TÜİK verileri ortaya koydu: Herkes Erzurum’a dönse Türkiye’nin 8. büyük ili olacak

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerinden yapılan dikkat çekici bir derleme, Türkiye’nin nüfus haritasının göç olmasaydı nasıl şekillenebileceğini ortaya koydu. “Herkes nüfusa kayıtlı olduğu ilde yaşasaydı ne olurdu?” sorusundan hareketle hazırlanan sıralamada Erzurum dikkat çekici bir konuma yükseldi. Türkiye genelinde Erzurum nüfus kütüğüne kayıtlı kişi sayısı 1 milyon 987 bin 876 olarak hesaplanırken, bu rakam kenti Türkiye’nin en kalabalık 8. ili konumuna taşıyor. Mevcut nüfusuyla kıyaslandığında ortaya çıkan fark ise Erzurum’dan yıllar içinde gerçekleşen yoğun göç hareketini gözler önüne seriyor.

Herkes memleketine dönse Erzurum 8. sıraya çıkıyor

TÜİK ADNKS verilerinde kişilerin ikamet ettikleri iller ile nüfus kütüğüne kayıtlı oldukları iller ayrı ayrı izlenebiliyor. Bu kayıtlar üzerinden yapılan hesaplamada, Türkiye’nin farklı noktalarında yaşayan tüm Erzurum kütüğüne kayıtlı vatandaşların Erzurum’da yaşadığı varsayıldığında ilin nüfusu 1 milyon 987 bin 876’ya ulaşıyor. Bu sayı Erzurum’u Türkiye genelinde 8. sıraya taşıyor. Erzurum’un hemen üzerinde 1 milyon 988 bin 289 kişiyle Sivas bulunurken, hemen altında 1 milyon 943 bin 223 kişiyle İzmir yer alıyor. Böylece Erzurum ile Sivas arasındaki fark yalnızca 413 kişi oluyor.

Erzurum'un kütük nüfusu 2 milyona dayandı

Erzurum’un mevcut ikamet nüfusu yaklaşık 732 bin seviyesinde bulunurken, Erzurum nüfus kütüğüne kayıtlı vatandaşların Türkiye genelindeki toplam sayısı yaklaşık 1 milyon 988 bine ulaşıyor. Aradaki yaklaşık 1 milyon 256 bin kişilik fark, ilin uzun yıllardır verdiği göçün boyutunu gösteren dikkat çekici göstergelerden biri olarak öne çıkıyor. Başka bir ifadeyle Erzurum kütüğüne kayıtlı nüfus, kentte fiilen yaşayan nüfusun yaklaşık 2,7 katına denk geliyor. Bu tablo, Erzurumluların özellikle büyükşehirler başta olmak üzere Türkiye’nin farklı bölgelerine yoğun biçimde yayıldığını gösteriyor.

Türkiye'nin en kalabalık ili İstanbul değil Şanlıurfa olurdu

Kütük nüfusuna göre yapılan sıralamanın zirvesinde de dikkat çekici bir değişim yaşanıyor. Mevcut nüfus sıralamasında açık ara birinci olan İstanbul, bu senaryoda 2 milyon 603 bin 870 kişiyle üçüncü sıraya düşüyor. Listenin ilk sırasında ise 3 milyon 205 bin 103 kişiyle Şanlıurfa bulunuyor. Şanlıurfa’yı 2 milyon 702 bin 482 kişiyle Konya takip ediyor. Diyarbakır 2 milyon 486 bin 449 kişiyle dördüncü, Ankara ise 2 milyon 75 bin 894 kişiyle beşinci sırada yer alıyor.

Sivas ile Erzurum arasında yalnızca 413 kişi var

Listenin en çarpıcı ayrıntılarından biri Sivas ile Erzurum arasındaki nüfus farkında ortaya çıkıyor. Kütük nüfusuna göre Sivas 1 milyon 988 bin 289 kişiyle Türkiye’nin 7. sırasında bulunurken Erzurum 1 milyon 987 bin 876 kişiyle 8. sırada yer alıyor. İki şehir arasında yalnızca 413 kişilik fark bulunuyor. Samsun ise 2 milyon 32 bin 154 kişiyle her iki ilin üzerinde 6. sırada yer alıyor. Bu rakamlar özellikle Sivas, Erzurum ve Samsun gibi uzun yıllardır başka şehirlere yoğun göç veren illerin kütük nüfuslarının ne kadar yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Herkes memleketine dönse ilk 10 il böyle olurdu

Sıralama, TÜİK’in 2025 ADNKS kapsamında yayımlanan nüfus kütüğü verilerinin illere göre toplamından elde ediliyor. Bu nedenle tablo, insanların gerçekten taşınacağına ilişkin bir tahmin değil; herkesin nüfus kütüğüne kayıtlı olduğu ilde yaşadığı varsayımına dayanan istatistiksel bir karşılaştırma niteliği taşıyor.

Memet Aslan: 'Van'ın üretim gücünü daha da artırmalıyız'

İçeriği Görüntüle

Doğum yeri ile nüfusa kayıtlı olunan il aynı şey değil

TÜİK nüfus istatistiklerinde “doğum yeri” ile “nüfusa kayıtlı olunan il” farklı kavramlar olarak değerlendiriliyor. Doğum yeri, kişinin MERNİS kayıtlarında bulunan doğduğu yeri ifade ederken nüfusa kayıtlı olunan il kişinin nüfus kütüğünün bulunduğu şehri gösteriyor. “Herkes memleketine dönseydi” şeklinde gündeme gelen bu sıralama doğum yeri verilerinden değil, ikamet edilen ile göre nüfusa kayıtlı olunan il kayıtlarından türetiliyor. Dolayısıyla Erzurum için açıklanan 1 milyon 987 bin 876 kişilik rakam, Erzurum’da doğanların değil Türkiye genelinde Erzurum nüfus kütüğüne kayıtlı bulunanların toplamını ifade ediyor.

Erzurum'un verdiği göç rakamlara yansıdı

Ortaya çıkan tablo Erzurum’un Türkiye’nin en güçlü kütük nüfusuna sahip şehirlerinden biri olduğunu gösteriyor. Kentte yaşayan nüfus 1 milyonun altında kalmasına rağmen Türkiye genelindeki Erzurum kütüğüne kayıtlı nüfusun 2 milyona yaklaşması, ilin yıllar içinde önemli ölçüde göç verdiğini ortaya koyuyor. Benzer tablo Sivas, Yozgat, Samsun ve bazı Doğu Anadolu ile Karadeniz illerinde de görülüyor. Buna karşılık İstanbul ve Ankara gibi yoğun göç alan şehirlerde fiili nüfus, o şehirlerin nüfus kütüğüne kayıtlı vatandaş sayısının çok üzerine çıkıyor.