Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Trabzon’da düzenlenen Okyanuslar ve Denizler Zirvesi’nde Türkiye’nin denizcilik ve liman yatırımlarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Küresel yük taşımacılığının yüzde 88’inin, Türkiye’nin dış ticaretinin ise yüzde 85’inin deniz yoluyla gerçekleştiğini belirten Uraloğlu, limanlarda düşük karbonlu dönüşümün hızlandırılacağını söyledi. Türkiye’de şu anda 4 limanın Yeşil Liman Sertifikası’na sahip olduğunu açıklayan Uraloğlu, 2028 yılı sonunda yeşil kruvaziyer limanı, 2030 yılında ise yeşil konteyner limanı görüleceğini ifade etti. Bakan, yeni tesisler ve büyük ölçekli genişlemelerde Yeşil Liman kriterlerinin zorunlu hale getirildiğini de duyurdu.
2030 yılında yeşil konteyner limanı hedefi
Bakan Uraloğlu’nun açıklamalarındaki en dikkat çekici başlıklardan biri 2030 yılı hedefi oldu.
Mevzuat kapsamında yeni inşa edilecek veya mevcut alanını yüzde 25’ten fazla genişletecek belirli kıyı tesislerinin Yeşil Liman kriterlerine uygun hale getirilmesinin zorunlu olduğunu söyleyen Uraloğlu, bu düzenlemenin denizcilikte çevreci altyapıyı yaygınlaştıracağını belirtti.
Uraloğlu, Türkiye’de 2028 yılı sonunda yeşil kruvaziyer limanı, 2030 yılında ise yeşil konteyner limanı görüleceğini ifade ederek liman yatırımlarında yeni dönemin tarihini verdi.
Yeşil Liman Sertifikası olan 4 liman bulunuyor
Türkiye’de Yeşil Liman Sertifikası uygulamasının sürdüğünü belirten Uraloğlu, mevcut durumda 4 limanın bu sertifikaya sahip olduğunu açıkladı.
Yeşil Liman kriterleri kapsamında yenilenebilir enerji kullanımı, liman ekipmanlarının elektrifikasyonu, gemilere kıyıdan elektrik verilmesi, enerji verimliliği ve sıfır atık uygulamalarının teşvik edildiğini söyledi.
Bu uygulamalarla gemilerin limanda beklediği süre boyunca fosil yakıt kullanımının azaltılması ve sera gazı emisyonlarının düşürülmesi hedefleniyor.
İki limana elektrik ikmal sistemi kurulacak
Uraloğlu, Avrupa Birliği tarafından kabul edilen “Denizcilikte Dekarbonizasyon ve Yeşil Deniz Taşımacılığının Desteklenmesi” projesine de değindi.
Proje kapsamında denizcilik sektörüne Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası üzerinden hibe ve uzun vadeli, uygun maliyetli kredi desteği sağlandığını belirten Bakan, iki limanın yakın zamanda bu desteklerden yararlanarak elektrik ikmal sistemi kuracağını açıkladı.
Bu sistemlerle gemilerin limanda bulunduğu sürede motorlarını çalıştırma ihtiyacının azaltılması ve daha düşük karbonlu bir liman altyapısının oluşturulması amaçlanıyor.
Türkiye dış ticaretinin yüzde 85’i deniz yoluyla yapılıyor
Uraloğlu, deniz taşımacılığının Türkiye ekonomisi açısından taşıdığı önemi rakamlarla anlattı.
Küresel yük taşımacılığının yüzde 88’inin deniz yoluyla gerçekleştirildiğini belirten Bakan, Türkiye’nin dış ticaretinde deniz yolunun payının yüzde 85 seviyesinde olduğunu söyledi.
Türkiye’de 218 liman tesisi, 85 faal tersane ve 144 bini aşkın gemi insanı bulunduğunu ifade eden Uraloğlu, denizciliğin hem ekonomi hem de iklim politikalarının omurgalarından biri olduğunu vurguladı.
Türkiye gemi inşasında dünyada 7’nci sırada
Bakan Uraloğlu, Türkiye’nin gemi inşa sanayisindeki uluslararası konumuna ilişkin de dikkat çeken veriler paylaştı.
Gemi inşa sanayisinin sipariş bakımından dünyada 7’nci sırada olduğunu belirten Uraloğlu, mega yat üretiminde Türkiye’nin dünyada 2’nci sırada bulunduğunu söyledi.
Gemi geri dönüşümünde ise Avrupa’da lider konumda olunduğunu ifade etti.
Uraloğlu, bu kapasitenin yeşil ve akıllı lojistik sistemlerine dönüştürülmesinin gelecek dönemin en önemli hedeflerinden biri olacağını kaydetti.
Trabzon denizcilik ve iklim için önemli merkez
Uraloğlu, programın Trabzon’da düzenlenmesinin de özel bir anlam taşıdığını söyledi.
Trabzon’u denizlere açılan en güçlü kapılardan biri olarak nitelendiren Bakan, Karadeniz’in hem bölge halkı için önemli bir geçim kaynağı olduğunu hem de iklim değişikliğinin etkilerinin doğrudan hissedildiği alanlardan biri olduğunu ifade etti.
Kıyı erozyonu, deniz suyu sıcaklığındaki artış, aşırı hava olayları ve ekosistem üzerindeki baskının Karadeniz’de artık günlük yaşamın bir parçası haline geldiğini belirtti.
Denizcilikte düşük emisyonlu dönüşüm hızlanacak
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın yenilenebilir enerji kullanımını artırmaya ve ulaşım kaynaklı sera gazı emisyonlarını azaltmaya odaklandığını belirten Uraloğlu, denizcilikte de benzer bir dönüşümün sürdüğünü kaydetti.
Yeni nesil yakıtların kullanımı, enerji verimliliği, mavi karbon ekosistemlerinin korunması ve limanların yeşil dönüşümü öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.
Ayrıca limanlar, havalimanları ve istasyonlarda sıfır atık uygulamalarının standart hale getirilmesi hedefleniyor.
Denizcilikte öne çıkan rakamlar
| Başlık | Rakam / Hedef |
|---|---|
| Yeşil konteyner limanı | 2030 |
| Yeşil kruvaziyer limanı | 2028 sonu |
| Yeşil Liman Sertifikalı liman | 4 |
| Liman tesisi | 218 |
| Faal tersane | 85 |
| Gemi insanı | 144 bini aşkın |
| Türkiye dış ticaretinde deniz yolu payı | %85 |
| Küresel yük taşımacılığında deniz yolu payı | %88 |
| Gemi inşa sipariş sıralaması | Dünyada 7’nci |
| Mega yat üretimi | Dünyada 2’nci |
| Gemi geri dönüşümü | Avrupa’da lider |
COP31 öncesi Trabzon’dan mesaj
Bakan Uraloğlu, Türkiye’nin COP31 sürecindeki ev sahipliğinin denizcilik politikalarını küresel iklim gündemiyle buluşturmak açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.
Trabzon’da gerçekleştirilen programın Almanya’nın Bonn kentindeki iklim diyaloğunda ortaya çıkan mesajları Antalya’daki COP31’e taşıyan bir köprü olmasını temenni etti.
Türkiye’nin denizcilikteki mevcut kapasitesini yeşil dönüşümle birleştirmeyi hedeflediğini belirten Uraloğlu, sektör temsilcilerini de hibe ve finansman imkanlarından yararlanmaya davet etti.
