyon oluşturdu.
KOORDİNELİ ÇALIŞIYORUZ
TÖDEB Yönetim Kurulu Başkanvekili Fevzi Güngör, “Ödeme ve elektronik para sektörü, yenilikçi yapısı ve sunduğu çeşitli ürünlerle finansal sistemin içinde büyüyerek her geçen gün daha fazla kullanıcıya ulaşıyor. Artan işlem hacimleri ve genişleyen kullanıcı tabanı, sektörümüzü ekonomik olduğu kadar hukuki açıdan da görünür hale getiriyor ve bu durum kamu otoriteleriyle daha yakın ve sistematik bir iletişimi zorunlu kılıyor. Tam da bu nedenle, sektörümüz ile adli makamlar arasında doğru, şeffaf ve zamanında bilgi paylaşımını sağlayacak kalıcı iletişim kanallarını kurmak kritik bir ihtiyaçtır. 11. Yargı Paketi'nin yasalaşmasıyla birlikte bu ihtiyaç somut bir zemine kavuşmuştur. Adli makamlar ile sadece sektörümüz değil tüm finansal kuruluşlar arasında hızlı ve kesintisiz iletişim mekanizmalarının hayata geçirilmesi, tüm paydaşlarla birlikte hareket edilebilmesi adına kritik önem taşımaktadır. Dolandırıcılık ve diğer yasa dışı faaliyetlerin ekonomik ve toplumsal etkilerini en aza indirebilmek ortak hedefimizdir. Bu hedefe ulaşılabilmesi için hem yasa dışı faaliyete konu fonun kaybının engellenmesi hem de şüphelilerin tespitine ilişkin süreçlerin kısaltılması elzemdir. Bu noktada, adli makamlar, kolluk kuvvetleri ve finansal kuruluşlar arasında UYAP ile entegre olması planlanan bir dijital iletişim altyapısının kurgulanması ve hayata geçirilmesi için TÖDEB olarak Ceza İşleri Genel Müdürlüğümüzün yanı sıra BDDK, Merkez Bankası, MASAK başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarımız ve Bankalararası Kart Merkezi ile aktif çalışmalar yürütüyoruz. Bu iletişim alt yapısının hukuki ve teknik gerekliliklerinin netleştirilerek kullanıma açılabilmesi adına her türlü desteği vermekten memnuniyet duyduğumuzu belirtmek isteriz” dedi.
SORUŞTURMALARA HIZLI YÜRÜTME
Trabzon Cumhuriyet Başsavcısı Sedat Çelik, “Günümüzde teknolojinin baş döndürücü bir hızla gelişmesi ve dijitalleşme, hayatımızı pek çok alanda kolaylaştırırken suç türlerinin de boyut değiştirmesine ve karmaşıklaşmasına neden olmaktadır. Özellikle bilişim sistemleri, elektronik para ve mobil ödeme araçları kullanılarak işlenen suçlar; sınırları aşan yapısı, anonimleşme imkânları ve sürekli kabuk değiştiren yöntemleriyle, biz yargı mensuplarının sürekli olarak güncel kalmasını, yeni soruşturma pratikleri geliştirmesini ve sektörel dinamikleri çok daha yakından takip etmesini zorunlu kılmaktadır. Bu toplantı vesilesiyle Karadeniz Bölgesi illerimizde ve ilçelerimizde görev yapan siz kıymetli Cumhuriyet savcılarımızla ve sektörün uzman isimleriyle bir araya gelerek; POS, elektronik para ve mobil ödeme sektörlerinde adli süreçlerde karşılaştığımız somut örnekleri istişare etmek, dolandırıcılık, kumar ve yasa dışı bahis gibi kritik suç tiplerine karşı vaka paylaşımlarıyla ortak çözüm önerileri geliştirmek ve uygulamada yaşanan tereddütleri gidererek soruşturmaların çok daha etkin, hızlı ve yeknesak bir şekilde yürütülmesini sağlamak hedeflenmektedir” diye konuştu.
Başsavcı Çelik, “Bilişim ve finansal suçlarla mücadelenin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için yasal altyapının günün ihtiyaçlarına ve hızına cevap verebilmesi son derece kritiktir. Bu noktada, son dönemde bilişim suçlarıyla mücadelede elimizi güçlendiren, soruşturmaların selametini ve mağduriyetlerin ivedilikle önlenmesini sağlayan kapsamlı yasal değişiklikleri hayata geçiren Adalet Bakanlığımıza huzurlarınızda teşekkürlerimi sunuyorum. Özellikle Ceza Muhakemesi Kanunumuzun 128/A maddesiyle mevzuatımıza kazandırılan; bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın askıya alınması ve bu değere el konulması müessesesi, suç gelirleriyle mücadelede dönüm noktalarından biridir. Ancak bu maddenin ruhuna uygun ve hızlı bir şekilde işletilebilmesi, kurumlar arası dijital entegrasyona bağlıdır. İlgili mali kurumlar tarafından Cumhuriyet Başsavcılıklarımıza yapılacak işlem bildirimleri ile savcılık ve mahkeme kararlarının ilgili finansal kurumlara saniyeler içinde iletilmesini sağlayacak, tıpkı yargının can damarı olan UYAP gibi güvenli, entegre ve ortak bir bilişim sisteminin oluşturulması elzemdir. Böyle bir ortak altyapının kurulması, bilişim suçlarının soruşturulmasına, suç gelirlerinin anında dondurularak suçluların hareket alanının kısıtlanmasına muazzam bir katkı sunacaktır. Bilişim ve finansal suçlarla mücadelenin en önemli ayaklarından biri de şüphesiz ilgili kamu kurumları ve özel sektör temsilcileriyle kurulan bu güçlü iletişim ve eşgüdümdür. Bu bağlamda, böylesine önemli ve sahada büyük ihtiyaç duyulan bir toplantının hayata geçirilmesini planlayan, vizyonlarıyla bizlere yol gösteren Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne şükranlarımı sunuyorum. Aynı şekilde, sektörel tecrübelerini ve bilgi birikimlerini bizlerle paylaşarak soruşturma süreçlerinin daha sağlıklı işlemesine büyük katkı sağlayan ve bu organizasyonun düzenlenmesinde desteklerini esirgemeyen Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliğine (TÖDEB) teşekkür ediyorum. Program boyunca yapılacak sunumların ve genel değerlendirmelerin karşılıklı bilgi alışverişiyle son derece verimli geçeceğine ve buradan çıkacak sonuçların adaletin tecellisine çok önemli katkılar sunacağına yürekten inanıyorum” şeklinde konuştu.
BİLİŞİM İÇİN TOPLANDILAR
Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdür Yardımcısı Şenol Taş, sözlerini şöyle sürdürdü: “Öncelikle, bugün burada, Trabzon ve çevre il ve ilçelerde görev yapan Cumhuriyet savcılarımıza yönelik olarak ödeme ve elektronik para sektörüne ilişkin genel bir çerçeve sunmak, uygulamada karşılaşılan hukuki ve adli sorunları somut örneklerle değerlendirmek ve çözüm önerilerini istişare ederek adli süreçlerin etkinliğini artırmak amacıyla bir araya gelmiş bulunuyoruz. Bilindiği üzere, bilişim teknolojisindeki gelişmeler neticesinde suçların önemli bir kısmı internet ortamında işlenmeye başlanmış; bu nedenle delillerin toplanmasında ve elektronik ortamda yapılan para transferleri ile ödemelerin takibinde teknik zorluklar ortaya çıkmıştır. Sürekli değişen suç işleme teknikleri, suçluların kimliklerini gizlemeye yönelik imkân ve kabiliyetlerini sürekli arttırmalarına yol açması karşısında, bu alanda işlenen suçları soruşturmakla görevli Cumhuriyet savcıları ile kolluk birimlerinde uzmanlaşmaya yönelik adımlar atılması zorunluluğu doğmuştur. Bu kapsamda, bilişim suçlarına ilişkin delillere kısa süre içerisinde ulaşılması, bu suçlara ilişkin ifade alma ve araştırma işlemlerinin uzmanlık gerektirmesi ve soruşturmaların makul sürede sonuçlandırılması amacıyla Ağır Ceza Cumhuriyet başsavcılıkları bünyesinde 2022 yılı Şubat ayında “Bilişim suçları soruşturma büroları” kurulmuş ve bu bürolarda uzman Cumhuriyet savcıları görevlendirilmiştir. Bilişim bürolarının ilk kurulmasından itibaren bu büroda görevlendirilen Cumhuriyet başsavcı vekili ve Cumhuriyet savcısı 395 kişi iken bu sayı 26.09.2025 tarihi itibariyle 807 olmuştur. Öte yandan, ülkemizde faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşlarının faaliyet alanları hakkında bilgi paylaşılması, hukuki ve adli süreçlerde yaşanan sorunlar ile çözüm önerilerinin tüm boyutları ve paydaşlarıyla ele alınması amacıyla, TÖDEB koordinasyonunda ve Genel Müdürlüğümüzün iş birliğiyle, bakanlık ve birlik temsilcileri ile Cumhuriyet savcılarının katılımıyla ilk toplantımız 27–28 Mayıs 2024 tarihlerinde düzenlenmiştir. Toplantı sonucunda istişare ve iş birliğinin fayda sağladığı değerlendirilmiş, bu doğrultuda toplantıların bölgesel olarak devamına karar verilmiştir.”
DÜZENLEMELER YAPILDI
Taş, şu ifadelere yer verdi: “Yapılan toplantılar ve Genel Müdürlüğümüz ile yürütülen ortak çalışmalar sonucunda önemli kazanımlar elde edilmiştir. Bu kapsamda, Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının adli makamlarca gönderilen bilgi ve belge taleplerine tam ve eksiksiz cevap vermesini sağlamak, gereksiz yazışmaları önlemek ve adli süreçlerin daha kısa sürede tamamlanmasına katkı sağlamak amacıyla standart bir müzekkere cevap şablonu oluşturulmuştur. Söz konusu şablonun kullanılması gerektiği TÖDEB tarafından ilgili kuruluşlara bildirilmiş, ayrıca Genel Müdürlüğümüzce Cumhuriyet Başsavcılıklarına duyurulmuştur. Bununla birlikte, 11. Yargı Paketi kapsamında 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile, bilişim suçları alanında ödeme ve elektronik para sektörünü de ilgilendiren düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan bu düzenlemeler ile;
➢ Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenen suçlarda ilgili banka hesabının banka ve finans kuruluşları tarafından askıya alınmasına, (5271 S.K. md. 128/A)
➢ Askıya alınan hesapta bulunan ilgili menfaate Ceza Muhakemesi Kanununun 128 inci maddesinde belirtilen rapor alma şartı aranmaksızın adli merciler tarafından elkonulmasına,
➢ Elkonulan ilgili menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğunun anlaşılması halinde sahibine iadesine,
➢ Elektronik ödeme kuruluşlarınca biyometrik yöntemler (fotoğraf, yüz tanıma veya parmak izi) ve elektronik kimlik doğrulama özelliği bulunan kimlik belgeleri ile hesap açılmasına, (6493 S.K. md. 12)
➢ GSM hattı aboneliğinin elektronik kimlik doğrulama kabiliyetine haiz kimlik belgeleri (çipli kimlik) ile yapılmasına, (5809 S.K. md. 50)
➢ BTK tarafından gerçek veya tüzel bir kişi adına açılabilecek GSM hat sayısına ilişkin sınırlamaya dair usul ve esaslara, (5809 S.K. md. 50)
➢ BTK tarafından bir mobil cihazda kullanılabilecek GSM hattı sayısına ilişkin sınırlamaya dair usul ve esaslara, (5809 S.K. md. 50)
➢ Ölen veya tüzel kişiliği sona eren kişilere ilişkin telefon hatlarının 3 ayda bir kontrollerinin sağlanmasına, aktif olmayanların kullanıma kapatılmasına, (5809 S.K. md. 50)
➢ Yabancı uyruklu kişilere özgü numara tahsis ve kullanımının sağlanmasına, (5809 S.K. md. 50)
➢ Yabancılara ait abonelik kayıtlarının güncellenmesi aksi halde ilgili aboneliğin bağlantısının kesilmesine, (5809 S.K. Geçici md. 8)
➢ Yürütülen soruşturma ve kovuşturma kapsamında yargılama makamları tarafından istenen bilgi ve belgenin belirlenen süreler içerisinde gönderilmesine, gönderilmemesi halinde uygulanacak idari yaptırımlara, (5271 S.K. md. 128/A), (5809 S.K. md. 60)
➢ Elektronik haberleşme mevzuatı ile mali mevzuattan kaynaklanan hükümlülüklere aykırılık halinde uygulanabilecek idari para cezalarına, (5809 S.K. md. 60)
➢ Kişilerin abonelik kayıtlarının güncellenmesine,
➢ Dolandırıcılık, Nitelikli Hırsızlık ( TCK 142/2-e) ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarında kullanıldığı tespit edilen telefon hatlarının bağlantısının kesilebilmesine, (5809 S.K. md. 60)
İlişkin hususlar mevzuatımıza kazandırılmıştır.”
MAĞDURİYETE ÖNCÜ TEDBİR
Taş, sözlerini şöyle tamamladı: “Bu düzenlemelerle bilişim suçlarının önlenmesi ve mağduriyet oluşmadan tedbir alınması hedeflenmektedir. Bu kapsamda ödeme ve finans kuruluşlarının adli makamlarla etkin iş birliği içinde hareket etmesi sağlanarak suçun takibi kolaylaştırılacaktır. Böylece bilişim suçlarıyla mücadelede daha hızlı, caydırıcı ve etkili bir hukuki yapı oluşturulması amaçlanmaktadır. Öte yandan, bilişim ve dolandırıcılık suçları konusunda Cumhuriyet başsavcılıklarının kurumsal kapasitesinin geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu kapsamda bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen suçlarda ilgili mali kurum ve kuruluşlarla Cumhuriyet başsavcılıkları arasında gerekli koordinasyonun oluşturulması bakımından UYAP entegrasyonunun sağlanmasına yönelik Genel Müdürlüğümüz koordinesinde başlatılan çalışmalara Bakanlığımız Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü nezdinde devam edilmektedir. Alanında uzman savcılar ile bakanlık ve birlik temsilcileri olarak sizlerin katkılarıyla, ödeme ve elektronik para sektörünü ilgilendiren yargılama süreçlerine yönelik mevcut uygulamaları gözden geçirmeyi ve karşılaştığımız zorlukları aşmak için çözüm önerileri üretmeyi hedefliyoruz. Toplantımızın gerek hukuki gerekse mali boyutuyla bilişim suçlarına karşı daha etkin bir mücadele yürütülmesine katkı sağlayacağına, toplantı boyunca yapılacak sunumlar ve çözüm önerilerinin hepimiz için aydınlatıcı ve yol gösterici olacağına inanıyorum.”
TRABZON BÖLGENİN MERKEZİ OLDU
72 Cumhuriyet Savcısının katılımıyla gerçekleşen bu toplantı, Trabzon’un bölgedeki adli ve idari organizasyonlar için stratejik bir merkez olduğunu bir kez daha kanıtladı. Gün boyu süren oturumlarda, Karadeniz genelinde bilişim suçlarına yönelik ortak bir dil ve uygulama birliği oluşturulması kararlaştırıldı.
