Trump, Putin ve Şi Zirvesinde Nükleer Silahlar Gündemdeydi

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ilk kez üçlü formatta bir araya geldiği zirvede nükleer silahların sınırlandırılmasından enerji arzına kadar birçok başlık gündeme geldi. Kaynakta aktarılan bilgilere göre Çin’in Şıncın kentinde, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen görüşme 1 saat 20 dakika sürdü. Zirvenin ardından yayımlandığı belirtilen ortak açıklamada Birleşmiş Milletler’de reform, petrol ürünlerinin üretim ve arzının artırılması, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin yetkilerine ilişkin yaklaşım ve nükleer risklerin azaltılması konusunda diyalog başlıkları yer aldı. Liderlerin Ukrayna’daki çatışmayı da görüşmelerinde ele aldığı aktarıldı.

Trump, Putin ve Şi ilk kez üçlü zirvede buluştu

Kaynakta yer alan bilgilere göre Donald Trump, Vladimir Putin ve Şi Cinping ilk kez üçlü bir toplantıda bir araya geldi.

Çin’in Şıncın kentindeki APEC Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen görüşme öncesinde üç lider kameraların karşısına çıktı.

Şi Cinping, toplantının üç ülkenin devlet başkanlarını ilk kez aynı formatta buluşturması nedeniyle önemli olduğunu söyledi.

Trump’ın ise üçlü zirveden önce hem Putin hem de Şi ile ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdiği belirtildi.

Yaklaşık 1 saat 20 dakika süren toplantıda uluslararası güvenlik, nükleer silahlar, Ukrayna ve enerji gibi başlıklar ele alındı.

Şi Cinping’den “büyük güçler uyum içinde yaşamalı” mesajı

Üçlü görüşmenin açılışında konuşan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, büyük güçler arasındaki ilişkilerin dünya barışı açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Şi, “Tarih bize gösteriyor ki büyük güçler uyum içinde yaşadığında dünya barış içinde olur” ifadelerini kullandı.

Çin, Rusya ve ABD’nin dünya barışı ve istikrarını ortak biçimde koruma konusunda örnek oluşturması gerektiğini savunan Şi, üç ülkenin uluslararası meselelerde taşıdığı sorumluluğu vurguladı.

Kaynakta Şi’nin zirvede özellikle nükleer silahların tamamen ortadan kaldırılması yönünde de mesaj verdiği aktarıldı.

Putin Ukrayna konusunun görüşüldüğünü açıkladı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de üç ülke arasındaki iş birliğinin karşılıklı saygı, eşitlik ve çıkar dengesi temelinde yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Putin, böyle bir yaklaşımın uluslararası barış ve istikrara katkı sağlayacağını ifade etti.

Rus lider, Ukrayna’daki çatışmanın da toplantıların gündeminde yer aldığını belirtti.

Putin’in açıklamasına göre Ukrayna konusu yalnızca üçlü zirvede değil, Trump ve Şi ile gerçekleştirdiği ikili görüşmelerde de ele alındı.

Kaynakta görüşmelerde Ukrayna konusunda somut bir anlaşmaya varıldığına ilişkin bir bilgi bulunmuyor.

Trump nükleer silahsızlanma konusunu masaya taşıdı

Donald Trump, zirvenin başlangıcında yaptığı açıklamada üç ülkenin tüm dünyayı ilgilendiren başlıklarda açık diyaloğu sürdürmesi gerektiğini söyledi.

Trump, barışın diyalogdan geçtiğini savunarak nükleer silahsızlanma konusunun da zirvenin gündeminde bulunduğunu açıkladı.

Ancak bu başlıkta hızlı bir sonuç beklemediğini de dile getirdi.

“Nükleer silahlara sahip olduğunuzda onlardan vazgeçmek çok zordur” diyen Trump, görüşmelerin bu alanda uzun bir sürece yayılabileceği mesajını verdi.

Kaynakta zirvede yeni ve bağlayıcı bir nükleer silah anlaşmasının imzalandığı belirtilmedi.

Şi: Nükleer silahlar tamamen ortadan kaldırılmalı

Şinhua’ya dayandırılan bilgilere göre Şi Cinping, zirvede nükleer silahların yasaklanması ve tamamen ortadan kaldırılması gerektiğini söyledi.

Şi, nükleer silahları insanlığın üzerinde asılı duran bir “Demokles’in Kılıcı” olarak nitelendirdi.

Nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya hedefini savunan Çin lideri, nükleer bir savaşın kazanılamayacağını ve böyle bir savaşın hiçbir zaman yapılmaması gerektiğini ifade etti.

Şi ayrıca nükleer çatışma riskinin azaltılması için gerekli çabanın gösterilmesi gerektiğini söyledi.

ABD Çin’i yeni nükleer silah anlaşmasına dahil etmek istiyor

Kaynakta, ABD ile Rusya arasındaki Yeni START anlaşmasının 5 Şubat 2026 itibarıyla sona erdiği belirtildi.

Washington yönetiminin bundan sonraki süreçte Çin’in de dahil olacağı üçlü bir nükleer silah kontrol düzenlemesi üzerinde durduğu aktarıldı.

Pekin’in ise ABD ve Rusya’nın nükleer kapasitesinin Çin’den çok daha yüksek olduğunu savunarak kendi cephaneliğini iki ülkeyle aynı düzlemde müzakere etmeye sıcak bakmadığı ifade edildi.

Üçlü zirvede bu konuda yeni bir anlaşmaya varılmadı; ortak açıklamada nükleer risklerin azaltılması ve silahların yayılmasının önlenmesi konusunda diyaloğun sürdürüleceği belirtildi.

Trump Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni hedef aldı

Zirvenin dikkat çeken başlıklarından biri de Uluslararası Ceza Mahkemesi oldu.

Kaynakta aktarılan konuşmaya göre Trump, ABD, Rusya ve Çin’in ulusal egemenliklerini korumak amacıyla UCM’ye karşı ortak hareket edebileceğini savundu.

Trump, mahkemenin yetki alanının dışına çıktığını ileri sürdü.

Ortak açıklamada ise devletlerin rızası ve devlet görevlilerinin dokunulmazlığına saygı gösterilmesinin önemli olduğu belirtilerek UCM ve benzeri kurumların yargı yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği yönünde bir ifade yer aldığı aktarıldı.

Bu yaklaşım, üç liderin ortak açıklamasında yer alan siyasi tutum olarak kayda geçti.

Petrol üretimi ve arzının artırılması konusunda mutabakat

Zirvenin ardından yayımlandığı belirtilen ortak açıklamada enerji başlığı da yer aldı.

Kaynağa göre Çin, Rusya ve ABD, rafine petrol ürünlerinin üretimi ve arzının artırılması konusunda ortak yaklaşım ortaya koydu.

Açıklamada istikrarlı enerji akışının öneminin yeniden teyit edildiği belirtildi.

Bu kararın hangi üretim miktarlarını kapsadığı, hangi takvim içerisinde uygulanacağı veya ülkeler arasında özel bir üretim kotası belirlenip belirlenmediği kaynakta açıklanmadı.

Dolayısıyla enerji alanındaki mutabakatın uygulama ayrıntıları henüz paylaşılmış değil.

BM’de reform için ortak taahhüt açıklandı

Ortak açıklamada yer alan bir diğer önemli başlık Birleşmiş Milletler oldu.

Mekke Anlaşması Yürürlükte: Üç Ülkeden Ortak Savunma Adımı
Mekke Anlaşması Yürürlükte: Üç Ülkeden Ortak Savunma Adımı
İçeriği Görüntüle

Çin, Rusya ve ABD’nin, BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri olarak Birleşmiş Milletler’in küresel sorunlara daha etkin yanıt verebilmesi amacıyla reform yapılmasına yönelik taahhütte bulunduğu aktarıldı.

Ancak söz konusu reformun kapsamı, Güvenlik Konseyi’nin yapısını değiştirip değiştirmeyeceği veya hangi alanlarda düzenleme yapılmasının hedeflendiği açıklanmadı.

Bu nedenle zirveden çıkan BM reformu mesajı genel bir siyasi taahhüt olarak öne çıktı.

Üçlü zirveden nükleer anlaşma değil diyalog kararı çıktı

Trump, Putin ve Şi görüşmesinin ardından en çok merak edilen konulardan biri nükleer silahların sınırlandırılması konusunda somut bir anlaşmanın çıkıp çıkmayacağıydı.

Kaynakta paylaşılan ortak açıklamaya göre bu konuda bağlayıcı yeni bir anlaşma duyurulmadı.

Üç lider, bir nükleer savaşın kazanılamayacağını ve hiçbir zaman yapılmaması gerektiğini yeniden teyit etti.

Ayrıca nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konularında diyaloğun sürdürülmesi kararlaştırıldı.

Yaklaşık 1 saat 20 dakika süren zirve böylece BM reformu, enerji, UCM ve nükleer güvenlik başlıklarında ortak mesajlarla tamamlandı.

Kaynak: HABERSOL