Özkaya’nın aktardığı verilere göre Türkiye’de toplam doğurganlık hızı 2001 yılında 2,38 seviyesindeyken, 2014’ten itibaren aralıksız düşmeye başladı. 2023’te 1,51, 2024’te 1,48 olan oran, 2025 yılında 1,42’ye kadar geriledi. Özkaya, bu eğilimin Türkiye’nin nüfus yapısını etkileyebileceğini belirtirken, dünya nüfus sıralamasında ise özellikle Hindistan ve Afrika ülkelerinin önümüzdeki dönemde daha fazla öne çıkacağını ifade etti.
Türkiye’de doğurganlık hızındaki düşüş devam ediyor
Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye’de doğurganlık hızının uzun süredir gerilediğini söyledi.
Özkaya’nın verdiği bilgilere göre toplam doğurganlık hızı 2001 yılında 2,38 çocuk seviyesindeydi. 2014 yılından itibaren ise düşüş aralıksız devam etti.
Özkaya, 2017 yılında doğurganlık hızının 2,10 olan nüfusun kendini yenileme seviyesinin altına ilk kez indiğini ifade etti.
2023 yılında 1,51 olan oran, 2024’te 1,48’e ve 2025’te 1,42’ye geriledi.
2050’ye kadar Türkiye nüfusunda azalma beklentisi
Özkaya, doğurganlık hızındaki gerilemenin Türkiye’nin gelecek yıllardaki nüfus yapısı üzerinde etkili olacağını savundu.
Türkiye’nin 2050 yılına kadar nüfusunda ılımlı bir azalma yaşanmasının beklendiğini belirten Özkaya, bunun önemli nedenlerinden birinin doğurganlık hızındaki düşüş olduğunu ifade etti.
Kaynakta Türkiye’nin 2050 yılındaki tahmini toplam nüfusuna ilişkin bir rakam paylaşılmadı.
Özkaya’nın değerlendirmesinde doğurganlık hızındaki mevcut eğilim, gelecekteki nüfus değişiminin temel başlıklarından biri olarak öne çıktı.
Hindistan ve Çin dünya nüfusunda ilk iki sırada
Prof. Dr. Şevket Özkaya, dünya nüfus sıralamasındaki mevcut tabloya ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.
Özkaya, 2026 yılında Hindistan ve Çin’in 1,4 milyarı aşan nüfuslarıyla dünyada ilk iki sırada yer aldığını söyledi.
İki ülkenin toplam nüfusunun dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini oluşturduğunu ifade eden Özkaya, ABD’nin yaklaşık 340 milyonluk nüfusuyla üçüncü sırada bulunduğunu belirtti.
Endonezya ve Pakistan’ın ise ilk beş içerisinde yer aldığını dile getirdi.
Hindistan ile Çin arasındaki farkın büyümesi bekleniyor
Özkaya, 2050 yılına ilişkin nüfus tahminlerinde Hindistan ile Çin arasındaki farkın önemli ölçüde açılmasının beklendiğini ifade etti.
Verdiği rakamlara göre Hindistan’ın nüfusunun 2050’ye kadar 193 milyon artması, Çin’in nüfusunun ise 121 milyon azalması öngörülüyor.
Özkaya, iki ülke arasındaki nüfus farkının 2026’da yaklaşık 24 milyon olduğunu, 2050 yılında ise bu farkın 338 milyona ulaşmasının beklendiğini söyledi.
Bu değişimin dünya nüfus sıralamasındaki dengeleri de belirgin biçimde etkileyeceğini ifade etti.
Pakistan’ın ABD’yi geride bırakması bekleniyor
Özkaya’nın aktardığı tahminlere göre önümüzdeki yıllarda dünya nüfus sıralamasında yalnızca Hindistan ve Çin arasında değil, diğer ülkelerde de önemli değişimler yaşanacak.
Pakistan nüfusunun 105 milyon kişi artarak ABD’yi geride bırakmasının ve dünyanın en kalabalık dördüncü ülkesi haline gelmesinin beklendiğini söyledi.
Endonezya nüfusunun ise 39 milyon artışla 327 milyona ulaşmasının tahmin edildiğini belirtti.
Bu veriler, Asya’nın dünya nüfusundaki ağırlığını korumaya devam edeceğine işaret eden tahminler olarak aktarıldı.
Afrika ülkeleri nüfus sıralamasında hızla yükselecek
Prof. Dr. Şevket Özkaya, Afrika kıtasındaki nüfus artışının da gelecek yılların en dikkat çekici değişimlerinden biri olacağını söyledi.
Özkaya’ya göre Nijerya’nın 2026 ile 2050 yılları arasında nüfusuna 154 milyon kişi eklenmesi bekleniyor.
Bu artışın Nijerya’yı dünya nüfus sıralamasında altıncı sıradan üçüncü sıraya taşıyabileceğini belirten Özkaya, Afrika ülkelerinin küresel nüfus dağılımındaki ağırlığının artacağını ifade etti.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin nüfusu neredeyse iki katına çıkacak
Afrika’daki nüfus artışına ilişkin dikkat çeken bir başka tahmin Kongo Demokratik Cumhuriyeti için paylaşıldı.
Özkaya, ülkenin nüfusunun yaklaşık 120 milyon kişi artarak neredeyse iki katına çıkmasının beklendiğini söyledi.
Bu artış sonucunda Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin nüfus bakımından Brezilya’yı geride bırakabileceğini ifade etti.
Özkaya, Nijerya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Etiyopya’nın toplam nüfus artışının yaklaşık 346 milyona ulaşmasının öngörüldüğünü belirtti.
Sahra Altı Afrika’da yüzde 79’luk artış tahmini
Özkaya, Sahra Altı Afrika’nın nüfus artışının da dünya demografisi açısından önemli sonuçlar doğuracağını ifade etti.
Verdiği tahmine göre bölgenin nüfusunun 2024 ile 2054 yılları arasında yüzde 79 artarak 2,2 milyara ulaşması bekleniyor.
Bu artışın dünya nüfusunun gelecekteki coğrafi dağılımını önemli ölçüde değiştirebileceğini belirten Özkaya, Afrika ülkelerinin küresel nüfus sıralamasında çok daha belirgin bir konuma geleceğini söyledi.
Dünya nüfusunun ağırlık merkezi değişebilir
Prof. Dr. Şevket Özkaya’nın değerlendirmeleri, gelecek yıllarda dünya nüfusunun dağılımında Asya ve Afrika ülkelerinin daha fazla öne çıkacağını ortaya koyuyor.
Hindistan’ın Çin ile arasındaki farkı açması, Pakistan’ın üst sıralara çıkması ve Afrika ülkelerindeki hızlı nüfus artışı bu değişimin temel başlıkları arasında gösterildi.
Türkiye açısından ise doğurganlık hızındaki gerileme, gelecekteki nüfus yapısının en dikkat çekici göstergelerinden biri olarak değerlendirildi.






