Ünlü yazar Ayşe Kulin, katıldığı bir programda Türkiye’nin okuma haritasına dair çok konuşulacak, hatta tartışmaların fitilini ateşleyecek çarpıcı iddialarda bulundu. Yıllardır edebiyat dünyasının nabzını tutan, eserleri milyonlara ulaşan Kulin, toplumdaki genel kanının aksine İzmir’in kitap okuma ve satın alma noktasında beklenmedik bir şekilde listenin sonunda yer aldığını belirtti. Modern ve aydın yapısıyla bilinen İzmir hakkındaki bu "düşük satış" iddiası sosyal medyada şimdiden gündem olurken, yazarın Karadeniz ve Adana vurgusu ise dikkatleri bu bölgelere çevirdi. Peki, Türkiye gerçekten nerede okuyor, nerede sadece "okur gibi" görünüyor?
"İzmir'de Kitap Satışları Sanıldığından Çok Daha Düşük"
Ayşe Kulin, katıldığı yayında Türkiye’deki kültürel alışkanlıkları değerlendirirken İzmir üzerine kurduğu cümlelerle herkesi şaşırttı. Şehrin dışarıdan görünen imajı ile kitapçılardaki verilerin birbirini tutmadığını savunan Kulin, "İzmir'de kitap satışları düşüktür. Adana'da çok kitap okunur. Karadeniz şehirlerinde çok okunur. Ama İzmir'de kitap satışları azdır. En düşük olduğu yerdir," ifadelerini kullandı. Bu açıklama, özellikle Ege Bölgesi'ndeki okur kitlesi arasında şaşkınlık yaratırken, yazarın bu verileri neye dayandırdığı merak konusu oldu. Kulin’e göre İzmir, kültürel etkinliklerle anılsa da iş kitap satın almaya gelince cüzdanlar pek açılmıyor.
"En Az Kitapçı İzmir'de Var, Okunmuyor!"
Sadece satış rakamlarına değil, şehirdeki kitapçı sayısına da vurgu yapan usta yazar, İzmir’in bu konuda ciddi bir eksiklik yaşadığını dile getirdi. Kulin, açıklamalarının devamında sert eleştirilerini şu sözlerle sürdürdü: "İzmir'de çok kitap okunur diye düşünürsünüz değil mi? Ama en az kitap orada okunuyor, en az kitapçı orada var. İzmir'de okunmuyor." Bu keskin çıkış, İzmir’deki yayınevleri ve sahaflar tarafından nasıl karşılanacağı merak edilen bir polemiğe dönüştü. Yazarın "kitapçı azlığı" tespiti, şehir planlamasından dijitalleşmeye kadar pek çok farklı alt metni de beraberinde getirdi.
Karadeniz ve Adana’nın Yükselen Okuma Kültürü
Ayşe Kulin’in analizinde madalyonun diğer yüzünde ise Karadeniz ve Adana yer alıyor. Kitap fuarlarındaki ilgiden ve sahadaki gözlemlerinden yola çıktığı anlaşılan yazar, bu bölgelerdeki okur profilinin çok daha sadık ve "alıcı" olduğunu savunuyor. Adana’nın köklü edebiyat geleneği ve Karadeniz insanının entelektüel merakının satış rakamlarına doğrudan yansıdığını belirten Kulin, bu bölgelerin Türkiye’nin okuma lokomotifi olduğunu ima etti. İzmir’in bu denli sert bir kıyasla geride bırakılması, "Kültürel başkent neresi?" sorusunu yeniden sormamıza neden oluyor.
