Kasım Ayında Dış Ticaret Haddi Yükselişe Geçti

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Kasım ayına ilişkin Dış Ticaret Endeksleri bültenini yayımladı. Verilere göre, dış ticaret haddi – yani ihracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranı – geçtiğimiz yılın aynı ayına göre belirgin şekilde yükseldi.

2024 Kasım ayında 84,8 olan dış ticaret haddi, 2025 Kasım’ında 8 puanlık artışla 92,8’e ulaştı. Bu artış, ihracat birim değer endeksindeki yükselişe bağlı olarak gerçekleşti. Özellikle imalat sanayi ürünlerindeki fiyat artışı, dış ticaret haddini yukarı çeken temel etkenlerden biri oldu.

İhracat Birim Değer Endeksi Yüzde 11,7 Arttı

Kasım 2025’te ihracat birim değer endeksi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,7’lik artış gösterdi. Detaylara göre:

• Gıda, içecek ve tütün ürünlerinde artış %9,5

• Ham maddeler (yakıt hariç) %9,5

• Yakıtlar %4,2 oranında azaldı

  

  Fındıkta Rekor Yıl: 2025’te 2,25 Milyar Doları Aşan İhracat

  İçeriği Görüntüle

• İmalat sanayi ürünleri (gıda, içecek, tütün hariç) %13,2 oranında artış gösterdi

Ancak buna rağmen ihracat miktar endeksinde dikkat çekici bir gerileme yaşandı. Genel ihracat hacmi, bir önceki yılın kasım ayına göre %9,3 azaldı. Bu da, birim fiyatların yükselmesine rağmen miktar bazında düşüş yaşandığını ortaya koydu.

İthalat Endekslerinde Karışık Seyir

İthalat cephesinde ise birim değer endeksi %2,2 artarken, miktar endeksi %0,4 yükseldi. Kategorilere göre bakıldığında:

• Gıda, içecek ve tütünde ithalat birim değeri %9,3 artış gösterdi

• Yakıtlar %8,3 azaldı

• Ham maddeler %2,6 azaldı

• İmalat sanayi ürünleri %1,4 arttı

Miktar bazında ise gıda ve içecek grubunda %17,6 gibi dikkat çekici bir artış görülürken, yakıt ithalatı %8,6 azaldı. Bu veriler, ithalat tarafında talebin gıda ürünlerine yöneldiğini gösteriyor.

Dış Ticaret Haddindeki Artış Ne Anlama Geliyor?

Dış ticaret haddi, ihracat ürünlerinin ortalama fiyatlarının, ithalat ürünlerinin ortalama fiyatlarına oranını gösteren önemli bir gösterge. Bu oran arttıkça, ihraç edilen malların ithal edilen mallara göre değer kazandığı anlamına geliyor.

2025 Kasım ayında yaşanan 8 puanlık artış, Türkiye’nin dış ticarette daha avantajlı bir konuma geldiğini gösteriyor. Ancak ihracat miktarındaki düşüş, gelir açısından bu avantajın tam anlamıyla yansımamış olabileceğine işaret ediyor.

Ekonomistler, dış ticaret haddindeki bu artışın kur, küresel emtia fiyatları ve iç talep dengeleriyle yakından ilişkili olduğuna dikkat çekiyor.