Sessiz Tehlike Baharla Uyanacak
Türkiye’de ilk kez 2017 yılında Doğu Karadeniz’de tespit edilen kahverengi kokarca, kısa sürede başta Artvin, Rize, Trabzon, Giresun ve Ordu olmak üzere Karadeniz geneline yayıldı. Bugün Marmara ve İç Anadolu bölgelerinde de etkisini gösteren bu istilacı böcek türü, özellikle fındık, mısır, meyve ve sebze üretiminde ciddi verim kayıplarına yol açıyor.
Kış mevsiminde “kışlak” adı verilen kapalı alanlarda hareketsiz kalan kahverengi kokarca, mart ayından itibaren yeniden doğaya çıkarak üremeye başlıyor. İlk yumurtlamada ortalama 90 yumurta bırakan bu tür, uygun koşullarda birkaç nesilde 10 bin bireye ulaşabiliyor.
Trabzon Tarımı İçin Uyarı: “Her Kokarca Bir Kriz Sebebi”
Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, kış aylarında mücadeleye başlamak gerektiğini belirterek şu uyarılarda bulundu:
“Şu an kokarca ortalıkta yok gibi, çünkü kışlak döneminde uyuyor. Ama bu geçici bir sessizlik. Mart itibarıyla her biri 10 bin kokarcaya dönüşebilir. Vatandaşlarımızdan ricamız, köy evlerini, çatı aralarını, kömürlükleri ve depoları kontrol etmeleri. Her bir kokarcayı imha etmeliyiz.”
Kaplan, feromon tuzakları, kimyasal ve biyolojik mücadele ürünlerinin hazır olduğunu belirterek, erken dönemde mücadelenin önemine dikkat çekti.
Fındıkta Verim Kaybı Artabilir
2024’te fındıkta yüzde 10’a yakın zarara neden olan kahverengi kokarca, hava koşullarının erken ısınması durumunda 2026 sezonunda daha büyük zararlara yol açabilir. Kaplan, don ve kuraklıkla birlikte kokarca tehdidinin birleşmesi durumunda ciddi rekolte düşüşleri yaşanabileceğini ifade etti:
“2024’te 38 bin ton olan rekoltemiz, 2025’te 33 bin tona düştü. Geçen yıl zararın büyük kısmı iklim kaynaklıydı, ancak kokarca etkisini de göz ardı edemeyiz. Bu mücadeleyi kesintisiz yürütmemiz gerekiyor.”
“Drakula” Tehdidi Devam Ediyor
Kaplan ayrıca, Trabzon’da halk arasında “Drakula” olarak bilinen turunçgil uzun antenli böcekle mücadeleye de değindi. Özellikle Maçka ilçesinde yürütülen ilaçlamalarla bu böceğin baskılandığını belirten Kaplan, “Esiroğlu’nda fındık bahçelerini sökerek önlem aldık. Ancak bu türlerle mücadele uzun süreli ve sabır gerektiriyor” dedi.
