Karadeniz’de yaklaşan fındık hasadı öncesinde üreticilere önemli bir sağlık ve güvenlik uyarısı geldi. Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi ve Ortopedi Uzmanı Prof. Dr. Atilla Çıtlak, özellikle sarp ve engebeli arazilerde çalışacak kişilerin fiziksel hazırlık yapmadan bahçeye girmemesi gerektiğini söyledi. Fındık hasadı sırasında düşme, kırık, göz yaralanması ve alerjik reaksiyonların sık görüldüğünü belirten Çıtlak, koruyucu gözlük, kaymayı önleyen ayakkabı ve cildi örten uygun kıyafetlerin mutlaka kullanılması gerektiğini vurguladı. Geçen yıl hastaneye başvuran travma vakalarının 48’inin fındık hasadı sırasında yaşandığı açıklandı.
Sarp ve Engebeli Araziler Yaralanma Riskini Artırıyor
Giresun ve çevresinde fındık bahçelerinin önemli bir bölümünün dik, eğimli ve engebeli arazilerde bulunması, hasat dönemini fiziksel açıdan zorlaştırıyor. Makineli tarımın sınırlı olduğu bu alanlarda fındık toplama işlemleri büyük ölçüde insan gücüyle gerçekleştiriliyor.
Arazi üzerindeki kaygan zemin, taşlar, kurumuş dallar ve ani eğim değişiklikleri düşme riskini artırıyor. Özellikle yağışlı havaların ardından bahçeye girilmesi durumunda toprağın kayganlaşması, üreticilerin dengesini kaybetmesine neden olabiliyor.
Prof. Dr. Atilla Çıtlak, fındık hasadının yalnızca ürün toplama işi olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, sürecin ciddi fiziksel dayanıklılık ve güvenlik önlemi gerektirdiğine dikkat çekti.
Geçen Yıl 48 Hasat Yaralanması Hastaneye Yansıdı
Fındık hasadı sırasında yaşanan kazalara ilişkin verileri paylaşan Prof. Dr. Atilla Çıtlak, geçen yıl Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne toplam 628 travma vakasının başvurduğunu söyledi.
Bu vakaların 48’inin doğrudan fındık hasadı sırasında meydana geldiğini ifade eden Çıtlak, yaralanmaların önemli bölümünün düşmeye bağlı kırık, çıkık ve yumuşak doku hasarlarından oluştuğunu kaydetti.
Hasat döneminde yalnızca ortopedik yaralanmaların artmadığını belirten Çıtlak, dal çarpmasına bağlı göz yaralanmaları ile böcek, bitki ve toza bağlı alerjik reaksiyonlarda da belirgin yükseliş görüldüğünü dile getirdi.
Fiziksel Hazırlık Yapmadan Hasada Başlamayın
Prof. Dr. Atilla Çıtlak, yıl boyunca düzenli fiziksel aktivite yapmayan kişilerin birdenbire ağır tempolu fındık hasadına başlamasının kas ve eklem yaralanmalarına yol açabileceğini belirtti.
Hasat öncesinde kısa yürüyüşler yapılması, bacak ve bel kaslarını güçlendiren hafif egzersizlere başlanması öneriliyor. Bahçeye girilmeden önce kasları harekete geçirecek ısınma hareketlerinin yapılması da tutulma ve zorlanma riskini azaltabiliyor.
Uzun süre eğilerek çalışmanın bel, boyun ve dizlerde ağrıya yol açabileceğini ifade eden uzmanlar, üreticilerin belirli aralıklarla mola vermesi ve aynı pozisyonda uzun süre kalmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
İleri Yaştakiler Daha Fazla Risk Altında
Fındık hasadı sırasında en fazla risk taşıyan gruplar arasında ileri yaştaki kişiler, kronik hastalığı bulunanlar, düzenli egzersiz yapmayanlar ve araziyi iyi tanımayan işçiler bulunuyor.
Prof. Dr. Çıtlak, özellikle başka şehirlerden veya farklı bölgelerden hasat için gelen kişilerin bahçenin eğimini ve zemin yapısını yeterince bilmediğini ifade etti. Bu kişilerin kaygan veya dik alanlarda daha dikkatli hareket etmesi gerektiğini söyledi.
İleri yaştaki üreticilerin ise denge kaybı, tansiyon düşmesi, yorgunluk ve kas gücü azalması nedeniyle daha yüksek yaralanma riski taşıdığı belirtildi. Bu kişilerin tek başına çalışmaması ve sık sık dinlenmesi önerildi.
Kaymayı Önleyen Ayakkabı Kullanılmalı
Hasat sırasında kullanılacak ayakkabıların arazi koşullarına uygun olması büyük önem taşıyor. Düz tabanlı, eski veya zemini iyi kavramayan ayakkabılar özellikle dik yamaçlarda düşme riskini artırıyor.
Üreticilerin tabanı kaymayı önleyen, bileği destekleyen ve ayağı tamamen kavrayan ayakkabılar tercih etmesi gerekiyor. Terlik, sandalet veya açık ayakkabılarla bahçeye girilmemesi öneriliyor.
Ayakkabıların çamur, ot ve nem nedeniyle kayganlaşabileceği de göz önünde bulundurulmalı. Çalışma sırasında tabanların düzenli olarak kontrol edilmesi ve biriken çamurun temizlenmesi, olası kazaların önüne geçebilir.
Koruyucu Gözlük Dal Çarpmalarına Karşı Önemli
Fındık dallarının eğilmesi veya aniden geri dönmesi sırasında göz ve yüz bölgesinde yaralanmalar meydana gelebiliyor. Özellikle sık dalların bulunduğu bahçelerde çalışan kişilerin gözlerini koruması gerekiyor.
Prof. Dr. Atilla Çıtlak, hasat sırasında koruyucu gözlük kullanılmasının dal çarpmasına bağlı göz yaralanmalarını önemli ölçüde azaltabileceğini söyledi.
Gözde batma, kanama, görme bulanıklığı veya şiddetli ağrı oluşması halinde yaralanan bölgeye müdahale edilmemesi ve en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Göze saplanan yabancı cismin bilinçsizce çıkarılmaya çalışılması daha ciddi hasara neden olabilir.
Cildi Örten Kıyafetler Tercih Edilmeli
Fındık bahçelerinde böcek, arı, kene ve farklı bitki türleriyle temas edilmesi alerjik reaksiyonlara veya cilt yaralanmalarına yol açabiliyor. Bu nedenle üreticilerin cildi mümkün olduğunca örten kıyafetler kullanması tavsiye ediliyor.
Uzun kollu üst giysiler, uzun paçalı pantolonlar ve çalışma eldivenleri hem çizilmeleri hem de böcek temasını azaltabiliyor. Aşırı sıcak havalarda ise terlemeyi azaltan, hafif ve hava geçiren kumaşların tercih edilmesi gerekiyor.
Şiddetli kaşıntı, vücutta yaygın kızarıklık, nefes darlığı veya yüzde şişme gibi belirtilerin görülmesi halinde acil sağlık desteği alınması önem taşıyor.
Hasat Sırasında Düzenli Mola Verilmeli
Fındık toplama işleminin saatlerce aralıksız sürdürülmesi yorgunluk, dikkat kaybı ve denge bozukluğuna neden olabiliyor. Özellikle sıcak ve nemli havalarda çalışan kişilerin sıvı kaybı yaşama riski de yükseliyor.
Üreticilerin düzenli aralıklarla gölgede dinlenmesi, yeterli miktarda su tüketmesi ve ağır yükleri tek başına taşımaması öneriliyor. Fındık çuvallarının kontrolsüz şekilde kaldırılması bel fıtığı, kas zorlanması ve eklem hasarlarına yol açabiliyor.
Ağır yüklerin mümkünse iki kişiyle kaldırılması veya taşıma araçlarından yararlanılması gerekiyor. Çalışma sırasında baş dönmesi, göğüs ağrısı veya nefes darlığı yaşayanların hasada devam etmemesi büyük önem taşıyor.
“Hasat Hazırlık ve Güvenlik Gerektiren Bir Süreçtir”
Fındık hasadının basit bir tarımsal faaliyet olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Atilla Çıtlak, üreticilere koruyucu tedbirleri ihmal etmemeleri çağrısında bulundu.
Çıtlak, “Fındık hasadına başlamadan önce hem fiziksel olarak hazırlanılmalı hem de uygun ekipman kullanılmalıdır. Hasat, yalnızca bahçeye girip fındık toplamak değil, hazırlık ve güvenlik gerektiren bir süreçtir. Koruyucu gözlük, kaymayı önleyen uygun ayakkabı ve cildi koruyan giysiler mutlaka kullanılmalıdır” dedi.
Fındık üreticilerinin hasat öncesinde sağlık durumlarını değerlendirmesi, araziye uygun ekipman kullanması ve çalışmalar sırasında düzenli mola vermesi ciddi yaralanmaların önlenmesine katkı sağlayabilir. Üreticiler alınabilecek basit önlemleri çevrelerindeki hasat işçileriyle paylaşarak daha güvenli bir sezon geçirilmesine destek olabilir.
