Kadınlar Ceviz Dizerek Geçimlerine Katkıda Bulunuyor
Gümüşhane’nin coğrafi işaretli ürünlerinden biri olan köme, üretim aşamasında birçok kadına gelir kapısı oluyor. Kentteki pestil ve köme üreticilerinden temin ettikleri cevizleri ipe dizerek hazırlayan kadınlar, koli başına ücret alarak ev ekonomilerine katkı sunuyor.
İpe dizilen cevizler, daha sonra dut suyu ve şekerle kaynatılarak hazırlanan herleye batırılıyor ve fabrikalarda kurutularak köme haline getiriliyor. Bu süreçte ev kadınlarının emeği, üretimin en önemli halkasını oluşturuyor.
Hem Harçlık Çıkartıyorlar Hem Torunlarına Bakıyorlar
Yaklaşık 20 yıldır ceviz dizme işiyle uğraşan Gülay Köprülü, bir akrabasının tavsiyesiyle bu işe başladığını anlattı. Köprülü, "Eşime destek oluyorum, torunuma bakıyorum, kendi harçlığımı çıkartıyorum. Boş durmuyoruz, çalışıyoruz. Mahalledeki pek çok kadın da bu işle meşgul" diyerek üretkenliğin yaşla sınırlı olmadığını vurguladı.
Kadın Dayanışmasıyla Gelen Üretim
Hatice Yıldırım da gençliğinde dut meyvesinden herle yaptıklarını, pestil ve köme ürettiklerini belirterek, "Komşularım ceviz dizdiğini söyleyince ben de başladım. Harçlık çıkarmak için girdim ama kızlarımın çeyizini yaptım, düğünlerini gerçekleştirdim" dedi.
Bu çalışma biçimi sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir dayanışma örneği olarak da öne çıkıyor. Evde ya da komşular arasında kolektif biçimde sürdürülen ceviz dizme işi, özellikle kırsal bölgelerde kadınlar için değerli bir gelir modeli haline gelmiş durumda.
Geleneksel Tat: Köme Üretiminde El Emeği
Gümüşhane’ye özgü kömenin temel hammaddelerinden biri olan ceviz, köme üretiminin kalitesini doğrudan etkiliyor. Kadınlar tarafından özenle ipe dizilen cevizler, herle ile buluştuğunda geleneksel lezzet tamamlanmış oluyor. Gıda güvenliği ve hijyen kurallarına dikkat edilerek yürütülen bu süreç, Gümüşhane ekonomisine de canlılık katıyor.
